قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى سونداي كومپانيالاردىڭ ءبىرىن انىقتاعان. ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتەن جوعارى كىرىس الۋعا ۋادە بەرگەن Finiko كومپانياسى سyfron Sapital OÜ پلاتفورماسىندا cryptocurrency جانە باسقا ينۆەستيتسيالىق قۇرالداردى ساتىپ الۋدى ۇسىنعان. اگەنتتىكتىڭ حابارلاۋىنشا, بۇل – جىلجىمايتىن م ۇلىكتى, اۆتوموبيلدەردى ساتىپ الۋعا, مىندەتتەمەلەردى وتەۋگە جانە ينۆەستيتسيالاۋعا بايلانىستى جاعدايلاردى يميتاتسيالايتىن ويىن الاڭى.
«سYFRON (CFR) – ەسەپتەۋلەر جۇرگىزىلەتىن كريپتوۆاليۋتا رەسمي ۆاليۋتا ەمەس جانە قارجىلىق قۇندىلىعى جوق. وسىلايشا, پايدالانۋشىلار اقشانى ناقتى ينۆەستيتسيالىق كومپانياعا ەمەس, ونىڭ جالعان «كوشىرمەسىنە» سالادى. ءوز كەزەگىندە Finiko كومپانياسى وسى ويىن پلاتفورماسىن پايدالانۋ كەزىندە كۇنىنە 1-1,2 پايىز مولشەرلەمە بويىنشا كىرىس تولەۋدى ۋادە ەتەدى, بۇل حالىقتىڭ تەڭگەلىك دەپوزيتتەرى بويىنشا ورتاشا نارىقتىق مولشەرلەمەدەن 43 ەسە اساتىن جىلدىق ەسەپتەۋدەگى كىرىستىلىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە سايكەس كەلەدى», دەيدى اگەنتتىك.
كومپانيا مۇنىمەن دە شەكتەلمەگەن. تۇتىنۋشىلىق جانە يپوتەكالىق نەسيەلەردى دە وتەۋگە شاقىرعان. ەگەر قاتىسۋشى جالپى قارىز سوماسىنىڭ 35 پايىزىن سالسا, كومپانيا وندا نەسيە بويىنشا سومانى تۇگەل جاۋىپ بەرۋدى موينىنا العان. اۆتوكولىك جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك الۋ بويىنشا دا ءدال وسىنداي ستسەناري. قاتىسۋشى م ۇلىك قۇنىنىڭ 35 پايىزىنان كەم ەمەس مولشەردە جارنا تولەسە, 3-4 اي وتكەن سوڭ كومپانيا م ۇلىكتى ساتىپ الىپ, قاتىسۋشىنىڭ مەنشىگىنە بەرۋگە ۋادە ەتكەن.
«سونداي-اق كومپانيا كەز كەلگەن ساتىپ الۋدا 25 پايىزعا دەيىن اقشانى قايتارىپ بەرەتىنىن جانە اي سايىن اقىسىز قىزمەت كورسەتە وتىرىپ, قاراجات بالانسىندا 6 پايىز سىياقىنى ۇسىناتىن جالعان كەشبەك كارتالارى ارقىلى جوعارىلاي بەرەتىن تابىستى ۋادە ەتەدى. سونىمەن قاتار وسى كارتا اياسىندا بەس ادامعا دەيىن تارتقانى ءۇشىن 1-دەن 10 پايىزعا دەيىن جوعارى كەشبەك پايىزىن ۇسىناتىن دا باعدارلاماسى بار. Finiko-نىڭ مالىمدەۋىنشە, كەشبەك-كارتا MasterCard-پەن بىرلەسە وتىرىپ جاسالعان. الايدا Finiko كومپانياسى MasterCard سەرىكتەستەرىنىڭ تىزىمىندە جوق», دەلىنگەن اگەنتتىك مالىمدەمەسىندە.
