اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, اۋىلداردىڭ, كەنتتەردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىن سايلاۋدى ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ جونىندەگى نەگىزگى ءىس-شارالاردىڭ ۇلگى كۇنتىزبەلىك جوسپارىن بەكىتۋ تۋرالى كۇن تارتىبىندەگى ءبىرىنشى ماسەلە بويىنشا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى ەرلان داۋىلباەۆ باياندادى. ول اۋىل اكىمدەرىنىڭ سايلاۋىن وتكىزۋ كەزىندەگى بارلىق دەڭگەيدەگى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ وكىلەتتىكتەرى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى مالىمەت بەردى. سونىمەن قاتار اكىمدەر سايلاۋى كەزىندە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى ءوز وكىلەتتىكتەرى شەڭبەرىندە اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنا ادىسنامالىق كومەك كورسەتەتىنىن, سايلاۋ قۇجاتتارىنىڭ نىساندارىن بەلگىلەيتىنىن جانە سايلاۋ ءىس-شارالارىن قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. اۋىل اكىمدەرىنىڭ تىكەلەي سايلاۋىن دايىنداۋ جانە وتكىزۋ – اۋداندار مەن قالالاردىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ ەرەكشە قۇزىرەتى.
– «سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 113-1-بابىنا سايكەس, سايلاۋ تاعايىنداۋ ءۇشىن مىنالار نەگىز بولىپ تابىلادى. ءبىرىنشى – اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, وكرۋگ اكىمىنىڭ زاڭمەن بەلگىلەنگەن وكىلەتتىلىك مەرزىمىنىڭ اياقتالۋى. ەكىنشى – اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, وكرۋگ اكىمى وكىلەتتىگىن مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتۋ نەمەسە زاڭدا بەلگىلەنگەن جاعدايلاردا ءتيىستى اكىمشىلىك اۋماقتىق بىرلىكتى قايتا ۇيىمداستىرۋ. «سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا سايكەس سايلاۋدى اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى كەمىندە 40 كۇن بۇرىن تاعايىندايدى جانە جۇمىس ىستەپ وتىرعان اكىمنىڭ وكىلەتتىك مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن كەمىندە 10 كۇن بۇرىن وتكىزەدى, – دەدى ە.داۋىلباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اكىمنىڭ وكىلەتتىلىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلعان جاعدايدا سايلاۋ تاعايىندالعان كۇننەن باستاپ 1 اي ىشىندە تاعايىندالادى جانە 1 اي مەرزىمدە وتكىزىلەدى. ياعني ناۋقان ۇزاقتىعى – 1 اي, ۇسىنۋ ءۇشىن – 2 اپتا, تىركەۋ كەزەڭى 10 كۇن بۇرىن اياقتالادى. سايلاۋ كۇنى تۋرالى حابار جەرگىلىكتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانادى.
– كانديداتتاردى ۇسىنۋ سايلاۋ تاعايىندالعان كۇننەن كەيىنگى كۇنى باستالادى جانە سايلاۋ وتكىزىلەتىن ۋاقىتقا 15 كۇن قالعاندا جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات 18.00-دە اياقتالادى. ەگەر ۇسىنۋ مەرزىمى اياقتالاتىن كۇنگە دەيىن اۋىلدىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىل وكرۋگىنە ەكەۋدەن كەم كانديدات ۇسىنىلسا, وندا اۋداندىق سايلاۋ كوميسسياسى كانديداتتاردى ۇسىنۋدى
5 كۇننەن اسپايتىن مەرزىمگە ۇزارتادى. كانديداتتاردى ۇسىنۋدىڭ بىرنەشە ءتاسىلى بار. ءبىرىنشى, ساياسي پارتيالار ءوز مۇشەلەرىنىڭ اراسىنان ۇسىنادى. بۇل رەتتە ساياسي پارتيا ءبىر سايلاۋ وكرۋگىندە ءبىر عانا كانديدات ۇسىنۋعا قۇقىلى. ەكىنشى, داۋىس بەرۋگە قۇقىعى بار ءتيىستى وكرۋگ سايلاۋشىلارىنىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 1 پايىزىنىڭ قولىن جيناۋدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, ءوزىن-ءوزى ۇسىنۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرادى. ءۇشىنشى, ەگەر ۇسىنۋ اياقتالاتىن كۇنگە ەكەۋدەن كەم كانديدات ۇسىنىلسا, اۋدان اكىمى ۇسىنادى. بۇل رەتتە ۇسىنىلعان كانديداتتار بولماعان نە ۇسىنۋ مەرزىمى اياقتالاتىن كۇنى 1 كانديدات ۇسىنىلعان جاعدايدا اۋدان اكىمى جەرگىلىكتى قوعامداستىق جينالىسىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا تيىسىنشە ەكى نە ءبىر كانديداتتى ۇسىنۋعا قۇقىلى, – دەدى ە.داۋىلباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, كانديداتتارعا قويىلاتىن بىرنەشە تالاپ بار ەكەن. ياعني كانديدات اۋىلدىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىل وكرۋگى اكىمى بولىپ سايلانۋ ءۇشىن قازاقستان ازاماتى «سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدا, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ 36-بابىندا جانە مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى زاڭنامادا كوزدەلگەن مىناداي تالاپتارعا سايكەس كەلۋگە ءتيىس.
– ءبىرىنشى, كانديداتتىڭ 25 جاسقا تولعاندىعى. ەكىنشى, زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تانىلعان ءىس-ارەكەتكە قابىلەتتىلىگى, سوتتىلىعىنىڭ بولماۋى جانە سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىس, سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋىنىڭ بولماۋى. ءۇشىنشى, مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن ءتيىستى اۋداندىق سايلاۋ كوميسسياسى ۇسىنعان قۇجاتتار نەگىزىندە مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان انىقتايدى, – دەدى ە.داۋىلباەۆ.
بۇدان بولەك, ە.داۋىلباەۆ اۋىل اكىمىنە كانديداتتىڭ سايكەستىگىن انىقتاۋ جۇمىسى قالاي جۇرگىزىلەتىنىن دە باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسى كانديدات ۇسىنىلعاننان كەيىن ونىڭ زاڭنامادا قويىلاتىن تالاپتارعا سايكەستىگىن انىقتاۋ پروتسەسىنە دەرەۋ كىرىسەدى.
– بۇل ءۇشىن ازاماتتىعىن انىقتاۋ ماقساتىندا ىشكى ىستەر ورگاندارىنا, زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وتەلمەگەن نەمەسە الىنباعان سوتتىلىعىن, زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تانىلعان سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسىنىڭ, سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىعىنىڭ بولماۋىن پروكۋراتۋرا ورگاندارىنان, كانديداتتاردىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت تۋرالى زاڭنىڭ تالاپتارىنا سايكەس جانە وسى لاۋازىمعا قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەستىگىن بەلگىلەۋ تۇرعىسىنان مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جونىندەگى وڭىرلىك دەپارتامەنتتەرگە ءتيىستى سۇراۋلار جىبەرىلەدى. جۇمىسقا تارتىلعان جوعارىدا اتالعان مەملەكەتتىك ورگاندار جەدەل تارتىپپەن دەرەكتەردىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە تەكسەرىلۋىن جانە ناتيجەلەرىنىڭ اۋماقتىق كوميسسيالارعا دەرەۋ ۇسىنىلۋىن قامتاماسىز ەتۋلەرى قاجەت, – دەدى ە.داۋىلباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمىنە كانديدات ءوزىن-ءوزى ۇسىنعان جاعدايدا, داۋىس بەرۋگە قۇقىعى بار ءتيىستى سايلاۋ وكرۋگى سايلاۋشىلارىنىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 1 پايىز داۋىسىنىڭ قولداۋىنا يە بولۋى ءتيىس. سايلاۋشىلاردى قولداۋ ولاردىڭ قولدارىن جيناۋمەن كۋالاندىرىلادى.
– كانديداتتاردى قولداپ قول جيناۋدى سەنىم بىلدىرگەن ادامدار ۇيىمداستىرادى جانە ول ءۇشىن كانديدات وسى كونستيتۋتسيالىق زاڭدا, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 36-بابىندا, مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى زاڭنامادا كوزدەلگەن تالاپتارعا سايكەستىگى تەكسەرىلگەننەن كەيىن 3 كۇننەن كەشىكتىرىلمەي تيىسىنشە اۋداندىق سايلاۋ كوميسسياسى بەرەتىن قول قويۋ پاراقتارىمەن راسىمدەلەدى. تولتىرىلعان قول قويۋ پاراقتارى تيىسىنشە اۋداندىق سايلاۋ كوميسسياسىنا تاپسىرىلادى. ول 3 كۇن مەرزىمدە ىشكى ىستەر قىزمەتكەرلەرىن تارتا وتىرىپ, جينالعان قولداردىڭ راستىعىن تەكسەرەدى جانە ءتيىستى حاتتامانى راسىمدەيدى. قولداردىڭ راستىعىن تەكسەرۋ كونستيتۋتسيالىق زاڭعا سايكەس اۋداندىق ماڭىزى بار قالا, اۋىل, كەنت, اۋىلدىق وكرۋگ اكىمىنە كانديداتقا قاجەتتى انىق قولدار انىقتالعانعا دەيىن جۇرگىزىلەدى, – دەدى ە.داۋىلباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, كانديدات تىركەلۋ ءۇشىن ساياسي پارتيالار ۇسىنعان كەزدە ازاماتتىڭ كانديدات بولۋعا كەلىسىمى, ومىرباياندىق دەرەكتەرى, كانديدات پەن جۇبايىنىڭ اكتيۆتەرى مەن مىندەتتەمەلەرى تۋرالى دەكلاراتسيانى تاپسىرعانى تۋرالى مەملەكەتتىك كىرىس ورگانىنىڭ انىقتاماسى, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىنە كىرەتىن ازاماتتى ارنايى تەكسەرۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى, ساياسي پارتيانىڭ سايلاۋ جارناسىن ەنگىزگەندىگىن كۋالاندىراتىن قۇجات, كانديداتتىڭ ساياسي پارتياعا مۇشەلىگىن راستايتىن قۇجات ۇسىنۋى قاجەت.
– ال ءوزىن-ءوزى ۇسىنعان ادام كانديدات بولىپ داۋىسقا ءتۇسۋ تۋرالى ءوتىنىشىن, ومىرباياندىق دەرەكتەرىن, كانديدات پەن جۇبايىنىڭ اكتيۆتەرى مەن مىندەتتەمەلەرى تۋرالى دەكلاراتسيانى تاپسىرعانى تۋرالى مەملەكەتتىك كىرىس ورگانىنىڭ انىقتاماسىن, قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىنە كىرەتىن ازاماتتى ارنايى تەكسەرۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى, سايلاۋ جارناسىن ەنگىزگەنى تۋرالى قۇجاتتى ۇسىنۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار سايلاۋ وكرۋگى سايلاۋشىلارىنىڭ جالپى سانىنىڭ كەمىندە 1 پايىز داۋىسىنىڭ قولداۋىنا يە بولعاندىعىن راستايتىن اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ انىقتاماسىن دا ۇسىنۋى كەرەك. ال اۋدان اكىمى كانديداتتى ۇسىنعان كەزدە جوعارىدا اتالعان قۇجاتتارمەن قاتار, ارناۋلى ۇسىنىسى قوسا بەرىلۋى ءتيىس. كانديداتتاردى تىركەۋ بارلىق قاجەتتى قۇجاتتاردى العاننان كەيىن باستالادى جانە سايلاۋ كۇنىنەن 10 كۇن بۇرىن جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات 18.00-دە اياقتالادى, –دەدى ە.داۋىلباەۆ.
وسىمەن ەلىمىزدىڭ دامۋ تاريحىنداعى تاعى ءبىر ايتۋلى بەلەس بولاتىن دەموكراتيالىق وزگەرىس باستالعالى تۇر. تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىرعان اۋقىمدى ساياسي رەفورما حالىقتىڭ جان-جاقتى قولداۋىنا يە بولىپ, قوعامدىق ومىردە سونى سەرپىلىس تۋعىزىپ وتىرعانى انىق.
