09 قاڭتار، 2014

اقش سوچي وليمپياداسىنداعى قاۋىپزىدىك شارالارىنا كومەكتەسۋگە دايىن

163 رەت كورسەتىلدى

09 01 - Sochi

اقش پەن رەسەي قورعانىس مينيسترلەرى چاك حەيگەل مەن سەرگەي شويگۋ تىەلەفون ارقىلى سوچي وليمپياداسى كەزىندەگى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن تالقىلادى. بۇل تۋرالى Azattyq.org حابارلادى. 

پەنتاگون وكىلى دجون كەربيدىڭ ايتۋىنشا، چاك حەيگەل رەسەيلىك ارىپتەسىنە جۋىردا ۆولگوگرادتا بولعان تەرروريستىك شابۋىلدارعا بايلانىستى اقش اتىنان كوڭىل ايتۋ ءۇشىن قوڭىراۋ سوققان. چاك حەيگەل رەسەي قورعانىس مينيسترىنە «رەسەيدەن ءتيىستى ءوتىنىش تۇسسە، اقش قىسقى وليمپيادا كەزىندەگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كومەكتەسۋگە ءازىر» دەپ مالىمدەگەن.
ۆولگوگرادتاعى جارىلىستاردان كەيىن امەريكالىق اقپارات قۇرالدارىندا «بۇل جارىلىستار قاسكويلەردىڭ وليمپياداعا دايىنداعان تەراكتىلەرىنىڭ جاتتىعۋى ەمەس پە؟» دەگەن ماسەلە تالقىلانىپ جاتىر. سوچيگە باراتىن امەريكالىق دەلەگاتسيانىڭ باسشىسى، اقش-تىڭ بۇرىنعى ىشكى قاۋىپسىزدىك ءمينيسترى، قازىر كاليفورنيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى دجانەت ناپوليتانو مۇنداي بولجامدى قوستامايدى.
مەن مۇنداي ۇيعارىم جاساماس ەدىم. بۇرىنعى وليمپيادالار كەزىندە دە قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى كوتەرىلگەنىن ۇمىتپايىق. اقش رەسەي جانە باسقا ەلدەرمەن، حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىمەن ىنتىماقتاسۋعا ءازىر. وليمپيادا ويىندارى تىنىش ءوتىپ، سپورتشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىلگەنىنە ءبارىمىز مۇددەلىمىز، – دەيدى ناپوليتانو NBC تەلەكومپانياسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.

ماسساچۋسەتس شتاتىنىڭ بۇرىنعى گۋبەرناتورى، سوڭعى پرەزيدەنت سايلاۋىنا رەسپۋبليكالىق پارتيادان قاتىسقان كانديدات، 2002 جىلى سولت-لەيك-سيتيدەگى قىسقى وليمپيادالىق ويىنداردى ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىن باسقارعان ميتت رومني دە بۇل پىكىردى قۇپتايدى:
– كەزەكتى وليمپيادانى وتكىزۋ كەزىندە جاسالۋى مۇمكىن زورلىق-زومبىلىق ارەكەتتەرىنە بايلانىستى الاڭداۋشىلىق تۋادى. اقش-تا 2001 جىلدىڭ 11 قىركۇيەگىنەن نەبارى بىرەر اي وتكەندە – 2002 جىلى وليمپيادا ءوتتى. 

