سپورت • 17 ماۋسىم, 2021

دنەپر جاعالاۋىنداعى جارىس

941 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان 30 جىل بۇرىن, ياعني 1991 جىلدىڭ 18-21 ماۋسىم ارالىعىندا ۋكراينانىڭ زاپوروجە قالاسىندا كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىنىڭ باعدارلاما اياسىندا گرەك-ريم كۇرەسىنەن (كەزىندە «كلاسسيكالىق كۇرەس» دەپ اتالعان – رەد.) باسەكەلەر ۇيىمداستىرىلدى. وسىلايشا, بۇرىنعى «باۋىرلاس» 15 رەسپۋبليكا وكىلدەءرىنىڭ سوڭعى رەت باسى قوسقان ەدى. كوپ ۇزاماي كەڭەس وداعى قۇردىمعا كەتتى, سونىڭ سالدارىنان ايتۋلى دودادا وتپەيتىن بولدى.  

دنەپر جاعالاۋىنداعى جارىس

دنەپر وزەنى جاعالاۋىندا قازاقستان قۇراماسى كەرەمەت ونەر كورسەكەنى جانكۇيەرلەر جادىندا. بۇل جارىستا باق سىنعانا 10 جەرلەسىمىزدىڭ تەڭ جارتىسى جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. سولاردىڭ ۇشەۋى التىن الدى. ءيا, الماتىلىق داۋلەت تۇرلىحانوۆ (82 كيلو) پەن شىمەنتتىك بيسولت دەتسيەۆتىڭ (74 كيلو) باس جۇلدەنى ولجالاعانىنا ەشكىمنىڭ تاڭدانا قويماعانى انىق. ويتكەنى, سول تۇستا ەكەۋىنىڭ دە داڭقى دۇركىرەپ تۇردى. ماسەلەن, سول كەزدەرى 28 جاستاعى داۋلەت سەۋل وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, الەم چەمپيونى, الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, ەۋروپا بىرىنشىلىگىنىڭ جەڭىمپازى, ەكى دۇركىن الەم كۋبوگىنىڭ يەگەرى جانە كسرو-نىڭ التى دۇركىن چەمپيونى اتانىپ ۇلگەرگەن-ءدى. 27 جاستاعى بيسولت الەم كۋبوگىن ءتورت رەت ۇتىپ, ەۋروپا بىرىنشىلىگىندە توپ جاردى. ال اسا جەڭىل سالماقتاعى ەسەنكەلدى باتىرعاريننىڭ (48 كيلو) التىن تۇعىرعا كوتەرىلۋ كوپشىلىك ءۇشىن توسىن جاعداي بولدى. جاسى جيىرماعا دا تولماعان جاس بالۋان وسىنداي وراسان زور تابىسقا جەتەدى دەپ ەشكىم ويلاعان جوق. دەسەك تە اقتوبەلىك ارلاننىڭ, شىن مانىندە, ناعىز فەنومەن بولعانىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى.

زاپوروجەدەگى جارىستا باقتيار بايسەيىتوۆ (74 كيلو) پەن سەرگەي ماتۆيەنكو (90 كيلو) كۇمىس مەدالدى يەلەندى. 74 كيلو سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسقان باقتيار فينالدا ءوزىنىڭ كوماندالىق ارىپتەسى بيسولت ديتسيەۆكە جول بەردى. 90 كيلو سالماقتا بەلدەسكەن سەرگەي ماتۆيەنكو الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, كەيىننەن اتلانتا وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى اتانعان بوز كىلەم يەسى ۆياچەسلاۆ ولەينيككە ەسە جىبەردى. ول كەزدە ايتۋلى قوس جەرلەسىمىزدىڭ جاسى ءالى جيىرماعا دا تولماعان ەدى.

جارىس قورىتىندىسى بويىنشا جالپى كوماندالىق ەسەپتە قازاقستاننىڭ گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى ەكىنشى ورىندى ولجالادى. الدىمىدا تەك رەسەي قۇراماسى. ولاردىڭ بىزدەن ءبىر قولاسا ارتىق بولدى. جارىس قوجايىندارى ءۇشىنشى ورىن السا, ماسكەۋ قالاسى مەن بەلارۋس ەلى ۇزدىك بەستىكتىڭ قاتارىنا قوسىلدى. ايتۋلى دودادا جوعارىدا ەسىمدەرى اتالعان وتانداستارىمىزدان  بولەك, ۋكراينالىق اندرەي كالاشنيكوۆ (52 كيلو) پەن ۆياچەسلاۆ ولەينيك (90 كيلو), ماسكەۋلىك سەرگەي مارتىنوۆ (62 كيلو), بەلارۋسسيالىق سەرگەي دەمشكەەۆيچ (100 كيلو), رەسەيلىك الەكساندر يگناتەنكو (57 كيلو), يسلام دوگۋچيەۆ (68 كيلو) جانە الەكساندر كارەلين (130 كيلو) سىندى ساڭلاقتار باس جۇلدەنى قانجىعالارىنا بايلادى.

ءدال سول زاپوروجەدە سپارتاكيادامەن قاتار كسرو چەمپيوناتىنىڭ دا جالاۋى جەلبىرەدى.  بۇل جارىستا دا قازاقستاننىڭ بالۋاندارى تابىستى ونەر كورسەتتى. ءبىزدىڭ جىگىتتەر اراسىنان داۋلەت تۇرلىحانوۆ (82 كيلو) پەن شىمەنتتىك بيسولت دەتسيەۆ (74 كيلو) دارا شىقتى. ەسەنكەلدى باتىرعارين (48 كيلو) كۇمىسپەن كۇپتەلدى. فينالدىق باسەكەدە ول تۇمەننىڭ قازاعى جولامان داۋرەنبەكوۆتەن ۇتىلدى.