بۇل قارجى پيراميداسى بانكتە ارنايى ەسەپ ايىرىسۋ شوتتارىن پايدالانبايدى. وزدەرىنىڭ الاياقتىق نيەتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قولما-قول تولەمدى نەمەسە Qiwi-ءاميان, Easy Pay, PayPal سياقتى ينتەرنەت-تولەم جۇيەلەرىن پايدالانعان. سونىڭ سالدارىنان قاتىسۋشىلار ءوز اقشاسىنىڭ قايدا كەتىپ جاتقانىن باقىلاي المايدى. قازىردىڭ وزىندە رەسەيدە بۇل كومپانياعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالىپتى. جالپى شىعىن 80 ملن رۋبلگە باعالانىپ وتىر. 2019 جىلعى تامىز بەن 2020 جىلعى جەلتوقسان ارالىعىندا كومپانيا تاتارستان مەن رەسەيدىڭ وزگە ايماقتارىندا جەكە تۇلعالاردىڭ قاراجاتىن قور نارىقتارى مەن كريپتوۆاليۋتاعا ينۆەستيتسيالاۋ ءۇشىن دەپ تارتقانى انىقتالعان. وسى رەتتە, قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى Finiko-نى قارجىلىق پيراميدا مەن قارجىلىق الاياقتىقتىڭ بەلگىلەرىنە يە دەپ باعالايدى. ويتكەنى بۇل كومپانياعا ۋاكىلەتتى ورگاننان ەشقانداي ليتسەنزيا بەرىلمەگەن. كومپانيا ۇسىنىپ وتىرعان قىزمەتتەرى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر, ۇلتتىق پوشتا وپەراتورى جانە باعالى قاعازدار نارىعىنىڭ كاسىبي قاتىسۋشىلارى ۇسىنسا عانا سەنگەن ءجون.
قارجى مونيتورينگى اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, قارجى پيراميداسىنىڭ بىرنەشە ايقىن بەلگىسى بار: ولار اۋەلى ۇلكەن كولەمدە سوما سالۋدى تالاپ ەتەدى; سالعان اقشانى ءىرى پايىزبەن قايتارىپ بەرەمىز دەيدى; تولەمدى الۋ ءۇشىن تانىستارىڭىزدى تارتۋعا شاقىرادى; جوبانى «نوۋ-حاۋ» دەپ باعالايدى; جارعىلىق كاپيتالى تومەن جانە جالعىز قۇرىلتايشىسى بار دەلىنەدى; ءتۇرلى ۇتىس ويىندارى مەن جولدامالار ويناتاتىن جارنامالارمەن اربايدى; شارتتى مۇقيات وقىساڭىز, توتەنشە جاعدايدا ەشكىمگە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلمەيتىنىن اڭعاراسىز; ادەتتە ولار وزدەرىن «ميكروقارجى ۇيىمى», «قارجىلىق قىزمەتتەر ورتالىعى» دەپ تانىستىرادى. وزگە رەسمي ۇيىمداردان ەرەكشەلەپ تۇراتىن باستى بەلگىسى – بانكتەردەگى ەسەپ ايىرىسۋ شوتتارىن ەمەس, ءتۇرلى ينتەرنەت-تولەم جۇيەسىن قولدانادى نەمەسە اقشانى قولما-قول قابىلدايدى. ماقالانىڭ باسىن مۇقيات وقىعان بولساڭىز, Finiko كومپانياسىندا وسى ايتىلعان بەلگىلەردىڭ بارلىعى دەرلىك بار ەكەنىن بايقايسىز.
«اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 150-بابى جانە قىلمىستىق كودەكستىڭ 217-بابىنا سايكەس قارجى پيراميدالارىن جارنامالاۋ جانە ولاردىڭ قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اكىمشىلىك جانە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. جوعارىداعىداي استا-توك پايدا ۇسىنعان كەز كەلگەن كومپانيانىڭ زاڭدى نە زاڭسىز ەكەنىن مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ سايتىنداعى «سالىق تولەۋشىلەردى ىزدەۋ» سەرۆيسى ارقىلى تەكسەرۋگە بولادى.
جاقىندا الماتى قالالىق پروكۋراتۋراسى دا Finiko-عا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالعانىن مالىمدەدى. ولاردىڭ دەرەگىنشە, كومپانيا سالىنعان سومادان (ەڭ تومەنگى سالىم – 500 دوللار) اي سايىن 150 پايىزعا دەيىن سىياقى بەرەمىز دەپ ازاماتتاردى شاقىرعان. ءار ەلدەن جيىلعان سالىمشىلار سانى 165 مىڭنان اسادى. اتالعان كومپانيانىڭ قىلمىستىق ارەكەتىنەن زارداپ شەككەن ازاماتتار قالالىق ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر دەپارتامەنتىنە ارىز تۇسىرسە بولادى.
