مىناۋ قوعام, شىنىندا, مەڭىرەۋ قوعام شىعار... قابىرعامىزدى قايىستىرارلىق مۇنشا قاسىرەتتى كورىپ-ءبىلىپ, سەزىنىپ وتىرساق تا مىڭق ەتپەي قابىلدايمىز. مۇلكىمىز تونالىپ جاتسا دا بۇلاي مۇلگىپ وتىرماسپىز. ال باۋىر ەت – بالامىزدىڭ اماندىعىنان, ادام ومىرىنەن اسقان بايلىق بار ما؟! مىڭق ەتپەگەنىمىز ەمەي نەمەنە, قانشا جىلدان بەرى دۇنيەجۇزىلىك سۋيتسيد ستاتيستيكاسى بويىنشا ۇشتىكتەگى ورنىمىز مىزعىماي تۇر. جىعىلعانعا جۇدىرىق بولىپ, وزەكتى ورتەر بۇل وكىنىشتى كورسەتكىش وڭالۋدىڭ ورنىنا ودان سايىن ءورشىپ بارا جاتقان سياقتى.
وتكەن جىلى 144 ءجاسوسپىرىم وزىنە ءوزى قول جۇمساسا, بيىل اينالدىرعان بەس ايدىڭ ىشىندە 84 جاس ءومىر قىرشىننان قيىلدى. بۇل – بەر جاعى, تەك جاسوسپىرىمدەر بويىنشا كەلتىرىپ وتىرعان دەرەك. ال جالپى بىلتىر 3 526 سۋيتسيد جاعدايى تىركەلگەن, وزىنە ءوزى قول جۇمساۋعا تالپىنعانداردىڭ سانى تىپتەن كوپ – 4 855. 2019 جىلى 3 805 ادام سۋيتسيد جاساعان, ونىڭ 180-ءى كامەلەت جاسىنا تولماعان.
جان تۇرشىگەرلىك مۇنداي وقيعالاردىڭ ءالى دە ازايا قويماعانىن كورىپ وتىرمىز. جوعارىدا ايتىلعان بيىلعى سۋيتسيد دەرەگىن جاقىندا ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەرلان تۇرعىمباەۆ مالىمدەگەن ەدى. ول قۇر دەرەكتى كەلتىرىپ قانا قويماي, كەلەڭسىز ارەكەتكە يتەرمەلەيتىن سەبەپتەردى دە ءتىزىپ بەردى. ء«ۇش جاعدايدان بىرەۋى تۋىستارىمەن كەلىسپەۋشىلىكتەن وزىنە قول سالادى. جالعىزدىقتى سەزىنۋ سالدارىنان سۋيتسيدكە باراتىندار 12 پايىزدى, دوستارىمەن قارىم-قاتىناسى ۇزىلگەندىكتەن ءومىرىن دە ۇزەتىندەر 10 پايىزدى, وقۋ ورنىنداعى جانجالدار مەن قارجىلىق قيىندىققا تاپ بولۋىنا بايلانىستى وزىنە قول جۇمسايتىندار سانى 3 پايىزدى قۇرايدى. بيىل جاسوسپىرىمدەر اراسىندا 248 سۋيتسيد ارەكەتى جاسالدى. 164 كامەلەتكە تولماعان بالا قۇتقارىلدى. وكىنىشكە قاراي, 84-ءى كوز جۇمدى», دەدى مينيستر.
وسىلايشا وڭ-سولىن تانىماي جاتىپ ەرتە سولعان جاس وسكىن – جاسوسپىرىمدەردىڭ وبالى كىمگە؟ مۇندايدا كوبىمىز وتباسىن, ورتاسىن كىنالاپ جاتامىز. دەگەنمەن اۋىر كۇيزەلىسكە ءتۇسىپ, جالعىزسىراعان, ءوزىن قاجەتسىز سەزىنگەن بەيباقتاردى دەر كەزىندە, ءدايىم دەمەي الماعان, قولداۋ كورسەتىپ قامقور بولا الماعان قوعامدا دا جاۋاپكەرشىلىك بولۋى كەرەك.
قاراپ وتىرساق, سۋيتسيد جاساعانداردىڭ دەنى تولىق وتباسىندا تاربيەلەنگەن, جالعىزدىق كورەر جەرى جوق جاسوسپىرىمدەر ەكەن. بۇل ماسەلەدە پسيحولوگتەر اتا-انا مەن بالانىڭ اراسى الشاقتاپ كەتكەنىن, ءتىپتى كەي جاعدايدا بالاسىنا ۇلگى بولارلىق ۇلكەندەرىنىڭ ءوزى دە ومىردەن ءتۇڭىلىپ جۇرگەنىن العا تارتادى. اينالىپ كەلگەندە رۋحاني ءالسىز قوعامنىڭ ءبىر بەلگىسى – وسى وتباسى ينستيتۋتىنىڭ السىرەۋى. جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ءسۋيتسيدتىڭ ءورشىپ تۇرعانىن ايتىپ, دابىل قاعىپ ۇكىمەت باسشىسىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان ماجىلىسمەندەر ەرلان سايروۆ, جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا, ەلنۇر بەيسەنباەۆ «بۇل كۇردەلى ماسەلەنىڭ ۋشىعىپ كەتۋىنە ءداستۇرلى وتباسى ينستيتۋتىنىڭ قىسىمعا ۇشىراۋى سەبەپ» دەگەن پىكىر بىلدىرگەن. وسى ورايدا ولار كەشەندى پسيحولوگيالىق قىزمەتتەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى, اتا-انالارعا قۇقىقتىق, رۋحاني, ادىستەمەلىك قولداۋ كورسەتەتىن ينستيتۋت قۇرۋدى ۇسىنادى.
راسىندا, ءسۋيتسيدتىڭ پسيحو-الەۋمەتتىك ماسەلە ەكەنى اۋەلدەن ايتىلىپ كەلەدى. شەمەن-شەرى ىشىنە شيىرلانعان جان تۇيىقتالىپ, تىعىرىققا تىرەلگەندە سونى تارقاتۋعا اينالاسىنداعىلار اسا ءمان بەرىپ قاراي قويمايدى. ال پسيحولوگقا جۇگىنۋدى تىپتەن ويعا دا المايدى. پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى وتباسى جانە بالالار ماسەلەسىنە قاتىستى جۇرگىزگەن الەۋمەتتىك ساۋالداماسىندا رەسپوندەنتتەردىڭ كوبى, 45,9 پايىزى قاجەت بولعان جاعدايدا پسيحولوگيالىق كومەك الۋدى قۇپ كورمەيتىنىن, تەك 19,6 پايىزى عانا پسيحولوگقا جۇگىنۋگە دايىن ەكەنىن ايتقان. ادام پسيحولوگياسى كۇردەلى وزگەرىستەردى باسىنان كەشىرىپ جاتقان قازىرگى قوعامدا وسىنداي قاتىپ قالعان كوزقاراستاردى دا وزگەرتۋىمىز كەرەك-اق.
سۋيتسيد – سۋىعان قوعامنىڭ تيگىزگەن سالقىنى. سونىڭ سالدارى, جىلىلىقتىڭ, مەيىرىمنىڭ جەتىسپەۋى قوعامدى دا رۋحاني سال ەتەدى. سان سوعىپ, سانامىز سانسىراپ قالماۋى ءۇشىن جاقىنىمىزعا جاناشىر, قامقور, قورعان بولايىقشى, ادامدار...