وسىدان بەس جىل بۇرىن ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسىندا تاتامي تارلاندارى برازيليا جەرىنەن ەكى جۇلدەمەن ورالعان ەدى. ناقتىراق ايتساق, 60 كيلودا ەل نامىسىن قورعاعان ەلدوس سمەتوۆ كۇمىس جۇلدە ەنشىلەسە, 48 كيلودا بەلدەسكەن بويجەتكەنىمىز وتگونتسەتسەگ گالبادراح قورجىنىمىزعا قولا مەدال سالىپ, مەرەيىمىزدى ۇستەم ەتكەن-ءتىن. ريو-دە-جانەيرودا جەڭىس تۇعىرىنان كورىنگەن قوس سپورتشىمىز دا توكيو تورىندە تاتاميگە شىعۋعا تاس-ءتۇيىن دايىن وتىر. بۇدان بولەك, ەرلان سەرىكجانوۆ, جانساي سماعۇلوۆ, ديدار حامزا جانە يسلام بوزباەۆ سىندى وتانداستارىمىز دا جاپونيا جەرىندەگى الاماندا جۇلدەگە تالاسادى.
باستى قارسىلاس – تاكاتو
ەلىمىزدىڭ جانكۇيەرلەرى 60 كيلو سالماق دارەجەسىندە ريو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, الەم چەمپيونى, الەمدىك جارىستىڭ ەكى دۇركىن قولا مەدال يەگەرى ەلدوس سمەتوۆكە ەرەكشە سەنىم ارتاتىنى جاسىرىن ەمەس. ويتكەنى ۇلتتىق قۇرامادا ەلدوس – ناعىز كوشباسشى بالۋان. بۇعان دەيىن تالاي بايراقتى باسەكەدە وزا شاۋىپ, دارا شىققان وتانداسىمىز كەمىندە ريوداعى جەتىستىگىن قايتالاپ جاتسا, ەرلىك بولار ەدى. ويتكەنى 60 كيلودا وليمپيا ويىندارىنىڭ باس جۇلدەسىنەن ۇمىتتەنىپ وتىرعان مىقتىلار جەتىپ ارتىلادى. اسىرەسە, دزيۋدونى ء«تول سپورتىمىز» دەپ تانيتىن جاپونداردىڭ قۇلشىنىسى ەرەكشە. شەتەلدىڭ كوپتەگەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى 15 مەدال جيىنتىعىنىڭ تەڭ جارتىسىنان استامى «جاپونيا جەرىندە قالادى» دەپ الدىن الا تون ءپىشىپ وتىر. ساراپشىلاردىڭ مۇنداي بولجامدارى بەكەر ەمەس. وليمپيادادا باق سىنايتىن جاپون دزيۋدوشىلارىنىڭ قاي-قايسىسىن الساڭىز دا اتاقتارىنا ادام قىزىعادى. ماسەلەن, 60 كيلو سالماقتا ەلدوس سمەتوۆتىڭ باستى قارسىلاسى ناوحيسا تاكاتو – الەمنىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى, ريو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى. «ماستەرس», «گران-پري», «گران-سلام» سياقتى جارىستاردا جەڭگەن جۇلدەلەرى ءبىر توبە. ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسىندا التىنعا قولى جەتپەي قايتقان تاكاتونىڭ ەندى توكيو تورىندە سول «ولقىلىقتىڭ» ورنىن تولتىرۋعا بارىن سالاتىنى انىق. تاكاتو وسىعان دەيىن وتكىزگەن بەلدەسۋلەرىنىڭ 90 پايىزىن جەڭىسپەن اياقتاپتى. ياعني 144 بەلدەسۋدىڭ 131-ىندە جەڭىسكە جەتكەن. كەرەمەت كورسەتكىش!
ەلدوستىڭ تاعى ءبىر باستى قارسىلاستارىنىڭ ءبىرى – گرۋزين لۋحۋمي چحۆيمياني. 2019 جىلى ەۋروپا ويىندارىندا توپ جارعان بالۋان ارتىنشا توكيودا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا جەڭىمپاز اتاندى.
سوڭعى ۋاقىتتا ەلدوستىڭ حالىقارالىق جارىستارداعى ناتيجەلەرى تومەندەپ كەتكەنى جاسىرىن ەمەس. مۇنى باس باپكەر عالىمجان جىلكەلديەۆ ەلدوستىڭ العان جاراقاتىمەن بايلانىستىرادى. سوعان قاراماستان كوپتەگەن ءباس تىگۋشى ورتالىقتار ەلدوستى باس جۇلدەدەن ۇمىتكەر سپورتشىلاردىڭ تىزىمىندە ەكىنشى ورىنعا قويىپ وتىر. ءبىرىنشى ورىندا, البەتتە, ناوحيسا تاكاتو تۇر.
«وليمپيا ويىندارىن بەس جىل كۇتتىك. اراداعى ۇزىلىسكە قاراماستان جاتتىعۋىمىزدى توقتاتپاۋعا بارىمىزدى سالدىق. ناتيجەسىندە, ءدۇبىرلى دوداعا جولداما الدىق. بۇل مەنىڭ ەكىنشى وليمپيادام بولعاندىقتان, جاۋاپكەرشىلىك جۇگى وتە اۋىر. ەل ءۇمىتىن ارقالاپ, سونداي-اق مارقۇم جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ اتامىزدىڭ اسىل ارمانىن توكيودا ورىنداعىم كەلەدى. قارسىلاستارىم مىقتى ەكەنىن بىلەمىن, بىراق مەن دە وسالدار قاتارىنان ەمەسپىن. سول ءۇشىن وليمپيادادا بارىمدى, جانىمدى سالىپ كۇرەسەمىن. تەك سىزدەر قولداۋ بىلدىرسەڭىزدەر بولعانى. سىزدەردىڭ قولداۋلارىڭىز ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى», دەيدى ەلدوس سمەتوۆ.
سەرىكجانوۆ سەنىمدى اقتاۋى كەرەك
66 كيلودا ەل نامىسىن قورعايتىن ەرلان سەرىكجانوۆتىڭ دا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنۋگە قاۋقارى جەتەدى. 2018 جىلى الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس مەدالعا يە بولعان شىعىسقازاقستاندىق بالۋان ارادا ءبىر جىل وتكەندە ازيا چەمپيوناتىندا باس جۇلدە الىپ, 66 كيلونىڭ ۇزدىگى اتاندى. دەگەنمەن, بۇل سالماقتا دا اتاعىنان ات ۇركەتىن بالۋاندار جەتىپ ارتىلادى. ماسەلەن, جاپونيالىق حيفۋمي ابە – الەمنىڭ ەكى دۇركىن چەمپيونى. 2018 جىلعى دۇنيەجۇزىلىك جارىستىڭ فينالىندا ءدال وسى جاپون جىگىتى سەرىكجانوۆتى تىزە بۇكتىرىپ, باس جۇلدەگە يە بولدى. سونداي-اق وڭتۇستىككورەيالىق ان باۋل دا التىن مەدالدان دامەلەنىپ وتىرعان بالۋانداردىڭ ءبىرى. كورەي سپورتشىسى ريو وليمپياداسىندا كۇمىس مەدال الدى. الەم چەمپيونى. دجاكارتادا وتكەن جازعى ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, وسى سالماقتىڭ ناعىز كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى.
ريو وليمپياداسىندا چەمپيون اتانعان يتاليالىق فابيو بازيلە 73 كيلوعا اۋىسقالى بەرى ونىڭ ورنىن مانۋەل لومباردو باستى. يتاليا بالۋانى سوڭعى الەم چەمپيوناتىندا كۇمىس جۇلدەگە يە بولدى. 2018 جىلى جاستار اراسىندا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك دودادا چەمپيون بولىپ, كەيىننەن ەرەسەكتەر اراسىنا بۇزىپ-جارىپ كىردى دە, الەمدىك رەيتينگتىڭ ءبىرىنشى ساتىسىنا ءبىر-اق شىقتى. كوپتەگەن ماماننىڭ 66 كيلونىڭ باس جۇلدەسىنەن باستى ۇمىتكەر رەتىندە وسى يتاليالىق بالۋاندى اتاپ وتىرعانى بەكەر ەمەس.
