ابىگەرگە تۇسىرگەن شەكتەۋلەر مەن قاتاڭ تالاپتار
«بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك», دەمەكشى توكيو وليمپياداسىنىڭ تالابى مەن ءتارتىبى, ءسان-سالتاناتى دا باسقا وليمپيا ويىندارىنان وزگەرەك بولاتىن ءتۇرى بار. بۇل بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەڭ يننوۆاتسيالىق وليمپيادا بولادى دەگەن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ۋادەسىن بىلاي قويعاننىڭ وزىندە, كوروناۆيرۋستىڭ «كىناسىنەن» كوپتەگەن شەكتەۋلەر مەن قاتاڭ تالاپتار قويىلاتىنى تۇسىنىكتى. سول قاتاڭ تالاپتاردى ءبىز العاشقى ساتتەردەن-اق باستان وتكەرىپ جاتىرمىز.
«وليمپياداعا باراتىن تىلشىلەردىڭ تىزىمىندەسىز», دەپ ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ جاۋاپتى ادامدارى حابارلاسقاندا قۋانىشتان توبەمىز كوككە ءبىر ەلى جەتپەي قالعانىن نەسىنە جاسىرايىق. الايدا پاندەمياعا بايلانىستى ءجۇرىپ-تۇرۋ ەرەجەلەرىنىڭ مۇنشا قاتاڭداتىلاتىنىن ول كەزدە بولجاي بەرمەدىك. ەلىمىزگە اتى جامان اۋرۋ كەلگەن ءبىر جارىم جىلدان اسا ۋاقىتتان بەرى تاپسىرعان بارلىق مەديتسينالىق تالداۋلارىمىز بەن پتر تەستتىڭ ناتيجەسىن جيناپ, ءتىپتى ءبىر كەزدەرى بۇل ۆيرۋستى ءبىز دە جۇقتىرىپ, بۇگىندە قانىمىزدا وعان قارسى دەنەلەردىڭ بارىن ايعاقتايتىن قان تالداۋىنان دا وتتىك. ودان بولەك ەلوردادان الماتىعا ۇشاردا, قوناقۇيدە, «اق بۇلاق» وليمپيادالىق ورتالىعىندا بىرنەشە رەت پتر تەست تاپسىردىق. توكيوعا كەلگەننەن كەيىن دە جۋرناليستەر قاۋىمى پتر سىناماسىنان تاعى دا ءوتتى دە, Sotetsu Grand Freza Tokyo-Bay Ariake قوناقۇيىندە ءۇش كۇنگە كارانتينگە جاتقىزىلدى. ارينە, مۇنىڭ بارلىعى – ءوزىمىز ءۇشىن, قوعام ءۇشىن جانە ۇلكەن دودادا سىنعا تۇسەتىن سپورتشىلارىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن جاسالىپ جاتقان شارا. سوندىقتان قاتاڭ تالاپ پەن تارتىپكە تۇسىنىستىكپەن قاراپ, ءتىپتى وعان ەپتەپ ەتىمىز ۇيرەنىپ قالعان جايى بار.
Boeing 767 ۇشاعىنا وتىرعان وليمپيادالىق كوميتەتتىڭ جاۋاپتى ادامدارى بار قازاقستان دەلەگاتسياسى الماتىدان 16 شىلدە كۇنى تۇنگى ساعات 23:00-دە كوككە كوتەرىلدى. اۋەدە جەتى ساعاتتان استام جولدى ارتقا تاستاپ, جاپونيا استاناسى ‒ توكيوعا جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن 9:15-تە (نۇر-سۇلتان ۋاقىتى 6:15) جەتتى. توكيوداعى حالىقارالىق ەكى اۋەجايدىڭ ءبىرى – «ناريتا» قۇددى ءبىر الىپ شاھارداي كورىندى. ول توكيودان شىعىسقا قاراي 75 شاقىرىم جەردەگى ناريتا قالاسىندا ورنالاسقان. بۇل جەردە دە ءاربىر ادام قاتاڭ باقىلاۋدا بولادى ەكەن. قۇجاتتاردى تەكسەرىپ بولامىن دەگەنشە «ناريتادا» ءتورت ساعاتتان اسا ۋاقىتتى جۇمسادىق. بىراق تۇسىنبەگەن جەرىڭدى ءتۇسىندىرىپ, باراتىن جەرىڭە سوڭىنا دەيىن اپارىپ كومەكتەسىپ تۇرعان اۋەجاي قىزمەتكەرلەرى, حوۋ حاو (ايتۋى بويىنشا جازىلدى – اۆتور.) باستاعان ەرىكتىلەرى دە جوعارى دەڭگەيدە قىزمەت ەتۋدەن جالىقپادى.
