ال ءوز تاۋ, كولدەرىمىزدەگى جازاتايىم وقيعالاردىڭ قاۋپىن ازايتۋ ءۇشىن الماتىدا 2019 جىلدان بەرى تاۋ تۋريستەرى اراسىندا تانىمال جەرلەرگە مارشرۋتتىق اۆتوبۋستار ىسكە قوسىلىپ, ۆيزيت-ورتالىقتار قۇرىلىپ, جاياۋ سوقپاقتار اباتتاندىرىلعان-دى. قالا بيلىگى تۋريستەر مەن قۇتقارۋشىلارعا بارىنشا قولايلى جاعدايلار جاساۋعا ۇمتىلعانىمەن, ءالى دە رەتتەلۋى ءتيىس شارۋالار بار. الدىمەن تۋريستەر ءوزى قالاعان نىساندارعا قالاي جەتەدى, اڭگىمەنى وسىدان باستاۋ كەرەك.
«الماتى اگلومەراتسياسىنىڭ تاۋلى كۋرورتتارىندا تۋريستەردىڭ كوبەيۋىن ەسكەرە وتىرىپ, 2019 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ №209, №210, №211 باعىتتار بويىنشا گاز ماركالى 9 اۆتوبۋس جۇرگىزىلىپ, بۇلار بالۋان شولاق سپورت سارايىنان Ski Park Pioneer مەن «وي-قاراعاي–لەسنايا سكازكا» تاۋ كۋرورتتارىنا دەيىن, سونداي-اق «الما-اراسان» شاتقالىنا دەيىن بارادى», دەدى الماتى قالالىق تۋريزم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مارلەن مارالوۆ.
بيىلعى ناۋرىز ايىنان باستاپ ورتالىق ستاديوننان بيىك تاۋلى «اق بۇلاق» كۋرورتىنا دەيىنگى №224 باعدار بويىنشا تاعى ءۇش اۆتوبۋس ىسكە قوسىلدى. بۇل باعىتتار قازىردىڭ وزىندە 80 مىڭنان استام ادامعا قىزمەت كورسەتكەن.
سونداي-اق م.مارالوۆ تاۋ جولدارىن اباتتاندىرۋ مەن ءتورت كەمپينگ ايماعىن قۇرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى: «تاۋلى جەرلەردەگى تۋريستىك ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ ماقساتىندا مىڭ شاقىرىمنان استام جاياۋ ءجۇرۋ مارشرۋتتارى تسيفرلاندىرىلدى, ولاردىڭ 500 شاقىرىمى اباتتاندىرىلدى. بارلىق تسيفرلانعان باعىتتار 2GIS جانە ViewRanger پلاتفورمالارىندا قولجەتىمدى», دەدى.
وسى باعىتتار بويىندا اقپاراتتىق ستەندتەر, كورسەتكىشتەر, اقپاراتتىق قالقاندار, اقپاراتتىق باعانالار, ورىندىق پەن كۇركەلەر ورناتىلعان. بارلىق ناۆيگاتسيالىق ستەندتەردە QR-كودتار بار, وندا تۋريستەر مارشرۋتتىڭ كۇردەلىلىگىمەن ءارى ۇزاقتىعىمەن جانە ءوتۋ ۋاقىتىمەن تانىسا الادى.
بيىل ۇلكەن جانە كىشى الماتى شاتقالىندا جالپى ۇزىندىعى شامامەن 172 شاقىرىم تاۋ مارشرۋتتارىن اباتتاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
سونداي-اق تۋريزم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بيىل ۇلكەن الماتى كولىنىڭ ماڭىندا جالپى اۋدانى 950 شارشى مەتر جانە 800 شارشى مەتر ۆيزيت-ورتالىق پەن گلەمپينگتىڭ قۇرىلىسى باستالاتىنىن باياندادى.
«ۆيزيت-ورتالىقتا سانيتارلىق-گيگيەنالىق توراپ, تاماقتانۋ پۋنكتى, جازعى تەرراساسى مەن تەگىن Wi-Fi بار تۋريستىك اقپاراتتىق ورتالىق بولادى. وندا ءاربىر ادام تۋريستىك باعىتتار, سوقپاقتار تۋرالى اقپاراتتىق قىزمەتتەردى, ۇلتتىق پارك اۋماعىنداعى نىسانداردىڭ بايلانىس دەرەكتەرىن, سونداي-اق بارلىق قاجەتتى جايلىلىقتارى بار گلەمپينگتەردى الا الادى», دەدى م.مارالوۆ.
بۇدان باسقا, 2022 جىلى Qazaq Ayul اۋماعىندا «مەدەۋ پارك وتەل» قوناقۇي كەشەنىنىڭ لوگيكالىق جالعاسى بولاتىن گلەمپينگ-وتەل سالۋ جوسپارلانعان, ول 15 ۇيدەن تۇرادى. بىلتىر جەكە قاراجات ەسەبىنەن «ايۋساي» شاتقالىندا, «گورەلنيك» جىلۋ كوزىنەن جوعارى, «مەدەۋ» بازالىق ورتالىعى مەن شىمبۇلاقتىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسىندە ءتورت ۆيزيت-ورتالىق سالىنعان ەدى.
ساپار ورتالىقتارىندا كەلۋشىلەر مارشرۋت كارتالارىن الادى جانە ساياحاتقا شىقپاس بۇرىن قاجەتتى جابدىقتى ساتىپ الادى. ەڭ باستىسى, تۋريستەر وزدەرى تۋرالى جانە تاڭدالعان باعىت تۋرالى بارلىق اقپاراتتى قالدىرادى. بۇل تاۋدا جوعالۋ قاۋپىن ازايتادى جانە قۇتقارۋشىلاردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتەدى. ايتا كەتسەك, سوڭعى ەكى جىلدا تجد قىزمەتكەرلەرى 178 ادامدى قۇتقارىپتى.
سمارت-ناۆيگاتورى مەن Wi-Fi-ى بار كۇركەلەر
تۋريزم باسقارماسى العا تارتىپ وتىرعان مالىمەتتەرگە سەنسەك, بيىل الماتىدا تاۋ تۋريستەرىنىڭ سانى 4 ەسەگە ارتقان. وسىعان بايلانىستى اكىمدىك ساياحاتشىلار قاۋىپسىز ءارى جايلى دەمالۋى ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلار جاساۋ جوسپارىنا سايكەس, تاۋلى مارشرۋتتاردىڭ شالعاي توراپتىق ۋچاسكەلەرىندە جاز سوڭىنا دەيىن تۋريستەر پانالايتىن 15 كۇركە سالۋى ءتيىس.
ءاربىر ۇيشىكتە ىزدەستىرۋ, قۇتقارۋ قىزمەتتەرى ءۇشىن كارتاعا جانە GPS-كوورديناتتارعا بايلانعان رەپەرلىك باستىرما دا بولادى. توتەنشە جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە نەمەسە اۋا رايى كۇرت قۇبىلسا, بۇل ۇيشىكتەردى تۋريستەر پانالاپ, قاجەتتى كومەك جيىنتىعىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل كۇركەلەردەن العاشقى مەديتسينالىق كومەك جيناعى, مارشرۋت كارتالارى, ءموبيلدى قۇرىلعىلاردى زاريادتاۋ ستانساسى, جىلى كورپە مەن بۇزىلمايتىن ازىق-ت ۇلىك جيىنتىعىن تابۋعا بولادى.
ۇيشىكتىڭ جانىنا SOS سپۋتنيكتىك سيگنالىن قۇتقارۋشىلار پۋلتىنە ەنگىزۋ جۇيەسى بار دىڭگەكتەر ورناتىلماق. دىڭگەكتەر شۇعىل ارەكەت ەتۋ قىزمەتتەرىنە قاشىقتان قوسىلادى (تجد/112).
اپات سيگنالىن بەرۋگە ارنالعان بارلىق سپۋتنيكتىك جابدىقتار تاۋداعى ۇيشىك كونسترۋكتسياسىنا بىرىكتىرىلەدى, سونداي-اق ماچتالار Wi-Fi فۋنكتسياسىمەن جابدىقتالادى. بۇل جۇيە شالعاي تاۋلى مارشرۋتتاردا قيىن جاعدايعا تاپ بولعان تاجىريبەسىز تۋريستەرگە ارنالعان. پايدالانۋشى ينتەرفەيسى مينيمالدى-داۋىستىق قوڭىراۋ تۇيمەسى, بەينە قوڭىراۋ كامەراسى مەن بىرنەشە تىلدەگى نۇسقاۋلار بولادى.
قوسىمشا تۋريستىك ناۆيگاتسيانىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن قۇرۋ مەن تاۋعا شىعۋعا ارنالعان سمارت-ناۆيگاتور تۇرىندەگى قوسىمشانى ىسكە قوسۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلەدى. ول تجد بازاسىمەن ينتەگراتسيالانادى.
سونىمەن بىرگە بيىل كىشى جانە ۇلكەن الماتى شاتقالدارىندا 2 باقىلاۋ-قۇتقارۋ پۋنكتى سالىنادى. العاش رەت قۇرىلعان 16 ادامنان تۇراتىن تاۋ قۇتقارۋشىلارىنىڭ جاساعى تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك ەتەدى. «تۇيىقسۋ» شاتقالىندا قوسىمشا تىكۇشاق الاڭى قۇرىلادى.
تۋريزم قىزمەتكەرلەرىن دايارلايدى
وسى شىلدە ايىندا الماتىدا بىتكەن ءىستىڭ ءبىرى – قازاقستان-شۆەيتساريا تۋريزم جانە قوناقۇي بيزنەسى ينستيتۋتىندا شۆەيتساريا باعدارلاماسى بويىنشا تۋريزم قىزمەتكەرلەرىن دايارلاۋ باستالدى.