جانساي جۇلدەگە جەتە مە؟
73 كيلوداعى جانساي سماعۇلوۆتىڭ قارسىلاستارى كىلەڭ ىعاي مەن سىعاي. ماسەلەن, فابيو بازيلە (يتاليا, 66 كيلو) مەن سەحەي ونو (جاپونيا, 73 كيلو) – 2016 جىلعى ريو وليمپياداسىنىڭ چەمپيوندارى. بۇل از دەسەڭىز, لاشا شاۆداتۋاشۆيلي (گرۋزيا, 66 كيلو) سياقتى 2012 جىلعى لوندون وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازىن قوسىڭىز. الەم چەمپيونى ان چانگريم (كورەيا) مەن وليمپيادا جانە الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى رۋستام ورۋدجەۆ (ازەربايجان) جانە سوڭعى الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى توممي ماسياس (شۆەتسيا) تا 73 كيلونىڭ جۇلدەسىنە تالاسۋعا دايىن وتىر. قىسقاسى, ناعىز تارتىسقا تولى بەلدەسۋلەردى وسى جەردەن تاماشالايمىز.
وليمپيادانى ايتپاعاندا, الەمدىك جارىستىڭ جۇلدەسىنە قولى جەتپەي جۇرگەن جانساي سماعۇلوۆقا توكيو تاتاميىنەن ءبىر مەدال بۇيىرار ما ەكەن؟! جالپى جانساي – كوڭىل-كۇيدىڭ بالۋانى. كەيدە قاھارىنا ءمىنىپ, قارسى كەلگەندى جايپاپ وتەتىن مىنەزى بار. ال كەيبىر جارىستاردا ونى مۇلدە تانىماي قالىپ جاتامىز.
«الەمدىك رەيتينگتە 14-ورىندامىن. مەنىڭ سالماعىمدا 33 بالۋان كۇرەسەدى. وسىمەن ەكىنشى مارتە وليمپيادا ەسىگىن قاعىپ تۇرمىن. جاي قاعىپ تۇرعان جوقپىن, جۇلدە الۋ ءۇشىن كەلىپ تۇرمىن. كىل مىقتى وسى سالماقتا جينالعانىن بىلەسىزدەر. بىراق بۇل – وليمپيادا. مۇنداي دودادا كوپتەگەن سەنساتسيا تىركەلەدى. باعىم مەن بابىم قاتار شاپسا, مەنى وليمپيادانىڭ بيىك تۇعىرىنان كورەسىزدەر», دەيدى جانساي سماعۇلوۆ.
ريو وليمپياداسىنا ون توعىز جاسىندا قاتىسقان ديدار حامزا وليمپيا ويىندارىنا ازيا قۇرلىعى ارقىلى جولداما العانى بارشامىزعا بەلگىلى. 2018 جىلعى جازعى ازيا ويىنداردا توپ جارعان تۇركىستاندىق بالۋان ودان كەيىن اناۋ ايتقانداي جەڭىستەرگە جەتە المادى. حالىقارالىق تۋرنيرلەردە ءمۇلت كەتىپ, الەمدىك رەيتينگتە كەرەكتى ۇپايلارىن الا الماي ءبىراز ءجۇردى. ايتەۋىر, ابىروي بولعاندا, ازيا قۇرلىعى ارقىلى وليمپياداعا قاتىساتىنداردىڭ تىزىمىنە كىرىپ, جاپونياعا جولى ءتۇستى. سوندىقتان دا كوشتىڭ سوڭىندا قالعان وتانداسىمىزعا 81 كيلو سالماقتا جۇلدەگە ءىلىنۋ وتە قيىنعا سوعادى. سوعان قاراماستان ءبىز ديدارعا ساتتىلىك جولداس بولسىن دەيمىز.
ء«بىزدىڭ جىل بويى دزيۋدودان قاتىسقان جارىستارىمىز وليمپيا ويىندارىنا دايىندىق كەزەڭى بولىپ سانالدى. وليمپياداعا ليتسەنزيا العانعا دەيىن الەمدىك رەيتينگتە ۇپاي جيناۋ ماقساتىندا الەم چەمپيوناتى, ازيا چەمپيوناتى, الەمدىك Grand Slam جانە Grand Prix سىندى ءىرى دودالاردىڭ بارىنە قاتىستىق. قازىر ۇلتتىق قۇراما باس باپكەرى عالىمجان جىلگەلديەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن دايىندىقتىڭ سوڭعى كەزەڭىن وتكىزۋدەمىز. قارسىلاستارىمىز تانىس, بارلىعىنا توسىننان ءادىس جاساۋدى جوسپارلاپ جاتىرمىز. مەنىڭ سالماعىمدا جاپونيا, بەلگيا, يزرايل جانە گرۋزيا بالۋاندارى وتە مىقتى. بۇل – مەنىڭ ەكىنشى وليمپيادام. ريو وليمپياداسىنا قاتىسقانىمدا 19 جاستا بولدىم جانە جولداماعا دا توسىننان يە بولدىم. ال توكيو وليمپياداسىنا دايىندىق جانە جاۋاپكەرشىلىك باسقا. وليمپيادا – ءاربىر سپورتشىنىڭ ارمانى. ال وليمپيادانىڭ بيىك تۇعىرىنا قول جەتكىزۋ – ارمانىمنىڭ شىڭى. وسى ماقساتتا قازىر قولىمىزدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ, بار كۇشىمىزدى سالىپ جاتىرمىز», دەيدى ديدار حامزا.
سول سياقتى 90 كيلوداعى يسلام بوزباەۆتىڭ دا سالماعىندا كىلەڭ «سەن تۇر, مەن اتايىن» دەگەن مىقتىلار جەتىپ ارتىلادى. دەگەنمەن, ازيا چەمپيوناتىنىڭ ءۇش دۇركىن جۇلدەگەرى بارىن سالسا, وليمپيادانىڭ جۇلدەسىن يەلەنۋى بەك مۇمكىن. سوعان سەنەيىك.
ۇرىستا تۇرىس جوق
وليمپيا ويىندارىنا قاتىساتىن دزيۋدوشىلارىمىزدىڭ تىزىمىنە قاراساق, 81 كيلودا كۇرەسەتىن ديدار حامزادان باسقاسىنىڭ بارلىعى – وتىزدى القىمداپ قالعان جىگىتتەر. ياعني توكيو وليمپياداسى ولاردىڭ سوڭعى ءدۇبىرلى دوداسى بولۋى ىقتيمال. وسىدان بەس جىل بۇرىن برازيليا جەرىندە قولا جۇلدە العان وتگونتسەتسەگ گالبادراحتىڭ جاسى 29-دا. ەلدوس سمەتوۆ پەن جانساي سماعۇلوۆ تا وسى كۇزدە 29-عا تولادى. يسلام بوزباەۆ – 30 جاستا. ياعني توكيو وليمپياداسى اتالعان سپورتشىلارىمىزدىڭ كەمەلىنە جەتىپ, ناعىز تاجىريبەلەرى تولىسقان شاعىنا ءدوپ كەلىپ تۇر. ەندەشە, ۇرىستا تۇرىس جوق.
قازاقستان دزيۋدوشىلارى مىنا كۇندەرى بەلدەسەدى: 24 شىلدە – ەلدوس سمەتوۆ (60 كيلو); وتگونتسەتسەگ گالبادراح (48 كيلو); 25 شىلدە – ەرلان سەرىكجانوۆ (66 كيلو); 26 شىلدە – جانساي سماعۇلوۆ (73 كيلو); 27 شىلدە – ديدار حامزا (81 كيلو); 28 شىلدە – يسلام بوزباەۆ (90 كيلو).
توكيو