سونداي-اق سپورتشىلاردى كىم كۇتىپ العانىن بىلمەيمىن, ءبىزدى جاپونيادا بىرنەشە جىلدان بەرى تۇراتىن ابدىقادىر دەگەن قانداسىمىز كۇتىپ الدى. كۇنشىعىس ەلىندە دارىگەر بولىپ قىزمەت ەتەتىن ابدىقادىر باۋىرىمىز بىزبەن بىردەي ءتورت ساعاتتان اسا اۋەجايدا بولىپ, بارلىق جاعدايىمىزدى جاساۋمەن قاتار, ءتىلماش قىزمەتىن دە قوسا اتقارىپ ءجۇردى. اۋەجايداعى تولاسسىز تەكسەرىستەن كەيىن, ءبىزدى ول Sotetsu Grand Fresa Tokyo قوناقۇيىنە دەيىن الىپ كەلدى.
ءجاپونيانىڭ وز «سيقىرى» بار
جالپى, نە سىرى بارىن كىم ءبىلسىن, جاپونيانىڭ ءوز «سيقىرى» بار سياقتى. جاپون جەرىندە وتەتىن وليمپياداعا ايتەۋىر ءبىر كەدەرگى شىعا قالاتىنى بار. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, بۇل جولى كوروناۆيرۋستىڭ كەسىرىنەن كەيىنگە شەگەرىلسە, كۇنشىعىس ەلىنىڭ استاناسىنا بۇعان دەيىن بەلگىلەنگەن ءۇش وليمپيادا دا ءوز ۋاقىتىندا وتپەپتى.
1940 جىلى جاپونيا بىردەن ەكى وليمپيادانى وتكىزۋگە دايىندالىپ جاتتى: توكيودا – جازعى جانە ساپپورودا – قىسقى. الايدا كوپتەن كۇتكەن سپورتتىق ءىس-شارادان ءۇش جىل بۇرىن جاپونيا قىتايعا قارسى سوعىس باستاعان ەدى. جاپونيا يمپەرياسى ەلگە سوعىس قيمىلدارىن جۇرگىزۋگە كۇش كەرەكتىگىن العا تارتىپ, ءدۇبىرلى دودانى وتكىزۋدەن باس تارتتى.
1964 جىلى جازعى وليمپيادانى وتكىزۋ قۇقىعىن توكيو ءبارىبىر جەڭىپ الدى. بىراق تاعى دا كەدەرگى. بۇل جولى وليمپيادانىڭ وتەتىن ۋاقىتى وزگەردى. وعان سەبەپ – شىلدە-تامىز ايلارىندا جاپونيادا اۋا رايى قاتتى ىستىق بولاتىندىقتان, جارىس بارىسىندا سپورتشىلار ءۇشىن قولايسىزدىق تۋدىرۋى مۇمكىن. ال قىركۇيەك ايىندا تايفۋننىڭ ماۋسىمى باستالادى. سول سەبەپتى ۇيىمداستىرۋشىلار وليمپيا ويىندارىن 10-24 قازان ارالىعىندا وتكىزۋدى ۇيعاردى. ال اراعا 32 جىل سالىپ, 1972 جىلى ساپپورودا قىسقى وليمپيادا ءوتتى.
وليمپيادا كورەرمەنسىز وتەدى. بىراق...
وسى جولى وليمپيادادا 33 سپورت تۇرىنەن 339 مەدال جيىنتىعى ساراپقا سالىنادى. بۇل – ريو وليمپياداسىنان 33 مەدال جيىنتىققا كوپ. توكيو وليمپياداسىنا جاڭادان بەس سپورت ءتۇرى ەندى. ولار: بەيسبول/سوفتبول, كاراتە, سەرفينگ, سپورتتىق قۇزعا ورمەلەۋ جانە سكەيتبوردينگ.
«توكيو-2020»-نىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – كورەرمەنسىز وتەدى. تورتكۇل دۇنيە دۇبىرىنە قۇلاق تۇرگەن دودانىڭ ەڭ وكىنىشتىسى دە سول. جاپونيا استاناسىندا 8 شىلدەدە ەنگىزىلگەن توتەنشە جاعداي 22 تامىزعا دەيىن جالعاسادى. باستاپقىدا پاندەمياعا بايلانىستى ويىندارعا شەتەلدىك جانكۇيەرلەردى جىبەرمەۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان-دى. جارىستاردى وتكىزۋگە جاۋاپتى جاپون ءمينيسترى تاماە مارۋكاۆا حابارلاعانداي, ەندى جەرگىلىكتى كورەرمەندەر دە جارىستى تاماشالاي المايدى. وليمپيادانىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتتارى دا كوپشىلىكتىڭ قاتىسۋىنسىز وتەدى.
سپورتتىڭ 27 تۇرىنەن 97 جولداما
قازاقستاندىق سپورتشىلار توكيودا وتەتىن جازعى وليمپيا ويىندارىنا سپورتتىڭ 27 تۇرىنەن 97 جولداما جەڭىپ الدى. قازاقستان ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتى توكيو وليمپياداسىنىڭ ىرىكتەۋ جانە رەيتينگتىك جارىستارى اياقتالعاننان كەيىن قورىتىندى شىعاردى. ناتيجەسىندە, ءبىزدىڭ وليمپيادالىق قۇرامعا 96 سپورتشى ەندى. بۇل تسيفر الدىڭعى وليمپيا ويىندارىنىڭ قاتىسۋشىلارىنان تومەن بولعانىمەن, ءدال قازىرگى قيىن جاعدايدى ەسكەرسەك, ءتاۋىر ناتيجە ەكەنى ءسوزسىز.
قازاقستان تۇڭعىش رەت وليمپيادا باعدارلاماسىنا جاڭادان ەنگەن سپورت تۇرلەرى, اتاپ ايتقاندا, سپورتتىق قۇزعا ورمەلەۋ جانە كاراتە بويىنشا قاتىسادى. ءجاي قاتىسىپ قانا قويماي, دارحان ءاسادىلوۆ, نۇرقانات اجىقانوۆ, دانيار يۋلداشەۆ, قىزداردان ءمولدىر جاڭبىرباي مەن سوفيا بەرۋلتسەۆا سىندى الەمدە كوشباسشى قاتارىندا جۇرگەن كاراتەشىلەرگە سەنىم ارتىلىپ وتىر. قۇزعا ورمەلەۋدەن ريشات حايبۋللين دە وسال ەمەس. باعى مەن بابى قاتار شاپسا, الار اسۋى جوعارى بولارى ءسوزسىز.
توكيودا جەڭىل اتلەت ولگا رىپاكوۆا وليمپيادالىق قۇرامنىڭ كوشباسشىسى بولاتىنى ءسوزسىز. بۇل – ولگانىڭ سپورتتىق مانسابىنداعى ءتورتىنشى وليمپيادا. بۇگىندە ولگانىڭ قورجىنىندا وليمپيادا مەدالدارىنىڭ تولىق جيىنتىعى بار.
سۋ دوبىنان ەرلەر قۇراماسى كوماندالىق ويىن تۇرلەرىنەن جارىسقا قاتىساتىن قازاقستاندىق جالعىز قۇراما بولىپ وتىر. ولار وليمپيا ويىندارىنا سەگىز جىلدان كەيىنگى ۇزىلىستەن سوڭ ورالدى.
كىمدەرگە سەنىم ارتامىز؟
قامشىبەك قوڭقاباەۆ باستاعان بوكستان ەرلەر كومانداسى تولىق قۇراممەن, سەگىز سالماق بويىنشا قاتىسادى. بۇلاردىڭ قاتارىنا قىزدار اراسىندا جالعىز جولداماعا يە بولعان نادەجدا ريابەتستى قوسىڭىز. سونىمەن, ەل قورجىنىنداعى توعىز جولداما بوكسشىلاردىڭ ەنشىسىندە.
گيمناست ميلاد كاريمي جالعىز ءوزى جەتى جولداما الىپ, ىرىكتەۋ كەزەڭىن ءساتتى اياقتادى. كەزىندە جەرلەسىمىز ەرنار ەرىمبەتوۆ جالعىز ءوزى ءدۇبىرلى دوداعا قاتىسىپ, ءتاۋىر ناتيجەگە قول جەتكىزگەنىن كوردىك. ميلادقا ەرنار اعاسىنان اسىپ ءتۇسىپ, وليمپيادانىڭ بيىك مىنبەرىنەن كورىنسە دەگەن تىلەك بىلدىرەمىز. سونداي-اق جۇزۋدەن ءبىز ءۇش جولدامانى يەلەندىك. ونىڭ ەكەۋى وليمپيادا چەمپيونى دميتري بالاندينگە تيەسىلى.
