– سۋ – تىرشىلىك كوزى, ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. سوندىقتان سۋ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى ۇلكەن ماڭىزعا يە. قازاقستاننىڭ قولدا بار سۋ رەسۋرستارى جەراستى سۋلارى مەن وزەن اعىسىنىڭ قورلارىنان تۇرادى. وزەن رەسۋرستارىنىڭ ناقتى كورسەتكىشتەرى كەيىنگى جىلدارى شامامەن 90-100 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى. سونىڭ ىشىندە 50,8 تەكشە شاقىرىم – جەرگىلىكتى اعىن, 39,2 تەكشە شاقىرىم – قىتايدان, ورتالىق ازيا ەلدەرىنەن جانە رەسەيدەن ترانسشەكارالىق وزەندەر ارقىلى كەلىپ تۇسەدى. سونىمەن قاتار رەسەي فەدەراتسياسىنا كەتەتىن اعىن جىلىنا ورتا ەسەپپەن 16,5 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى, – دەدى مينيستر.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 3,5 مىڭنان استام كەن ورىندارىندا جىلىنا 15,5 تەكشە شاقىرىم كولەمدە جەراستى سۋلارىنىڭ راستالعان قورى بار. گەوگرافيالىق تۇرعىدان, بۇل قور بىركەلكى بولىنبەگەن. باتىستا كەن ورىندارىنىڭ سانى – 20%-دان كەم بولسا, ورتالىق, سولتۇستىك جانە شىعىس ايماقتاردا – 30%, ال ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىندە شامامەن 50% ەكەن.
– ەكولوگيالىق قاجەتتىلىكتەرگە شامامەن 50 تەكشە شاقىرىم سۋ قاجەت. ال پايدالانىلاتىن سۋدىڭ جالپى كولەمى شامامەن 25 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى. سونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعىنا 15 تەكشە شاقىرىم, ونەركاسىپكە 6 تەكشە شاقىرىم (نەمەسە 30%) جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىققا 1 تەكشە شاقىرىم (نەمەسە 5%) تيەسىلى. سونداي-اق تاسىمالداۋ كەزىندەگى شىعىندار شامامەن 3 شاقىرىمعا تەڭ. ەلىمىزدە سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءىسى ەكونوميكا سالاسى مەن حالىقتىڭ سۇرانىسىن وتەپ وتىر, – دەدى م.مىرزاعاليەۆ.
مينيستر ەلىمىزدەگى ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭنىڭ بارىسىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وزەن باسسەيندەرى بويىنشا جۇرگىزىلگەن تالداۋعا سايكەس, قازاقستان سۋ ازدىعى تسيكلىن باستان كەشىپ وتىر. 2019 جىلى جالپى اعىن 83 تەكشە شاقىرىمدى, ال بىلتىر 93 تەكشە شاقىرىمدى قۇرادى.
– شارۋالاردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. ماسەلەن, كورشى ەلدەرمەن قارىم-قاتىناس جولعا قويىلعان. سىرداريا وزەنى بويىنشا ءبىز قىرعىز ەلىمەن قوسىمشا سۋ اعىزۋ تۋرالى كەلىسىمگە كەلدىك. ۆەگەتاتسيانىڭ شارىقتاۋ شەگى سانالاتىن ماۋسىم-تامىز ايلارىندا «توقتاعۇل» سۋ قويماسىنان قوسىمشا 330 ملن تەكشە مەتر سۋ اعىزىلادى. وسىنداي سۋ كولەمىن وزبەكستان اۋماعى ارقىلى وتكىزۋ تۋرالى دا ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى. سونداي-اق تاجىك جانە وزبەك تاراپتارىمەن بىرلەسىپ, وسى جىلعى 16 ماۋسىمدا «باحري توچيك» سۋ قويماسىنىڭ جۇمىس رەجىمىن كەلىسۋ بويىنشا, ماۋسىم-تامىز كەزەڭىنە ارنالعان جۇمىس كەڭەسىنىڭ حاتتاماسىنا قول قويىلدى, – دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
م.مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ورىنبور قالاسىندا سۋ شارۋاشىلىعى ۇيىمدارىنىڭ كەزدەسۋى ءوتىپ, وندا جايىق وزەنى باسسەينىندەگى سۋ شارۋاشىلىعىنىڭ جاعدايى تالقىلانعان. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا, الداعى جاز-كۇز مەزگىلىنە ارنالعان «يريكلين» سۋ قويماسىنىڭ جۇمىس رەجىمى بەكىتىلگەن.
– اقپان-ناۋرىز ايلارىندا ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرگە وڭىرلەرگە بارىپ, جينالىستار وتكىزدىك. قالىپتاسىپ وتىرعان سۋ شارۋاشىلىعىنىڭ جاعدايى تۋرالى حاباردار ەتتىك. سۋدى كوپ قاجەت ەتەتىن داقىلداردىڭ ەگىستىگىن ازايتۋدى ۇسىندىق. كۇردەلى جاعدايداعى ۆەگەتاتسياعا دايىندالدىق. ماسەلەن, قىزىلوردا وبلىسىندا بيىل كۇرىش ەگۋ القابى 82,4 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. بۇل بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 7,6 مىڭ گەكتارعا از. سونىمەن قاتار كولەكتورلى-درەناجدى سۋلاردى قايتا پايدالانۋ تاجىريبەلەنۋدە. ارنالاردى مەحانيكالىق تازارتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. سونداي-اق سۋارۋ كەزەگىنىڭ كەستەسى ازىرلەندى, – دەدى مينيستر.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكالىق مەنشىكتە ۇزىندىعى 21,5 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايتىن 3 298 سۋارۋ جەلىسى بار. سونىڭ ىشىندە, 11,9 مىڭ شاقىرىم جەلىنىڭ جاعدايى قاناعاتتاندىرمايدى. سونىڭ سالدارىنان, شارۋالارعا سۋ تاسىمالداۋ كەزىندە كوپ شىعىن شىعىپ جاتىر. ايتا كەتۋ قاجەت, سۋارمالى ەگىنشىلىك – نەگىزگى سۋ تۇتىنۋشى بولىپ سانالادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, ۆەدومستۆو سۋارمالى جەر كولەمىن 2030 جىلعا دەيىن 1,6 ملن گەكتاردان 3 ملن گەكتارعا دەيىن جەتكىزۋى ءتيىس. 2019-2020 جىلدارى 1 734 شاقىرىم كانال جوندەلدى. 111,5 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەر اينالىمعا ەنگىزىلدى. بۇل قادام قوسىمشا 22,3 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋعا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ كولەمىن جىل سايىن 95 ملرد تەڭگەگە ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى.