«تەرروريستىك شابۋىلدار بولار ما ەكەن؟» دەپ قاتتى الاڭدادىق. باقىتىمىزعا وراي، بىزدە وليمپيادا تىنىش ءوتتى. بىراق دۇنيە جۇزىنەن كوپ ادام قاتىساتىن ۇلكەن شارالار تۇسىندا مۇنداي قورقىنىشتار بولۋى زاڭدى. سپورتشىلار مەن كورەرمەندەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن رەسەي قولدان كەلگەن بارلىق مۇمكىندىكتى جاسايدى دەپ سەنەمىن، – دەدى رومني جەكسەنبى كۇنى Fox تەلەكومپانياسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
ميتت ءرومنيدىڭ پىكىرىنشە، تەرروريستەر «وليمپيادا كەزىندە شابۋىل جاسايمىز» دەپ ناقتى قوقان-لوقى جاساعاندىقتان رەسەي ايرىقشا قيىن جاعدايعا تاپ بولىپ وتىر.
– وليمپياداعا دايىندىق كەزىندە «ەل ىشىندە شابۋىلعا دايىندالىپ جاتقان الدەبىر توپتار بولۋى مۇمكىن» دەپ ويلاۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى. بىراق مەن رەسەي سياقتى ەلدە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن رەسۋرستار جەتكىلىكتى دەپ ويلايمىن. «قاۋىپسىزدىك شارالارىن قامتاماسىز ەتۋدە تىكەلەي ويىننىڭ ءوزىن عانا قورعاپ قويۋ نەمەسە قاۋىپسىزدىك كۇشتەرىن تەحنولوگيالىق تۇرعىدان جابدىقتاۋ جەتكىلىكسىز. جارىس باستالعانعا دەيىن ايلاپ، ءتىپتى جىلداپ بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ، قاتەر توندىرەتىن تۇلعالاردى انىقتاۋ قاجەت» دەگەن پىكىرىمدى ۇنەمى ايتامىن. رەسەي بارلاۋ قىزمەتى ۇلكەن جۇمىس جۇرگىزدى جانە قاتەر ءتوندىرۋى مۇمكىن جانداردى وليمپياداعا ماڭايلاتپايدى دەپ ويلايمىن، – دەيدى ميتت رومني.
رەسەي بيلىگىنىڭ وليمپيادا ويىندارى كەزىندەگى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىسىنا جوعارى باعا بەرگەنىنە قاراماستان، ميتت رومني وليمپيادانى رەسەيدە وتكىزۋ يدەياسىن قۇپتامايدى. سايلاۋالدى ناۋقان كەزىندە رومني «رەسەي – اقش-تىڭ ەڭ باستى گەوساياسي باسەكەلەسى» دەگەن ەدى. ماسساچۋسەتس شتاتىنىڭ بۇرىنعى گۋبەرناتورى قازىر ماسكەۋدى سيريا جانە يران پروبلەمالارى بويىنشا ۇستانعان پوزيتسياسى، امەريكالىق بارلاۋ مالىمەتتەرىن ۇرلاپ قاشىپ كەتكەن ەدۆارد سنوۋدەنگە ۋاقىتشا باسپانا بەرگەنى ءۇشىن كىنالايدى.
اقش-تىڭ سوچيگە دجانەت ناپوليتانو باسقارىپ باراتىن رەسمي دەلەگاتسيا قۇرامىندا ءداستۇرلى ەمەس جىنىستىق ازشىلىق وكىلدەرى – ايگىلى تەننيسشى بيللي دجين كينگ، مانەرلەپ سىرعاناۋدان وليمپيادا چەمپيونى برايان بويتانو، حوككەيشى كەيتلين كەحوۋ بار.
– ءبىز اقش-تىڭ ەركىن، اشىق ەل جانە تولەرانتتى قوعام ەكەنىن كورسەتكىمىز كەلەدى، – دەيدى دجانەت ناپوليتانو.
«سوچيگە باراتىن امەريكالىق دەلەگاتسيا قۇرامىندا اقش پرەزيدەنتى دە، ۆيتسە-پرەزيدەنتى دە بولماۋى رەسەيگە ساياسي قىر كورسەتۋ بەلگىسى ەمەس پە؟» دەگەن ساۋالعا دجانەت ناپوليتانو «وليمپيادا ويىندارى قارساڭىندا ساياسي ماقسات-مۇددەلەردىڭ ورىن الۋى – زاڭدى. بىراق ويىن باستالىپ، اتلەتتەر ءوز شەبەرلىگىن كورسەتە باستاعاندا ساياسات كەيىنگە ىعىسادى» دەپ مالىمدەدى.

ايدار ورىسباەۆ.

دەرەككوز: Azattyq.org

فوتو: 15min.lt

سوڭعى جاڭالىقتار

پاگانيني

ونەر • كەشە

وتىز جىلدىققا وي قورىتقان

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار