ءتاڭىرى ونىڭ پەشەنەسىنە تەكتى اتادان, قۇنارلى توپىراقتا تۋدى بۇيىرتىپتى. سودان دا بولار, بالالىق شاعىنان-اق اتىراۋدىڭ قۇم شاعىلدى, نۇر ساعىمدى اتىرابىندا تاعدىر-تاۋقىمەتتىڭ تولقىن تاۋلارىمەن جاعالاسىپ شىڭدالعان, قىلشىلداعان جىگىت شاعىندا ماڭعىستاۋدىڭ ماڭ دالاسىندا مۇنارالار باسىنا شىراق تاسۋدىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەن, بۇگىنگى ەل اعاسى, ەر داناسى, سەكسەنىندە دە سەڭگىر سەرپىندى, ءدۇيىم قازاققا بەلگىلى كاسىپكەر, مەيىربان مەتسەنات توكەن تانا ۇلى جۇماعۇلوۆتىڭ بويىنداعى ەڭ ءبىرىنشى قاسيەتى – تەكتىلىك. ارۋاقتى اسىل بابالاردىڭ تەرەڭ تامىرلى تەگىنەن دارىعان, تاربيەمەن باۋلىنعان اقساۋىت مىنەز الاساپىران ءومىردىڭ بۇرالاڭ-بۇلتارىستارىندا اداستىرمادى, قۇز-قيالارىندا قۇلاتپادى, قيىندىقتارىندا مويىتپادى, جالالى بولعاندا جاسىتپادى; قانداي جاعدايدا دا تەمىرقازىق نىسانادان اينىتپاي العا جەتەلەدى. تاعدىرى, اسىرەسە, اۋەل باسىندا قايشىلىقتارعا تولى بولسا دا, قايسارلىق-قاجىرىنىڭ ارقاسىندا ۋىزىنان جارىعان ادامدىق, ازاماتتىق قاسيەتتەرىن قالىپتاپ ءارى سونى ساقتاپ قالا العانى ءبىر ەرلىگى ەدى. سول قاسيەتتەر ابىزدارشا تولعايتىن, ءاربىر ىستە ادىلەتتى قورعايتىن اسقار بيىككە الىپ شىقتى. سوندايلىق ونەگەسىمەن وندىردەي كەزىنەن وزگەشە كوزگە ءتۇسىپ ءوندىرىس تە باسقاردى, ءبىر قاۋىم ەلدى دە بىلىكتىلىكپەن بيلەدى. قازاق رۋحانياتىنىڭ ءابىش, فاريزا سىندى الىپتارىمەن سونشالىقتى سىيلاس, جان اياسپاس دوس بولعان, قازاق جىرىنىڭ عالاماتى عافۋ قايىربەكوۆ ازامات دەپ تانىپ, توپتاما جىرلارىن ارناعان, يماني ىزگىلىگىمەن ەل بەرەكەسىن كەلتىرەتىن ساناۋلى «ەدينيتسالاردىڭ» العى شەبىنەن تابىلعان العاداي دا وسى توكەن اعامىز ەكەن.
اتاسى تانا كەزىندە ءتورت ت ۇلىكتىڭ كيەسىنە اينالعان اۋليە اتانىپتى. اكەسى جۇماعۇل ءبىر جاستان اسقان كەنجە ۇلىن اتقا مىنگىزىپ جەتەلەيتىن كورىنەدى. سوندا بۇل اشامايدىڭ باسىنا تاستاي جابىسىپ ايىرىلمايدى. اكە بالاعا سىنشى ەمەس پە, تۇبىندە وسى كەنجەتايىمنان بىردەڭە شىعار, شامالارىڭ كەلسە بەتىنەن قاقپاڭدار دەپتى. قۇددى ءبىر وسيەت ايتقانداي, قامقور اكە كوپ ۇزاماي دۇنيە سالىپتى. ايتكەنمەن دە, ايتىلىپ ۇلگەرگەن اماناتقا ساي, اقىلمان انا حانسۇلۋ مەن وزىنەن ون ءۇش جاس ۇلكەن اعاسى بەرداۋلەتتىڭ ارقاسىندا بەتىنە جەل تيمەي ەركىن دە ەركە, بۇزىقتاۋ بولىپ وسسە كەرەك. ون ءتورت-ون بەستەگى بوزباس توبەلەسقۇمار, بۇزاقى توپتىڭ ىشىنەن تابىلادى. تىپتەن سول تەنتەكتىكتىڭ بۋىمەن ديرەكتورىن ساباپ, مۇناي تەحنيكۋمىنداعى وقۋىنان دا شىعىپ كەتەدى. سودان بەرداۋلەت اعاسى جاندارمەن «كۇشىڭ تاسىپ بارا جاتسا, قانەكي!» دەپ ورس-تىڭ ساۋدا بازاسىنىڭ قويماسىنداعى حارەس شاباليەۆ دەگەن دوسىنا ايتىپ, جۇكشىلىك قارا جۇمىسقا سالادى.
بىراق بوزبالا توكەن اراقتىڭ ەن ورتاسىندا جۇرسە دە ىشىمدىكتى تاتىپ المايتىن, تەمەكى دە شەكپەيتىن ەرەكشە تەنتەك, بىلايشا ايتقاندا, اقىلدى تەنتەك بولعانداي. بۇل تەنتەكتىكتىڭ ءتۇبى تەكتىلىكتەن شىعىپ جاتقانداي-دى. «حالىققا تەنتەك اتانباي, ۇيدە جاتقان جىگىتكە, توبەدەن تەگىن اتاق بولار ما؟!» دەپ ناركەسكەن نامىس قايراعى ماحامبەت تە تەككە جىرلاماعان بولار. «وسى تەنتەكتىگىمنىڭ دە پايداسى كوپ جەردە ءتيىپ ءجۇردى» دەپ ك ۇلىپ قويادى توكەن اعا. ونىسى راس, سەبەبى, اقىلدى تەنتەكتىكتىڭ ار جاعىندا نامىس پەن تەكتىلىك جاتىر ەمەس پە. تەپسە تەمىر ۇزەر داۋرەنىندە تەكتىلىگى مەن تەنتەكتىگى قىننان قاتار سۋىرىلىپ, تايتالاسقا تابانداسىپ بىرگە تۇسكەن جىلداردىڭ دا بولعانى راس. اقىرى, تاباندى نيەتتىڭ ناتيجەسىندە تەرەڭ قاينارلى تەكتىلىگى تالاي-تالاي تاعىلىمدى جەڭىستەرگە دە جەتكىزگەن.
ءيا, جاقسىعا قاراي تىنباي ۇمتىلدى. وقىپ كۋالىك الىپ, جۇكشىلىكتەن شوپىرلىققا اۋىستى. ودان سول كەزدەگى قىزدار قىزىعار, جۇرتقا تانىمال كينومەحانيك ماماندىعىن الماتىدان ارنايى مەڭگەرىپ كەلىپ قۇلسارى مەن گۋرەۆتە اي ءبىر دۇرىلدەتتى. جاۋىن-جاۋىننىڭ اراسىندا كەشكى مەكتەپتەن ورتا ءبىلىم الۋدى دا ۇمىتپادى. ءجون سىلتەۋشى – اكە ورنىنداعى بەرداۋلەت اعاسى. ءسويتىپ ءجۇرىپ ادال ءسۇت ەمگەن, اق تاربيە كورگەن ومىرلىك اققۋ سەرىك, جار قوساعى دينامەن كوڭىل جاراستىرىپ, جۇرەك تابىستىرىپ قوسىلعان كۇن جارقىن بولاشاعىنىڭ, اڭسارلى باقىتىنىڭ ۇزاعىنان سۇيىندىرگەن تاعى ءبىر باستاۋى بولعانى انىق. بەرداۋلەت تە قايتسىن-اي, نامىسقا تىرتىسىپ, اندا-مۇندا اياق ارتىپ جۇرگەن اجەپتاۋىر «موسكۆيچىن» ساتىپ, دۇركىرەتىپ تويىن جاساپ بەردى. بۇل 1961 جىلدىڭ 15 شىلدەسى بولاتىن. قىلشىلداعان قايران, شىركىن, 20 جاس. توكەڭنىڭ دۇنيە ەسىگىن اشىپ تۋعان كۇنى مەن جاڭا مەشىتتى عالامىن, وتباسى-وتاۋىن قۇرىپ ۇيلەنگەن كۇنىنىڭ ءبىر كۇنگە سايكەسۋىندە دە كەرەمەت ءبىر مۇعجيزالى نىشان جاتىر دەمەسكە ءاددىمىز جوق.
ۇيلەنگەننەن كەيىنگى ءۇردىس شۇعىل ۇدەمەلەدى. دەس بەرگەندە, قۇداي وڭداپ, وسى گۋرەۆتە ماسكەۋدىڭ پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ سىرتتاي وقىتاتىن ءبولىمى اشىلا قالىپ, سونىڭ اۆتومەحانيكالاندىرۋ فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى دە كەتتى. بۇل دا وڭاي بولعان جوق. جاقسى ادامداردىڭ جاردەمى ءتيدى. ء(بىر عاجابى, كەيىن قولىنان كەلگەن شاقتا توكەن تانا ۇلى وسىنداي, مەيىربان جانداردىڭ جاقسىلىعىن ەسەلەپ قايىرۋدى ادەت قىلدى). ينستيتۋت ماماندىعىنا سايكەس جۇمىس ىستەۋدى تالاپ ەتكەندىكتەن, تاكسوپارككە تاكسي جۇرگىزۋشى بولىپ ورنالاسىپ, سۋ جاڭا «ۆولگانى» شىرق ۇيىرە تىزگىندەپ تاقىمىنا باستى. باسپالداقتار ساتىلاپ جوعارىعا باستادى. ابجىلدىگى مەن العىرلىعى تىڭعىلىقتى تياناقتىلىققا ۇلاستى. جاقسى كادر قاي جەردە دە قاجەت, ءوتىمدى. سول قيسىنمەن توكەن تاكسيستەن سلەسارلار بريگاديرلىگىنە اۋىستىرىلىپ, ودان ساناۋلى جىلدا باقىلاۋشى مەحانيك, وندىرىستىك-تەحنيكالىق ءبولىم باسشىسى ساتىلارىنان ءوتىپ, جوندەۋ شەبەرحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىلىگىنە كوتەرىلدى. وسىلاي قاۋلاعان جاستىق جالىنى, تاڭعالارلىق ەرەن الىمى مەن شالىمى ەل كوزىندە تۇرپاتىن تۇلعالاندىرىپ, وبلىستىق سۋ شارۋاشىلىعى ترەسىنە قاراستى اۆتوبازا ديرەكتورىنىڭ تۇعىرتاعىنا قوندىرعاندا ءبىزدىڭ جىگىت جيىرما بەس جاستا ەدى. ءسويتىپ, ءور تالاپ ءوندىر جىگىتتى ەرتە ەسەيتىپ, ورىمدەي شاعىندا تورگە وزدىرىپ, توكەن تانا ۇلى اتاندىردى.
ناعىز قالىپتاسۋ ەندى باستالعان ەدى. مىنەز ساۋىتىنىڭ ەرەندىگى مەن بەرەندىگى سىنالار قاق مايدان, قاربالاس قيىندىق وسىندا بولىپ شىقتى. توكەننىڭ: «تەنتەكتىكتىڭ جۇمىستا پايداسى بار ەكەن» دەيتىنى وسى كەز. دەسە دە, تايتالاس پەن تەكەتىرەستى, تىعىرىقتى كوبىنە-كوپ اقىلمەن, سابىرمەن, ايلامەن جەڭىپ وتىردى. جاس تا بولسا, وزىنە, ءوزىنىڭ قاجىر-قايراتى مەن ءبىلىم-بىلىگىنە نىق سەندى. ءسويتىپ, اباي دانىشپان ايتقانداي, «ەڭبەگى مەن اقىلى ەكى جاقتاپ» نەبىر قيىن جاعدايلاردان الىپ شىعىپ, سۇرىندىرمەي, شيراتىپ, شىنىقتىرىپ, شاربولاتتاي شىڭداپ, العا جەتەلەدى. «قازاقتىڭ جاس بالاسى, قولىنان نە كەلەر دەيسىڭ؟» دەپ مەنسىنبەي شەكەسىنەن قاراپ قوقىرايعانداردىڭ اپتىعىن تەز-اق باستى, باتىلدىعىمەن توتەپ بەردى, تايراڭداتپادى, باسىندىرمادى. جاڭا جاس ديرەكتور اۆتوبازاعا كەلە سالا ەڭ الدىمەن كادر ماسەلەسىن قولعا الىپ, ءتارتىپتى جولعا قويدى. يكەمگە كونبەگەندەردى, قولىنان ءىس كەلمەي, جۇمىستى اقساتقانداردى «جولىڭ انە!» دەپ اۋلاققا ايداپ سالدى. ولاردىڭ ورنىنا ءوزى بىلەتىن, سونداي-اق ءار جەردەن ىزدەستىرىپ تاپقان بىلىكتى مامانداردى الدى. ميمىرتتى بۇزدىردى, جۇمىستى قىزدىردى. ءسويتىپ, اۆتوبازانى التى ايدا بۇكىل قازاقستان بويىنشا جۇلدەلى ورىنعا, ءبىر جىلدا ءبىرىنشى ورىنعا شىعاردى.
