ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بەس جىلدىڭ ىشىندە ميلياردتتاعان اعاش وتىرعىزۋ جونىندەگى اۋقىمدى جوبا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جوبانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە مينيسترلىك وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ, ورمان قورىن مولايتۋ مەن جەلەك ءوسىرۋدىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىن ازىرلەپتى. ءىس-شارالاردىڭ ىشىندە جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر ورمانشىلارمەن, حالىقارالىق دونورلارمەن, تابيعي اۋماقتى قورعاۋشىلارمەن, وزگە دە باستاماشىل توپپەن بىرگە, اعاش وتىرعىزۋدى قولعا العان.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, قازاقستان شاعىن ورماندى مەملەكەتتەر قاتارىنا جاتادى. ورمان قورى بار جەردىڭ جالپى اۋدانى 30 ملن گەكتاردى قۇرايدى, بۇل – ەل اۋماعىنىڭ 11%-ى. ورمانى كوپ اۋداندار قىزىلوردا, جامبىل وبلىستارىندا ورنالاسقان. بۇل وڭىرلەردەگى جاسىل جەلەكتىڭ كوبى – نەگىزىنەن سەكسەۋىل ەكپەلەرى. ال شىعىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارى ەڭ قۇندى اعاش تۇرلەرىمەن ەرەكشەلەنەدى. اتاپ ايتقاندا, باسقا وڭىرلەردە كوپ كەزدەسە بەرمەيتىن مايقاراعاي, سامىرسىن, بالقاراعاي جانە شىرشا وسى ايماقتاردا شوعىرلانعان.
كەلەشەكتە ەلىمىزدە اعاشتاردىڭ ءتۇرى دە كوبەيەدى. ء«بىز قولعا العان جوبالاردىڭ ءبارى, ونىڭ ىشىندە وبلىستار اۋماعىندا اعاش وتىرعىزۋ جۇمىسى عىلىمي ۇسىنىمدار مەن ورمان ءوسىرۋ تالاپتارىنا سايكەس جوسپارلانعانىن اتاپ وتكەن ءجون. ال جوسپارداعى 2 ملرد اعاشتىڭ ىشىندە سەكسەۋىل – 610 ملن دانا, قاراعاي – 555 ملن-نان استام, ۇيەڭكى – 193 ملن, شەگىرشىن – 132 ملن, قايىڭ 100 ملن دانادان استام بار. بۇدان وزگە دە اعاش تۇقىمدارىن وتىرعىزۋ جوسپارلانعان», دەيدى ۆيتسە-مينيستر.
اعاشتاردىڭ كوبىن اكىمدىكتەر وتىرعىزباقشى. ال ورمان پايدالانۋشىلار مەن حالىقارالىق دونورلار 208,5 ملن اعاشتى موينىنا العان. جەكەلەگەن ۇيىمدار بارلىعى 251,8 ملن اعاش ەگۋدى جوسپارلاپ وتىر.
جوبانى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن بەس جىل ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 22,4 ملرد تەڭگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن 60 ملرد تەڭگە ءبولىنۋى كەرەك.
2021 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ شەڭبەرىندە مينيسترلىكتىڭ تابيعات قورعاۋ مەكەمەلەرىنە ۇلتتىق قوردان 3 281,4 ملن تەڭگە مولشەرىندە قوسىمشا قارجى بولىنگەن. سونىڭ 1 746,9 ملن تەڭگەسى تەحنيكا مەن جابدىقتار ساتىپ الۋعا جۇمسالادى.
وسى قارجىلاندىرۋ اياسىندا 209 بىرلىك مامانداندىرىلعان اۆتوتەحنيكا, جابدىقتار مەن وندىرىستىك ماقساتتاعى قۇرالدار ساتىپ الۋ جوسپارلانعان ەكەن.
ۆيتسە-مينيستر ەلىمىزدىڭ ورمان قورىن ءتيىمدى قورعاۋ جانە دامىتۋعا بايلانىستى قولعا الىنعان شارالارعا دا توقتالا كەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ورمانداعى ءورتتى بولدىرماۋ, زاڭسىز اعاش كەسۋ مەن قۇرىلىستاردى باقىلايتىن ارنايى پلاتفورما جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ اياسىندا ينتەراكتيۆتى كارتانى ەنگىزۋ دە جوسپاردا بار. «بۇل تسيفرلى كارتانىڭ ورماندى قورعاۋ, ونىڭ قورىن مولايتۋ باعىتىنداعى پايداسى كوپ بولماق. اتاپ ايتقاندا, ورمان مەكەمەلەرىن ورامدىق جەلىمەن تىكەلەي بايلانىستىرا وتىرىپ, قۇرىلعان ورمان ۋچاسكەلەرىن, الاڭداردى جانە تۇقىمدىق قۇرامدى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ورمان قورعاۋشىلارى بەس جىلدىق كەزەڭ ىشىندە جەلەك وتىرعىزۋ ۋچاسكەلەرىن كارتا ارقىلى باقىلاي الادى. ينتەراكتيۆتى كارتامەن جانە ءموبيلدى قۇرىلعىلارمەن تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەۋگە بولادى. دەمەك, ورمان القابى كۇنى-ءتۇنى مامانداردىڭ باقىلاۋىندا بولىپ, قورعالادى دەگەن ءسوز», دەدى ءا.شالابەكوۆا.
ەلدىڭ ءتورى – ەلورداعا دا 1997 جىلدان باستاپ قولدان ورمان وتىرعىزىلا باستالعانى بەلگىلى. بريفينگكە قاتىسۋشىلار بۇل جونىندە دە ايتا كەتتى. ەكولوگيا, گەلوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرلان قۇتپانباەۆتىڭ سوزىنشە, استانا اينالاسىن جاسىل جەلەككە بولەگەن القاپ اۋماعى بۇگىندە 90 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. ءالى كۇنگە دەيىن جالعاسىپ كەلە جاتقان جۇمىستار اياسىندا بارلىعى 146 ملن اعاش, بۇتا تۇقىمدارى وتىرعىزىلىپتى. بيىلعى كوكتەمدە باس شاھاردىڭ جاسىل بەلدەۋى 4 ملن-نان استام اعاشقا كوبەيگەن.
