قازىرگى كەزدە ەلىمىز بويىنشا ىندەتتىڭ تارالۋ ايماعى مەن قارقىنى تۋرالى رەسمي مالىمەت ۇسىناتىن coronavirus2020.kz سايتىندا جاريالانعان ستاتيستيكالىق كورسەتكىشكە جۇگىنسەك, بۇگىنگى كۇنى ىندەتتىڭ ەكپىنى اسا قاتەرلى دەڭگەيدە. مىسالى, وتكەن جىلى ماۋسىم-شىلدە ايلارىندا ۆيرۋستىڭ تارالۋ كوەففيتسيەنتى كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 1000-عا جۋىق ادامدى قامتىسا, ءدال قازىر بۇل كورسەتكىش سەگىز ەسە ءوسىپ, ورتا ەسەپپەن رەسپۋبليكا بويىنشا ىندەت جۇقتىرۋشىلار سانى تاۋلىگىنە 7-8 مىڭ ادامدى قۇراپ وتىر.
«ەلىمىز بويىنشا كوروناۆيرۋستىڭ شارىقتاۋ شەگى تامىز ايىندا تىركەلۋى مۇمكىن, بىزدەگى بولجام بويىنشا ۆيرۋس جۇقتىرۋشىلار سانى تاۋلىگىنە 9 مىڭنان 11 مىڭعا دەيىن جەتەدى دەپ جورامالداۋدامىز», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ا.تسوي مىرزا بىرنەشە كۇن بۇرىن جاساعان مالىمدەمەسىندە.
بۇل دەگەنىمىز, ەل اۋماعىندا اسا كۇردەلى, الاڭدارلىق احۋال قالىپتاسادى دەگەندى بىلدىرسە كەرەك. ونىڭ سىرتىندا دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەسەبى بويىنشا ەلىمىز كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋدان الەم بويىنشا كۋبادان كەيىنگى ەكىنشى ورىنعا يەلىك ەتىپتى. مىسالى, 28 شىلدە كۇنگى ستاتيستيكا بويىنشا 300 ميلليوننان استام حالقى بار اقش-تا 1287 ادام ىندەت جۇقتىرسا, قازاقستاندا 6797 ادام ۆيرۋس جۇقتىرعان. ال قىتايدا ءبىر تاۋلىكتە ۆيرۋس جۇقتىرۋشىلار سانى 100 ادامنىڭ ماڭايىندا. سوندىقتان بولار بۇگىننەن (2 تامىز) باستاپ, نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت, اتىراۋ, قاراعاندى قالالارىندا كارانتين شارالارىن كۇشەيتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
اتالعان قاۋلى ماتىنىندە كورسەتىلگەندەي, جوعارىداعى اكىمشىلىك اۋماقتاردا ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار, اكىمدىكتەر, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى, باق, ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى, ءدارىحانالار جانە تىرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ۇيىمدارىن قوسپاعاندا, Ashyq جوباسىنا قاتىسپايتىن بارلىق كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن توقتاتا تۇرۋ; ويىن-ساۋىق, سپورتتىق, وتباسىلىق, ەستەلىك جانە وزگە دە بۇقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە تىيىم سالۋ; مەملەكەتتىك ورگاندار, كەڭسەلەر, ۇلتتىق كومپانيالار مەن وزگە دە ۇيىمدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ 80%-ىن قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە اۋىستىرۋ (ۆاكتسينا سالدىرعانداردى جانە سوڭعى 3 اي ىشىندە اۋىرىپ جازىلعانداردى قوسپاعاندا) ماسەلەسى ناقتىلاندى.
ارينە, ءبارى دۇرىس. زاڭ تالاپتارىنا قوياتىن كىنا تىپتەن جوق. ماسەلە وزىمىزگە تىرەلىپ تۇر. جوعارىداعى قاۋلىدا ناقتى كورسەتىلگەن زاڭ تالاپتارىنا ءجۇردىم-باردىم ءمان بەرۋدەمىز. جاقىندا ەلوردا ىرگەسىندە قونىستانعان ءبىر اۋلەت جاقىن تۋىس-تۋعان, قۇدا-جەكجاتتارىن جيناپ توي وتكىزدى. ارتىنان بىلگەنىمىزدەي, توي يەسىنىڭ ايەلى كوروناۆيرۋسپەن اۋىرىپ ءجۇرىپتى. اقىرى وسى جيىن-تويدا بولعان كوپ ادام ىندەتكە شالدىعىپ, التى ادام قايتىس بولدى. ول ول ما, ءبىر اۋىلدا كوروناۆيرۋستان قازا تاپقان كەكسە ايەلدى تۋىسقاندارى دارىگەرلەر وراپ بەرگەن مەديتسينالىق كەبىنىنەن اشىپ الىپ, قايتادان ارۋلاپ كومگەن. سودان سۇيەككە تۇسكەن اپالى-ءسىڭلىلى ەكى ادام ىندەت جۇقتىرۋ سالدارىنان ومىردەن ءوتتى. ايتا بەرسەك, بۇل سياقتى وقيعا كوپ.
جۋىقتا عانا ەلوردا ىرگەسىندەگى قوياندى اۋىلىندا جاسى كەلگەن اپامىز تويعا بارىپ ىندەت جۇقتىرىپ كەلىپ, اقىرى ومىردەن ءوتتى. جانازاسىنا جينالعان قاراقۇرىم حالىق. سونداعى ايتاتىندارى: «ولىمنەن ۇيات كۇشتى, ولسەك ولەرمىز جاسى ۇلكەن اپاعا توپىراق سالماساق بولمايدى». اتاقتى يمام عازاليدىڭ «كۇن سايىن كور قازاتىن ادامنىڭ ءوزى ولەتىنىنە سەنبەيدى» دەگەنىندەي, ادامدار كوروناۆيرۋستان ولگەن ادامدى جەرلەپ تۇرىپ, وزدەرىنە جۇعاتىنىنا سەنبەيدى.
راسىن ايتقاندا, قازىر بارلىق جەردە – توي. ۇلكەن قالالارداعى مەيرامحانا, ءدامحانا, تويحانالار ادامداردى ارتقى ەسىكتەن كىرگىزىپ الىپ, دۇڭكىلدەتىپ توي وتكىزىپ جاتىر. قۇداي-اۋ, بۇل حالىق اباي اتامىز ايتقانداي, جامانشىلىققا ءبىر ەلىگىپ كەتكەن سوڭ, بويىن جيىپ الىپ الارلىق قايراتى جوق بولعانى ما؟! نەمەسە دانا اتامىز 34-ءشى قاراسوزىندە: «جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى ولەتۇعىنىنا جانە ءولىم ۇنەمى قارتايتىپ كەلمەيتۇعىنىنا, ءبىر العاندى قاتا جىبەرمەيتۇعىنىنا قازاق امال جوق نانادى, بىراق انىق ءوز ويىنا, اقىلىنا تەكسەرتىپ نانبايدى», دەپ قالاي ءدال باسىپ ايتقان. ياعني اقىلمەن تەكسەرىپ نانباۋدىڭ كەسىرىنەن جۇرت توي قۋالىپ, ىندەت جۇقتىرىپ ءجۇر. تويدى توقتاتپايىنشا, مىنا ءتونىپ كەلگەن ىندەتتەن قۇتىلا المايمىز, اعايىن!
