قازاقستان • 16 ماۋسىم، 2021

5 جىلدا – 2 ملرد اعاش

9 رەت كورسەتىلدى

ورمان دەگەن – وتتەگى. اعاش وتىرعىزۋ يگىلىكتى ءىس قانا ەمەس، اينالانى تازارتاتىن، قاتتى داۋىل مەن اڭىزاق جەلدەن قورعايتىن قورعان ىسپەتتى. قازاق ەلى ەكولوگيالىق ماسەلەلەرگە، ونىڭ ىشىندە جاسىل جەلەكتى كوبەيتۋ جۇمىستارىنا دا كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. قازىرگى جوسپار – ەلىمىزدىڭ ورمان قورىنا بەس جىلدىڭ ىشىندە ەكى ملرد اعاش وتىرعىزۋ. بۇل تۋرالى كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى ءاليا شالابەكوۆا مالىمدەدى.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، بەس جىلدىڭ ىشىندە ميلياردتتاعان اعاش وتىرعىزۋ جونىندەگى اۋقىمدى جوبا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جوبانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە مينيسترلىك وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ، ورمان قورىن مولايتۋ مەن جەلەك ءوسىرۋدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوس­پارىن ازىرلەپتى. ءىس-شارالاردىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر ورمانشىلارمەن، حالىقارالىق دونورلارمەن، تابيعي اۋماقتى قورعاۋشىلارمەن، وزگە دە باس­تا­ماشىل توپپەن بىرگە، اعاش وتىر­عىزۋدى قولعا العان.

مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە، قازاقستان شاعىن ورماندى مەملەكەتتەر قاتارىنا جاتادى. ورمان قورى بار جەردىڭ جالپى اۋدانى 30 ملن گەكتاردى قۇرايدى، بۇل – ەل اۋماعىنىڭ 11%-ى. ورمانى كوپ اۋداندار قىزىلوردا، جامبىل وبلىستارىندا ورنالاسقان. بۇل وڭىرلەردەگى جاسىل جەلەكتىڭ كوبى –  نەگىزىنەن سەكسەۋىل ەكپەلەرى. ال شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارى ەڭ قۇندى اعاش تۇرلەرىمەن ەرەكشەلەنەدى. اتاپ ايتقاندا، باسقا وڭىرلەردە كوپ كەزدەسە بەرمەيتىن مايقاراعاي، سامىرسىن، بالقاراعاي جانە شىرشا وسى ايماقتاردا شوعىرلانعان.

كەلەشەكتە ەلىمىزدە اعاشتار­دىڭ ءتۇرى دە كوبەيەدى. ء«بىز قولعا ال­عان جوبالاردىڭ ءبارى، ونىڭ ىشىن­دە وبلىستار اۋماعىندا اعاش وتىر­عىزۋ جۇمىسى عىلىمي ۇسىنىم­دار مەن ورمان ءوسىرۋ تالاپتارىنا سايكەس جوسپارلانعانىن اتاپ وتكەن ءجون. ال جوسپارداعى 2 ملرد اعاشتىڭ ىشىندە سەكسەۋىل – 610 ملن دانا، قاراعاي – 555 ملن-نان استام، ۇيەڭكى – 193 ملن، شەگىر­شىن – 132 ملن، قايىڭ 100 ملن دا­نا­دان استام بار. بۇدان وزگە دە اعاش تۇقىمدارىن وتىرعىزۋ جوس­پار­لانعان»، دەيدى ۆيتسە-مينيستر.

اعاشتاردىڭ كوبىن اكىمدىكتەر وتىرعىزباقشى. ال ورمان پايدالانۋشىلار مەن حالىقارالىق دونورلار 208،5 ملن اعاشتى موينىنا العان. جەكەلەگەن ۇيىمدار بارلىعى 251،8 ملن اعاش ەگۋدى جوس­پارلاپ وتىر.

جوبانى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن بەس جىل ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەتتەن –  22،4 ملرد تەڭگە، جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن 60 ملرد تەڭگە ءبولىنۋى كەرەك.

2021 جىلعا ارنالعان رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ شەڭ­بەرىندە مينيسترلىكتىڭ تابيعات قورعاۋ مەكەمەلەرىنە ۇلتتىق قور­دان 3 281،4 ملن تەڭگە مولشەرىندە قوسىمشا قارجى بولىنگەن. سو­نىڭ 1 746،9 ملن تەڭگەسى تەحنيكا مەن جابدىقتار ساتىپ الۋعا جۇم­سالادى.

وسى قارجىلاندىرۋ اياسىندا 209 بىرلىك مامانداندىرىلعان اۆتو­تەحنيكا، جابدىقتار مەن وندى­رىستىك ماقساتتاعى قۇرالدار ساتىپ الۋ جوسپارلانعان ەكەن.

ۆيتسە-مينيستر ەلىمىزدىڭ ورمان قورىن ءتيىمدى قورعاۋ جانە دامىتۋعا بايلانىستى قولعا الىنعان شارا­لارعا دا توقتالا كەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ورمانداعى ءورتتى بولدىرماۋ، زاڭسىز اعاش كەسۋ مەن قۇرىلىستاردى باقىلايتىن ارنايى پلاتفورما جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ اياسىندا ينتەراكتيۆتى كارتانى ەنگىزۋ دە جوسپاردا بار. «بۇل تسيفرلى كارتانىڭ ورماندى قورعاۋ، ونىڭ قورىن مولايتۋ باعىتىنداعى پايداسى كوپ بولماق. اتاپ ايتقاندا، ورمان مەكەمەلەرىن ورامدىق جەلىمەن تىكەلەي بايلانىستىرا وتىرىپ، قۇرىلعان ورمان ۋچاسكەلەرىن، الاڭداردى جانە تۇقىمدىق قۇرامدى انىق­تاۋ­عا مۇمكىندىك بەرەدى. ورمان قورعاۋ­شىلارى بەس جىلدىق كەزەڭ ىشىن­دە جەلەك وتىرعىزۋ ۋچاسكەلەرىن كارتا ارقىلى باقىلاي الادى. ينتەر­اكتيۆتى كارتامەن جانە ءموبيل­دى قۇرىلعىلارمەن تاۋلىك بويى جۇ­مىس ىستەۋگە بولادى. دەمەك، ورمان القابى كۇنى-ءتۇنى مامانداردىڭ باقىلاۋىندا بولىپ، قورعالادى دەگەن ءسوز»، دەدى ءا.شالابەكوۆا.

ەلدىڭ ءتورى – ەلورداعا دا 1997 جىلدان باستاپ قولدان ورمان وتىرعىزىلا باستالعانى بەلگىلى. بريفينگكە قاتىسۋشىلار بۇل جونىندە دە ايتا كەتتى. ەكولوگيا، گەلوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرلان قۇتپانباەۆتىڭ سوزىنشە، استانا اينالاسىن جاسىل جەلەككە بولەگەن القاپ اۋماعى بۇگىندە 90 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. ءالى كۇن­گە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتقان جۇ­مىستار اياسىندا بارلىعى 146 ملن اعاش، بۇتا تۇقىمدارى وتىرعى­زىلىپتى. بيىلعى كوكتەمدە باس شاھاردىڭ جاسىل بەلدەۋى 4 ملن-نان استام اعاشقا كوبەيگەن.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىس «قىزىل» ايماقتا

ايماقتار • كەشە

تسيفرلى تەڭگە جوباسى تالقىلاندى

ەكونوميكا • 23 شىلدە، 2021

اقپاراتتىق حابارلاما

ەگەمەن قازاقستان • 23 شىلدە، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار