قوعام • 02 تامىز، 2021

تويدى توقتاتپاي ءتونىپ تۇرعان تاجالدان قۇتىلا المايمىز

391 رەت كورسەتىلدى

رەسمي مالىمەتكە جۇگىنسەك، كوروناۆيرۋس العاش تىركەلگەن ساتتەن باستاپ ىندەتتىڭ covid-19 (پتسر+) ءتۇرىن 572 576 ادام جۇقتىرىپ، ودان 473 344 ادام جازىلىپ شىق­­سا، قايتىس بولعاندار سانى 5 866-عا جەتىپ­تى. سونداي-اق وسى كەزدە ىندەتتىڭ covid-19 (پتسر-) بويىنشا 60 893 ادام سىر­قات­تانىپ، ونىڭ 54 550-ى ساۋىقسا، 3 711 ادام باقيعا اتتانىپتى.

قازىرگى كەزدە ەلى­مىز بويىنشا ىندەتتىڭ تارالۋ ايما­عى مەن قارقىنى تۋرالى رەسمي مالىمەت ۇسىناتىن coronavirus2020.kz سايتىندا جاريالانعان ستاتيستيكالىق كور­سەتكىشكە جۇگىنسەك، بۇگىنگى كۇنى ىندەتتىڭ ەك­پىنى اسا قاتەرلى دەڭگەيدە. مىسالى، وتكەن جىلى ماۋسىم-شىلدە ايلارىندا ۆيرۋستىڭ تارالۋ كوەففيتسيەنتى كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 1000-عا جۋىق ادامدى قامتىسا، ءدال قازىر بۇل كورسەتكىش سەگىز ەسە ءوسىپ، ورتا ەسەپپەن رەس­پۋب­ليكا بويىنشا ىندەت جۇقتىرۋشىلار سانى تاۋلىگىنە 7-8 مىڭ ادامدى قۇراپ وتىر.  

«ەلىمىز بويىنشا كوروناۆيرۋستىڭ شارىق­تاۋ شەگى تامىز ايىندا تىركەلۋى مۇمكىن، بىزدەگى بولجام بويىنشا ۆيرۋس جۇقتىرۋ­شى­لار سانى تاۋلىگىنە 9 مىڭنان 11 مىڭعا دەيىن جەتەدى دەپ جورامالداۋدامىز»، دەدى دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ا.تسوي مىرزا بىرنەشە كۇن بۇرىن جاساعان مالىمدەمەسىندە.

بۇل دەگەنىمىز، ەل اۋماعىندا اسا كۇردەلى، الاڭدارلىق احۋال قالىپتاسادى دەگەندى بىلدىرسە كەرەك. ونىڭ سىرتىندا دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەسەبى بويىنشا ەلىمىز كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋدان الەم بو­يىنشا كۋبادان كەيىنگى ەكىنشى ورىنعا يەلىك ەتىپتى. مىسالى، 28 شىلدە كۇنگى ستاتيستيكا بويىنشا 300 ميلليوننان استام حالقى بار اقش-تا 1287 ادام ىندەت جۇقتىرسا،  قازاقستاندا 6797 ادام ۆيرۋس جۇقتىرعان. ال قىتايدا ءبىر تاۋلىكتە ۆيرۋس جۇقتىرۋشىلار سانى 100 ادامنىڭ ماڭايىندا.  سوندىقتان  بولار بۇگىننەن (2 تامىز) باستاپ، نۇر-سۇلتان، الماتى، شىمكەنت، اتىراۋ، قاراعاندى قالا­لارىندا كارانتين شارالارىن كۇشەيتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.

اتالعان قاۋلى ماتىنىندە كورسەتىلگەن­دەي، جوعارىداعى اكىمشىلىك اۋماقتاردا ورتا­لىق مەملەكەتتىك ورگاندار، اكىمدىك­تەر، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى، دەنساۋلىق ساق­تاۋ ۇيىمدارى، باق، ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى، ءدارى­حانالار جانە تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ۇيىم­دارىن قوسپاعاندا، Ashyq جوباسى­نا قاتىس­پايتىن بارلىق كاسىپورىندار مەن ۇيىم­داردىڭ قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ; ويىن-ساۋىق، سپورتتىق، وتباسىلىق، ەستەلىك جانە وزگە دە بۇقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە تىيىم سالۋ; مەملەكەتتىك ورگاندار، كەڭسە­لەر، ۇلتتىق كومپانيالار مەن وزگە دە ۇيىم­دار قىزمەتكەرلەرىنىڭ 80%-ىن قاشىق­تان جۇمىس ىستەۋگە اۋىستىرۋ (ۆاكتسينا سالدىرعان­داردى جانە سوڭعى 3 اي ىشىندە اۋىرىپ جازىل­عاندار­دى قوسپاعاندا) ماسەلەسى ناقتىلاندى.

