كوروناۆيرۋس • 14 ماۋسىم, 2021

ارتىقشىلىققا كىمدەر يە بولادى؟

371 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىر ەكىنىڭ ءبىرىن مازالايتىن ماسەلە – Covid-19 ەكپەسىن ەكتىرۋ, ياكي ەكتىرمەۋ. مۇنىڭ سەبەبى دە جوق ەمەس. ءوزىن ءوزى وقشاۋلاۋ, ۋاقىتشا تىيىم ءارى مىندەتتى بەتپەردە تاعۋدان قاجىعان جۇرتقا بۇگىندە ەكپە پايدالى بولىپ تۇر دەسەك تە, 2020 جىلعى ءتاجدى ىندەتتىڭ العاشقى تولقىنى ەلدى جان-جاقتان قاپ سىرا قىسقان تۇستا, ءدارى-دارمەكتەر مەن اۋرۋحانالار دا بوس ورىنداردىڭ تاپشى بولۋى, بۇل عاسىردا بولماعان مەلگىلسىز قازالار ءدۇدامالدى ويلاردىڭ قالىڭ ىرگەتاسىن قالايدى.

ارتىقشىلىققا كىمدەر يە بولادى؟

سونىمەن ەلىمىزدىڭ مەم­لە­كەت­­تىك باس سانيتار دارى­گەرى­­نىڭ قاۋ­لىلارىمەن ەگىلگەندەرگە ب­ە­رى­لەتىن, كورسەتىلەتىن ارتىق­شى­­لىقتار ۇلعايىپ كەلەدى. تسيفر­لىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىپ ءمي­نيس­ترى باعدات مۋسين وسى اپتا­نىڭ ىشىندە COVID-19 ەكپە­سى­نىڭ تولىق كۋرسىنان وتكەن قازاقستان ازاماتتارى قوعامدىق ورىنداردىڭ دەرلىگىنە ەركىن كىرىپ-شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن Ashyq قولدانباسىندا «جاسىل» احۋالعا يە بولادى دەگەندى حابارلادى. جاسىل احۋالدىڭ مەرزىمى جارتى جىلعا جارامدى, الايدا, بۇل احۋالدىڭ مەرزىمى ءالى دە رەتتەلەتىن بولادى.

ەكپە العاندار باسقا­لار­عا قاراعاندا قانداي مۇم­كىن­دىك­تەرگە يە؟ COVID-19-عا قار­سى ەكپەنىڭ تولىق كۋرسىن قابىل­دا­عاندى راستايتىن قۇجات ۇسى­نىل­عان جاعدايدا قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنا اۋە جولدارى ارقىلى شەت ەلدەن كەلگەن تۇلعالارعا (دەنە قىزۋى قالىپتى جاعدايدا بولۋ شارتىمەن) پتر ادىسىمەن COVID-19 تەستىسىنەن ءوتۋ تالابى قويىلمايدى. سول سياقتى ەلدەگى تەمىر جول, تەڭىز, وزەن ترانسپورتى مەن اۆتوكولىك ارقىلى مەملەكەتتىك شەكارا­نى قيىپ وتەتىن تۇلعالارعا (دەنە قىزۋى قالىپتى جاعدايدا بولۋ شارتىمەن) پتر ادىسىمەن COVID-19 تەستىسىنەن ءوتۋ تالابى قويىلمايدى.