ارينە, قىبىن تاپپاسا, ەبىن كەلتىرمەسە, قۇر كوكىرەككە جۇمىس جۇرمەيدى. باسشى قىزمەتتىڭ العاشقى كەزىندە-اق توكەن تانا ۇلىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ نەبىر قىرلارى اشىلدى. ۇيلەستىرۋ, جوسپارلاۋ, باستى پروبلەمانى تاپ باسىپ كورە ءبىلۋ, ارىپتەس سالالاردىڭ جەتەكشىلەرىمەن ءتىل تابىسۋ, ت.ب. مىسالى, اۆتوبازاداعى ەڭ ۇلكەن قيىندىق سول زاماندا «كوكقاسقا» دەپ اتالىپ كەتكەن «زيل – 130» ماشينەلەرىن جوندەۋ, قوسالقى بولشەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ەكەن. ال بۇل ماسەلەنىڭ شەشىمى ەسىگىنەن دە سىعالاتپايتىن دنەپروپەتروۆسك جوندەۋ زاۋىتىنا بارىپ تىرەلەتىن كورىنەدى. وسىنىڭ كىلتىن دەيسىز بە, جولىن دەيسىز بە, جاس ديرەكتور توكەن تاپتى. ونداعى باس ديرەكتور نيشپۋرەنكومەن جاقسى ءتىل تابىسىپ, كەرەك دەسەڭىز, دوس بولىپ الدى. ءسويتىپ, ىسكەرلىك بايلانىس ورىستەپ سالا بەردى. قوسالقى بولشەكتەر گۋرەۆكە لەك-لەگىمەن اعىلاتىن بولدى. بۇرىن جۇيتكىگەن جۇرىسىنەن تومسارعان تۇرىسى كوپ بولعان «كوكقاسقالار» ەندى اتىراۋ اتىراپتارىنىڭ سان تاراۋ جولدارىندا توقتاۋسىز قۇيعىتتى. بۇل يگىلىككە كاسپيدىڭ قارا ۋىلدىرىعى دا سەپتەسكەن بولار, البەتتە. بىراق توكەڭنىڭ ادامدى باۋراپ الار اڭقىلداعان اق كوڭىلى ءبىرىنشى ورىندا تۇرعانى انىق.
وردا بۇزار وتىزىندا الماتىدا, مينيسترلىكتەن بەرىلگەن بۇيرىقپەن قازاقستانعا اتاعى شىققان ەراليەۆ اۆتوترانسپورت كاسىپورنىنىڭ باستىعى بولىپ كەلگەندە دە سول ىسكەرلىك قاسيەتتەرىنەن تانبادى. ىزدەنىس, جاڭاشىلدىق, قالت ەتكەن مۇمكىندىكتى قۇر جىبەرمەۋ, كۇن-ءتۇن قاتىپ ۇنەمى جۇمىس باسىنان تابىلۋ قانىنا سىڭگەن داعدىلارعا اينالدى. جالپى, كيەلى دە اۋليەلى ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى ونەگەلى دە ورگەك ون سەگىز جىلى توكەن تانا ۇلى ومىرىندەگى جەل ءوتى دە, جاۋ بەتى دە ۇشىراسقان اسۋلى-كەشۋلى كەمەل بەلەس بولدى. اياۋلى حانسۇلۋ اناسى وسىندا ءبىر كەزدەگى ەركە تەنتەگىنىڭ سالاۋاتتى دا ساناتكەر ەل اعاسى, ايدىندى دا ايبىندى ازامات بولعانىن كورىپ, جاراتقانعا مىڭ شۇكىر تاۋبەسىن ايتتى. ويتكەنى, اسىل جارى اماناتتاپ كەتكەن, ءومىر بويى تىلەگىن تىلەگەن ۇلى وسىعان تاتىدى. كەسكەكتى ەردىڭ سويى دەرلىكتەي كەسەك تۋرادى. باسقا قيىندىق تۇسسە, قايعى كەلسە, قايىسپاي قاسقايىپ قارسى تۇرا ءبىلدى. قىزىق كورسە, ونىڭ دا جىلىمىنا ءتۇسىپ كەتپەدى, ەلىكپەدى, ارزان مەن وڭعاققا ەرمەدى.