ارينە، ءبارى دۇرىس. زاڭ تالاپتارى­نا قويا­تىن كىنا تىپتەن جوق. ماسەلە وزىمىز­گە تى­رەلىپ تۇر. جوعارىداعى قاۋلىدا ناق­تى كور­سە­تىلگەن زاڭ تالاپتارىنا ءجۇردىم-بار­دىم ءمان بەرۋدەمىز. جاقىندا ەلوردا ىرگە­سىندە قونىستانعان ءبىر اۋلەت جاقىن  تۋىس-تۋعان، قۇدا-جەكجاتتارىن جيناپ توي وتكىزدى. ارتىنان بىلگەنىمىزدەي، توي يەسىنىڭ ايەلى كوروناۆيرۋسپەن اۋىرىپ ءجۇرىپتى.  اقىرى وسى جيىن-تويدا بولعان كوپ ادام ىندەتكە شال­دىعىپ، التى ادام قايتىس بولدى. ول ول ما، ءبىر اۋىلدا كوروناۆيرۋستان قازا تاپقان كەكسە ايەلدى تۋىسقاندارى دارىگەرلەر وراپ بەر­گەن مەديتسينالىق كەبىنىنەن اشىپ الىپ، قاي­تادان ارۋلاپ كومگەن. سودان سۇيەككە تۇسكەن اپالى-ءسىڭلىلى ەكى ادام ىندەت جۇقتىرۋ سالدارىنان ومىردەن ءوتتى. ايتا بەرسەك، بۇل سياقتى وقيعا كوپ.

جۋىقتا عانا ەلوردا ىرگەسىندەگى قوياندى اۋىلىندا جاسى كەلگەن اپامىز تويعا بارىپ ىندەت جۇقتىرىپ كەلىپ، اقىرى ومىر­دەن ءوتتى. جانازاسىنا جينالعان قاراقۇرىم حالىق. سونداعى ايتاتىندارى: «ولىمنەن ۇيات كۇشتى، ولسەك ولەرمىز جاسى ۇلكەن اپاعا توپىراق سالماساق بولمايدى». اتاقتى يمام عازاليدىڭ «كۇن سايىن كور قازاتىن ادامنىڭ ءوزى ولەتىنىنە سەنبەيدى» دەگەنىندەي، ادامدار كوروناۆيرۋستان ولگەن ادامدى جەرلەپ تۇرىپ، وزدەرىنە جۇعاتىنىنا سەنبەيدى.

راسىن ايتقاندا، قازىر بارلىق جەردە – توي. ۇلكەن قالالارداعى مەيرامحانا، ءدامحانا، تويحانالار ادامداردى ارتقى ەسىكتەن كىرگىزىپ الىپ، دۇڭكىلدەتىپ توي وتكىزىپ جاتىر. قۇداي-اۋ، بۇل حالىق اباي اتامىز ايتقانداي، جا­مان­شىلىققا ءبىر ەلىگىپ كەتكەن سوڭ، بويىن جيىپ الىپ الارلىق قايراتى جوق بولعانى ما؟! نەمەسە دانا اتامىز 34-ءشى قاراسوزىندە: «جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى ولەتۇعىنىنا جانە ءولىم ۇنەمى قارتايتىپ كەلمەيتۇعىنىنا، ءبىر العاندى قاتا جىبەرمەيتۇعىنىنا قازاق امال جوق نانادى، بىراق انىق ءوز ويىنا، اقىلىنا تەكسەرتىپ نانبايدى»، دەپ قالاي ءدال باسىپ ايتقان. ياعني اقىلمەن تەكسەرىپ نانباۋدىڭ كەسىرىنەن جۇرت توي قۋالىپ، ىندەت جۇقتىرىپ ءجۇر. تويدى توقتاتپايىنشا، مىنا ءتونىپ كەلگەن ىندەتتەن قۇتىلا المايمىز، اعايىن!

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇكىمەت شيكى مۇناي باعاسىن بەكىتتى

ەكونوميكا • 24 قىركۇيەك، 2021

قىتاي مەن قازاقستان جۇك تاسىمالى ارتقان

ەكونوميكا • 24 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار