ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي سايتىندا جاريالانعان مالىمەتكە سۇيەنسەك, IMD رەيتينگىسى دەگەنىمىز – «ەكونوميكالىق قىزمەت», «ۇكىمەت تيىمدىلىگى», «بيزنەستىڭ تيىمدىلىگى» جانە «ينفراقۇرىلىم» فاكتورلارىن ەسەپكە الا وتىرىپ, باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى باعالايتىن كەشەندى زەرتتەۋ ناتيجەسى.
بيىلعى زەرتتەۋگە الەمنىڭ 64 ەلى الىنعان. رەيتينگتە جەتەكشى ورىنعا شۆەيتساريا يە. ۇزدىك بەستىككە شۆەتسيا, دانيا, نيدەرلاند جانە سينگاپۋر كىرگەن.
2021 جىلدىڭ زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا قازاقستان 2020 جىلعى رەيتينگپەن سالىستىرعاندا 7 تارماققا كوتەرىلىپ, 35-ورىندى يەلەنگەن. وسىلايشا, ءبىزدىڭ ەل پورتۋگاليا (36-ورىن), يندونەزيا (37-ورىن), لاتۆيا (38-ورىن), يسپانيا (39-ورىن), سلوۆەنيا (40-ورىن), ءۇندىستان (43-ورىن), رەسەي (45-ورىن), تۇركيا (51-ورىن) سياقتى ەلدەردىڭ الدىنا شىقتى.
«بيىل قازاقستان رەيتينگتىڭ بارلىق فاكتورى بويىنشا ءوز پوزيتسياسىن جاقسارتتى. «ۇكىمەتتىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى بويىنشا قازاقستان ءوز پوزيتسياسىن 8 تارماققا جاقسارتىپ, 21-ورىنعا تۇراقتادى. جالپى, 5 سۋبفاكتوردا دا ەلىمىزدىڭ پوزيتسياسى كوتەرىلگەن. اتاپ ايتساق, «مەملەكەتتىك قارجى» – 19-ورىن (4-پوزيتسياعا جاقساردى), «سالىق ساياساتى» – 5-ورىن (11 پوزيتسياعا جاقساردى), «ينستيتۋتسيونالدىق ورتا» – 46-ورىن (4 پوزيتسياعا جاقساردى), «بيزنەس تۋرالى زاڭناما» – 25-ورىن (3 پوزيتسياعا جاقساردى) جانە «قوعامدىق قۇرىلىس» –
29 -ورىن (9 پوزيتسياعا جاقساردى)», دەلىنگەن مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىندە.
«بيزنەستىڭ تيىمدىلىگى» فاكتورى بويىنشا قازاقستان پوزيتسياسىنىڭ 6 تارماققا – 28-ورىنعا دەيىن جاقسارعانى بايقالادى. وسى فاكتور اياسىندا 4 سۋبفاكتور بويىنشا كورسەتكىشتەر جاقسارعان. قازاقستاننىڭ «ەڭبەك نارىعى» سۋبفاكتورى بويىنشا پوزيتسياسى – 20-ورىن (12 پوزيتسياعا جاقساردى), «قارجى» – 46-ورىن (1 پوزيتسياعا جاقساردى), «مەنەدجمەنت پراكتيكاسى» –
13-ورىن (6 پوزيتسياعا جاقساردى), «قاتىناستار مەن قۇندىلىقتار» – 23-ورىن (6 پوزيتسياعا جاقساردى).
ال «ەكونوميكالىق قىزمەت» فاكتورى بويىنشا قازاقستان ءۇش پوزيتسياعا كوتەرىلىپ, 45-ورىنعا يە بولدى: «ىشكى ەكونوميكا» – 37-ورىن (4 پوزيتسياعا جاقساردى), «حالىقارالىق ساۋدا» – 58-ورىن (2 پوزيتسياعا جاقساردى), «سىرتقى ينۆەستيتسيالار» –
47-ورىن (1 پوزيتسياعا جاقساردى), «جۇمىسپەن قامتۋ» – 24-ورىن (9 پوزيتسياعا جاقساردى) جانە «باعالار» – 13-ورىن (3 پوزيتسياعا جاقساردى).
«ينفراقۇرىلىم» فاكتورى بويىنشا قازاقستان ءتورت پوزيتسياعا كوتەرىلىپ, 47-ورىندى يەلەندى. ءۇش سۋبفاكتور بويىنشا پوزيتسيالاردى كوتەرۋ جاقسى ناتيجە كورسەتكەن: «بازالىق ينفراقۇرىلىم» – 25-ورىن
(6 پوزيتسياعا جاقساردى), «عىلىمي ينفراقۇرىلىم» – 57-ورىن (1 پوزيتسياعا جاقساردى), «دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە قورشاعان ورتا» – 55-ورىن (2 پوزيتسياعا جاقساردى).
رەسپوندەنتتەردىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نەعۇرلىم تارتىمدى بەس فاكتورىنىڭ قاتارىنا قولايلى بيزنەس-ورتا (رەسپوندەنتتەردىڭ
60%-ى), ەكونوميكانىڭ سەرپىندىلىگى (46,4%), قارجىلىق جاعدايعا قولجەتىمدىلىك (45,5%), ساياساتتىڭ تۇراقتىلىعى مەن بولجامدىلىعى (42,7%) جانە سالىق جۇيەسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى اتالعان (40,9%).
بۇعان دەيىن Boston Consulting Group Sustainable Ecot Asnomic Developmensessment 2021 (08.06.2021 ج.) جاڭارتىلعان زەرتتەۋى بارىسىندا قازاقستان ەكونوميكاسىنا بەرگەن باعاسىن جوعارىلاتقان ەدى. زەرتتەۋ ناتيجەسى ەكونوميكالىق ورنىقتىلىق, ينفراقۇرىلىم ساپاسى, مەملەكەتتىك ينستيتۋتتار مەن قىزمەتتەر سىندى سالالار بويىنشا سارالانعان.