«بۇدان بولەك, COVID-19-عا قارسى ەكپەنىڭ تولىق كۋرسىن قابىلداعاندى راستايتىن قۇ­جات ۇسىنىلسا سەرىكتەستىك بو­سا­نۋلارعا قاتىسقاندا, ناۋ­قاس­تار­دى, ونىڭ ىشىندە جۇكتىلەردى, جاس بوسانعانداردى جانە بالالاردى ستاتسيونارعا (سونىڭ ىشىندە كۇندىزگى ستاتسيونارعا) جوسپارلى تۇردە اۋرۋحاناعا جاتقىزعاندا پتر انىقتاماسى تالاپ ەتىلمەيدى. ەكپە العان­دار­عا سابيلەر جانە بالالار ۇي­لە­رىنە بارعاندا, الەۋەتتى اتا-انالاردىڭ ارىدەن ۇل اسىراپ الۋ/قىز اسىراپ الۋ, قامقورشى تاعايىنداۋ, قورعانشىلىق ءۇشىن جەتىم بالالارمەن كەزدەسۋ ءۇشىن تەست تاپسىرۋدىڭ قاجەتى جوق. الەۋمەتتىك-مەديتسينالىق نىساندارعا قايتا تۇسكەن ناۋ­قاس­تارعا (قارتتار ۇيلەرى, مۇ­گە­دەكتەر جانە باسقالارى, ناۋ­­قاس بالانىڭ كۇتىمىمەن مەدي­تسي­نالىق ۇيىمدارعا جاتاتىن تۇلعالارعا, ۇزاق جانە قىسقا مەرزىمدى كەزدەسۋگە رۇقسات الۋ ءۇشىن پەنيتەنتسيارلىق (قىل­مىس­تىق اتقارۋ جۇيەسى) مەكەمەلەرمەن قامتىلعان تۇلعالاردىڭ تۋىستارىنا دا شەكتەۋلەر قويىل­ما­عان. بۇل تەك بۇگىنگى كۇنگە, كەلەشەك كۇندەردە وزگەرۋى مۇم­كىن», دەيدى الماتى قالاسى №11 ەمحاناسىنىڭ دارىگەر-ەپي­دەميولوگى قارلىعاش وراز­باەۆا.

COVID-19 ەكپەسىمەن ەگىل­مەگەندەر مەن COVID-19 ىن­دە­تىنە شالدىقپاعاندار سوڭ­عى 6 اي ىشىندە قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە كوشەدى. بۇلار – ونەر­كا­سىپ مەكەمەلەرى مەن ءوندىرىس نىساندارىنىڭ جۇمىسشىلارى, ونىڭ ىشىندە جۇمىسشىنىڭ ون­دىرىس­تىك نىساندا بولۋىن قاجەت ەتپەيتىن جۇمىستار, ۆاحتا­لىق ادىسپەن جۇمىس ىستەيتىندەر. سو­نىمەن قاتار بۇل تالاپتار شيپاجاي, دەمالىس ورىندارى, قوناق ءۇي, مەيرامحانا, مادەنيەت, مەملەكەتتىك ورگاندار, بيزنەس ورتالىقتار, مەكتەپكە دەيىن­گى بالالار مەكەمەلەرىنىڭ قىز­مەت­كەرلەرى, ياعني قاشىقتان مىن­دەتتەرىن اتقارۋ مۇمكىن ەمەس جۇ­­مىسشىلاردان باسقاسىنا قا­تىستى.

«قان تازارتۋ ەسەبىندەگى ناۋ­قاس­تار الدىن الۋ ماقسا­تىمەن ايىنا 1 رەت پتر ادىسىمەن COVID-19 تەستىلەۋىنەن ءوتۋى ءتيىس. ەگەر, مۇنداي ناۋقاس ەكپەنىڭ تولىق كۋرسىن قابىلداعان بولسا, وندا اي سايىنعى پتر ادىسىمەن COVID-19 تەستىسىن تاپسىرۋدان بوساتىلادى. ستۋدەنتتىك جاتاق­حا­ناعا قاتىستى تاعى ءبىر نورما. شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزۋ كەزەڭىندە ستۋدەنتتىك جاتاق­حانالاردا بولمەگە قونىستانۋدى 50%-عا دەيىن تولتىرۋعا بولادى, بولمەگە 2 ادام عانا تۇرۋىنا رۇقسات. الايدا ستۋدەنتتەردىڭ 80%-ى ەكپەنىڭ تولىق كۋرسىنان وتەتىن بولسا, وندا بولمەنى 100%-عا دەيىن تولتىرۋعا بولادى, تيىسىنشە, ورىن سانى كو­بە­يە­دى», دەدى ق.قۋاندىققىزى.

سوڭعى جاڭالىقتار