وتانداسىمىز رۋسلان قۇربانوۆ حالىقارالىق سەمسەرلەسۋ فەدەراتسياسىنىڭ جەكە رەيتينگى بويىنشا قۇرلىقتىق كۆوتانى جەڭىپ العان التى سپورتشىنىڭ قاتارىنا ەندى.
2004 جىلى وتكەن افينا وليمپياداسىنان كەيىن اراعا 17 جىل سالىپ, قازاقستاننىڭ ءۇش ۆەلوشاباندوزى توپتىق جارىستا باق سىنايدى. مۇنداي ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە كوماندا كوشباسشىسى الەكسەي لۋتسەنكونىڭ قوسقان ۇلەسى زور ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ول قازاقستانعا جالپى العاندا ازيا قۇرلىعىنىڭ بىردە-ءبىر مەملەكەتى ەنشىلەمەگەن ۇپايدى اكەلدى. سونداي-اق ترەكتەگى ۆەلوسپورت (سپرينت, ومنيۋم جانە كەيرين) بويىنشا جەرلەستەرىمىز ءۇش ليتسەنزيا جەڭىپ الدى. ايتا كەتەرلىگى, سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى بويىنشا جولداما قازاقستان ءۇشىن تاريحي بولىپ ەسەپتەلەدى. سەبەبى وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستاندىق سپورتشىلار اتالعان ۆەلوسپورت ءتۇرى بويىنشا وليمپيا ويىندارىنا قاتىسپاعان.
ساداق اتۋدان 20 جىلدان كەيىن العاش رەت قازاقستاننان ءۇش ساداقشى وليمپيادادا كوماندالىق جارىستا باق سىنايدى. بۇگىندە 11 جولداما بالۋاندارعا تيەسىلى بولسا, جەڭىل اتلەتتەر دە وسى شامادا ليتسەنزيا جەڭىپ الدى. تەننيسشىلەر جەتى, ال بايداركا مەن كانوەدە ەسۋدەن التى جولداما – قورجىندا. رەيتينگتىك جارىستار ناتيجەسى بويىنشا دزيۋدوشىلار التى جولدامانى يەلەندى. توكيو تورىندە بەلدەسەتىن تاتامي شەبەرلەرىنىڭ اراسىندا تاجىريبەلى, ريو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ەلدوس سمەتوۆ تە بار.
ۇستەل تەننيسىنەن قازاقستان قۇراماسىنىڭ ەنشىسىندە قوس جولداما, سونداي-اق تاەكۆوندو مەن سلالومدى ەسۋ بويىنشا سپورتشىلار ەكى ليتسەنزيا الدى.
ءبىرىنشى رەيسپەن توكيوعا «اقبۇلاق» وليمپيادالىق بازاسىنان كاراتەشىلەر, ساداق اتۋشىلار, ۇستەل تەننيسى مەن سەمسەرلەسۋ كومانداسى, اۋىر اتلەتتەر مەن بوكسشىلار, وزگە دە جاتتىعۋ بازالارىنان ءجۇزۋ سپورتىنىڭ, سۋ دوبى سپورتىنىڭ وكىلدەرى, جەڭىل اتلەتتەر, ۆەلوشاباندوزدار, ستەند اتۋ مەن نىسانا كوزدەۋدەن قۇراما كوماندالار, سونداي-اق دزيۋدوشىلار كەلدى.
قالعان 43 سپورتشى 28 شىلدەگە جوسپارلانعان ەكىنشى رەيسپەن جاپونياعا جولعا شىعادى. ولاردىڭ قاتارىندا بالۋاندار, كوركەم گيمناستيكا, ارتىستىك ءجۇزۋ, بەسسايىس جانە جەڭىل اتلەتتەردىڭ ءبىر بولىگى بار.
جاپون ەلىنە جەتىپ العان سوڭ ەندىگى ماڭىزدىسى – سپورتشىلاردىڭ جەرگىلىكتى كليماتقا تەز بەيىمدەلىپ, جاۋاپتى جارىسقا تىڭ كۇشپەن شىعۋى. وليمپياداعا 4 جىل ەمەس, 5 جىل دايىندالعان سپورتشىلارىمىزدىڭ بابى ناشار دەي المايمىز. ال سپورتشىلارىمىزدىڭ بابى مەن باعى قاتار شاپسا, جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزەمىز دەگەن ءۇمىت مول. ءبىز ءوز كەزەگىندە ەلگە اقجولتاي ءcۇيىنشى حاباردى تاراتۋعا اسىقپىز.