جالپى كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسى 10 رەتۇيىمداستىرىلدى. 1956 جىلعى جارىستان قورجىنىمىز بوس قايتسا, 1959 جىلى اناتولي كولەسوۆ قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى. 78 كيلو سالماقتا كۇرەسكەن قاراعاندى وبلىسىنىڭ تۋماسى ماسكەۋلىك ۆيكتور رەكوۆتان ايلاسىن اسىردى. 1963 جىلى قايتا جولىمىز بولمادى. 1967 جىلى ۆلاديمير باكۋلين (52 كيلو) كۇمىس جانە ۆالەري انيسيموۆ (+97 كيلو) قولا مەدالدى ەنشىلەدى. 1975 جىلى قازاقستان قۇراماسى جالپى ەسەپتە ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. جەرلەستەرىمىز تەك رەسەي مەن گرۋزيادان عانا قالىپ قويدى. ءبىزدىڭ جىگىتتەر اراسىنان اناتولي نازارەنكو (82 كيلو) مەن ۆالەري رەزانتسەۆ (90 كيلو) باس جۇلدەنى ولجالاسا, ۆاسيلي حومۋتسكي (68 كيلو) مەن ۆالەري انيسيموۆ (100 كيلو) ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. بۇل جارىستاردىڭ بارلىعى دا ماسكەۋدە ءوتتى.

1975 جىلعى سپارتاكيادا شەڭبەرىندەگى گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرىنىڭ سايىسى الماتىدا ءوتتى. ءوز جەرىمىزدە وتكەن جارىستا قازاقستاندىق بالۋاندار قارسىلاستارىنا دەس بەرمەدى. ءبىزدىڭ بەس جىگىت التىن تۇعىردان قول بۇلعادى. ولار – جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ (48 كيلو), ۆاسيلي گريمايلو (57 كيلو), اناتولي بىكوۆ (74 كيلو), اناتولي نازارەنكو (82 كيلو) جانە ۆالەري رەزانتسەۆ (90 كيلو). جەرلەستەرىمىزدىڭ بارلىعىندا شەشۋشى تۇستا كىل مىقتىلارمەن ايقاسۋعا تۋرا كەلدى.  ماسەلەن, ۇشكەمپىروۆ فينالدا ەۋروپا بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ۆلاديمير نەتسۆەتاەۆتى ۇتسا, گريمايلو كەلەشەكتە وليمپيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, الەم جانە ەۋروپا چەمپيونى اتانعان فارگات ءمۇستافيندى جىقتى. سول سەكىلدى بىكوۆ, نازارەنكو جانە رەزانتسەۆتىڭ دە قارسىلاستارى وتە قارۋلى بولدى. ال كياز احمەدوۆكە (52 كيلو) بۇل باسەكەدە قولا مەدال بۇيىردى.  

1979 جىلعى ءدۇبىرلى دودا قايتا ماسكەۋدە ۇيىمداستىرىلدى. وسى جارىستا جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ (48 كيلو) فينالدا اندرەي شۋماكوۆقا ەسە جىبەرسە, اناتولي بىكوۆ (74 كيلو) پەن ۆالەري رەزانتسەۆ (90 كيلو) ءۇشىنشى ساتىعا تۇراقتادى. 1983 جانە 1987 جىلدارى وتانداستارىمىز كوڭىل كونشىتەرلىكتەي كورسەتكىشكە قول جەتكىزە المادى. العاشقى باسەكەدە بالۋاندارىمىز تەگىستەي ۇتىلسا, كەلەسى سايىستا 74 كيلو سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسقان داۋلەت تۇرلىحانوۆ پەن بيسولت دەتسيەۆ كۇمىس پەن قولا مەدالداردى يەلەندى.

ەسەسىنە 1991 جىلعى كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىنىڭ وتاندىق گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرلەرى تاماشا ونەر كورسەتكەنى جايىندا جوعارىدا باياندادىق. سول زاپوروجەدە وتكەن جارىستا جاسىنداي جارقىلداعان جىگىتتەر كەيىننەن دە بيىك بەلەستەردى باعىندىردى. اتاپ ايتساق, داۋلەت تۇرلىحانوۆ وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتىندا جۇلدەگەرلەر ساناتىنان كورىنىپ, ازيا ويىندارى مەن قۇرلىق چەمپيوناتىندا باس جۇلدەنى ولجالادى. بيسولت دەتسيەۆ ەۋروپا جانە ازيا بىرىنشىلىكتەرىندە اتوي سالدى. باقتيار بايسەيىتوۆ الەم چەمپيونى اتانىپ, ازيا ويىندارى مەن قۇرلىق چەمپيوناتىندا الدىنا جان سالمادى. سەرگەي ماتۆيەنكو ءتورت بىردەي ازيا بىرىنشىلىگىندە قارسىلاس شاق كەلتىرمەي, قۇرلىقتىق ويىنداردا دارا شىقتى. وسى توپتىڭ اراسىندا تەك ەسەنكەلدى باتىرعارين عانا ءوز الەۋەتىن تولىقتاي پايدالانا المادى. 20 جاسقا دەيىن كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىنان بولەك, الەم كۋبوگى مەن بۇكىلوداقتىق ۋنيۆەرسيادادا دارا شىعىپ, وداق بىرىنشىلىگىندە كۇمىس مەدالدى موينىنا ىلگەن جالىندى جىگىت سودان كەيىنگى جىلدارى جانكۇيەرلەر نازارىنان تىس قالدى...

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا كۇن كۇرت سۋىتادى

اۋا رايى • بۇگىن, 17:44

رەفەرەندۋم الەمدىك باق نازارىندا

رەفەرەندۋم • بۇگىن, 15:45