ايتقانداي, وقۋ ورتالىعىنىڭ بازاسىندا شۆەيتساريا باعدارلاماسىنىڭ ستۋدەنتتەرى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار الماتى تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن كوللەدجىنىڭ مەيرامحانا ءىسى جانە قوناقۇي بيزنەسى باعدارلاماسى بويىنشا بارلىق وقۋشىلار تاجىريبەدەن وتەدى.
جوبا تۋريزم سالاسىنداعى بولاشاق ماماندار ءۇشىن جاڭا جاتتىعۋ بازاسى بولادى. مۇندا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى مەن كوللەدجدەر جاساسقان «جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جانە جاڭا ماماندىقتارعا قايتا دايارلاۋ» كەلىسىمى شەڭبەرىندە دايارلاۋ مەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ورتالىعىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءبىلىم الادى.
قازاقستان-شۆەيتساريا تۋريزم جانە قوناقۇي بيزنەسى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى عاليا وتەبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ستۋدەنتتەردى قابىلداۋ 2021 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە باستالادى. كەشەندە ءبىلىم بەرۋ مەيرامحاناسىندا 10 ءنومىرلى شاعىن قوناقۇي قاراستىرىلعان. ينۆەستيتسيا كولەمى 750 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 10 جۇمىس ورنى اشىلدى.
وقۋ مەيرامحانا-قوناقۇي كەشەنىنىڭ ماقساتى – تۋريزم, مەيرامحانا جانە قوناقۇي بيزنەسىن باسقارۋ سالاسىندا زاماناۋي ءبىلىم مەن پراكتيكالىق داعدىعا يە, قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى كاسىبي كادرلاردى ساپالى دايارلاۋ.
جاڭا وقۋ ورتالىعى 30 ورىندى قۇرايدى, ءارى قاراي 100 ورىنعا دەيىن كەڭەيتىلمەك. مۇندا از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردان شىققان قالا تۇرعىندارى, سونداي-اق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار ءبىلىم الادى. ساباقتار ماستەر-كلاسس فورماتىندا وتكىزىلەدى.
تاعى ءبىر قىزىعى, اسپازدىق سالاسىنداعى سۇرانىسقا يە ماماندىقتارعا وقىتۋ ءۇشىن تۇركيادان كاسىبي شەف-كونديتەر چەتين چالىشكان شاقىرىلىپ وتىر. وقۋ ورتالىعىنىڭ تۇلەكتەرى جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. جوبا الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ اياسىندا جۇزەگە اسىرىلدى.
سەرىكتەستەرمەن بايلانىستى نىعايتۋ قاجەت
وسى شىلدە ايىندا الماتىعا ينۆەستورلاردى تارتۋ جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ جونىندەگى كەڭەستىڭ وتىرىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ, تۋريزم سالاسىنداعى سەرىكتەستەرمەن بايلانىستى نىعايتۋ ماسەلەسىن اتتاپ وتكەن جوق.
مەگاپوليستىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن اتاپ وتكەن الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆ بۇكىلالەمدىك بانكتىڭ رەيتينگىندە الماتىنىڭ بيزنەستى جۇرگىزۋ بويىنشا قازاقستاننىڭ بارلىق ءوڭىرى اراسىندا ءبىرىنشى ورىندا تۇرعانىن مالىمدەدى.
وسى جىلدىڭ العاشقى 6 ايىندا الماتىدا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 126,5%-عا ءوستى جانە 460,7 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. سونداي-اق وتكەن جىلدىڭ كۇزىندە Fitch اگەنتتىگى الماتى قالاسىنىڭ BBB دەڭگەيىندەگى نەسيەلىك رەيتينگىن بەكىتتى جانە ينۆەستيتسيالار تارتۋ ماسەلەلەرىندە وپەراتور بولىپ تابىلاتىن «الماتى «اكك» اق-نا ۆۆۆ دەڭگەيىندە نەسيەلىك رەيتينگ بەرىلدى, بۇل ينۆەستيتسيالار ءۇشىن تاۋەكەلدىڭ تومەن دەڭگەيىن كورسەتەدى.
ەقدب-نىڭ قازاقستانداعى باسشىسى اگريس پرەيمانيس وسى كەڭەستىڭ بىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەردى, ونىڭ ىشىندە شەتەلدىك ينۆەستورلاردى سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمگەرلەۋ, ۆيزا بەرۋ جانە كىرۋگە رۇقسات ەتۋ پروتسەدۋرالارىن, ءتيىستى ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋ, جاسىل ەكونوميكا قاعيداتتارىن ەنگىزۋ جانە تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا قاتىستى ىستەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
قازىرگە الماتىدا ءتۋريزمدى تابىس كوزىنە اينالدىرۋ جولىنداعى بىتكەن ىستەردىڭ ءبىر پاراسى وسىنداي.