سەنبەۋشىلىك ەراليەۆ اۆتوبازاسىندا دا ەسكى تانىستاي ەرەۋىلدەپ الدىنان شىققان. بىراق كوپ ۇزاماي-اق ساردارلىق سەرپىنى مەن شيراق قارقىنى وندايلاردىڭ اۋزىنا قۇم قۇيدى. مۇندا دا ورىس, ۋكراين, ارميان, قازاق ارالاس كوپ ۇلتتى ۇجىم. ەشكىمدى الالامادى, ۇزدىكتەر مەن ۇلگىلەردى عانا دارالادى. اۆتوبازالاردىڭ قۇرمەت تاقتاسىنان قاراپ ءجۇرىپ, ينجەنەر, دانەكەرلەۋشى, موتوريست, ەلەكتريك, اككۋمۋلياتورشى سياقتى قايدا جاقسى مامان بولسا, وسىندا شاقىردى. ماشينانىڭ قاي جەرى اقاۋلى ەكەنىن بىردەن انىقتايتىن دياگنوستيكا تسەحىن, ماسكەۋدەگى ليحاچەۆ اتىنداعى زاۋىتپەن بايلانىس ورناتىپ, ەراليەۆتە ەكسپەريمەنتتىك سىناق تسەحىن اشتىردى. وسىلاي ارىدەن ويلاعان اقىلدىڭ ارقاسىندا سىناقتان وتە سالا قوسىلىپ جاتقان جاڭا ماشينالار, تەگىن قوسالقى بولشەكتەر اۆتوبازانىڭ تىنىسىن ودان ءارى كەڭەيتە ءتۇستى. ماڭعىستاۋ مۇنايىن يگەرۋگە اتسالىسۋشى اۆتوبازا رەسپۋبليكادا ءدايىم ماڭدايى جارقىراپ العى ساپتان كورىندى. ودان قالا بەردى, جىلدا جيىن-تەرىن ناۋقاندارىندا سولتۇستىك وڭىرلەردە استىق, قىزىلوردادا كۇرىش جيناۋعا كومەك بەرەدى. جۇرگىزۋشىلەردىڭ ىشىندەگى ءانشى-كۇيشى ونەرلى جىگىتتەردى توپتاستىرىپ, تۇسكى ءتاتتى ۇزىلىستەردىڭ تالماۋ ساتتەرىن تاپ باسىپ, كۇرىششىلەرگە «قايران, سول سىر سۇلۋى, قايداسىڭ؟!» دەپ اۋەلەتە شالقىتىپ گاككۋ كونتسەرتتەر قويىپ بەرەتىنىن قايتەرسىز! سونىڭ ءبارىنىڭ باسى-قاسىندا بەل شەشپەي دىڭداي جانسەبىل ديرەكتور توكەن جۇماعۇلوۆ ءوزى جۇرەدى. ءتىپتى, ماشينا رۋلىنە ءوزى وتىرىپ, قاتارداعى جۇرگىزۋشىدەي كۇرىش تاسىعان كەزدەرى دە بولعان. بازبىرەۋلەردەي ونىسىنا ەش ارلانعان جوق, قولىنا جۇعىپ تا قالعان جوق, قايتا العىس پەن قۇرمەت ءىلدى. وزىنە بەرىلگەن ءۇش دوڭعالاقتى موتوتسيكلدى ونەرپاز شوپىر جەتكىزگەن ىقىلاسوۆقا سىيلاعان جومارتتىعى جانە بار. جاپ-جاس بولىپ ماسكەۋدىڭ «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىن ومىراۋىنا مەرەيلەنە تاققانى دا سول جانكەشتى جىلداردا بولار.
«قامالدى قىرىقتا الادى» دەگەن قاعيدانى بۇزىپ, سول كەزدەگى ماڭعىشلاق وبلىستىق اۆتوترانسپورت بىرلەستىگىنىڭ باسشىسى بولىپ تاعايىندالعاندا توكەن تانا ۇلى وردا بۇزاردان ونشا الىستاي قويماعان, «قيادان قيقۋ توگىلسە, اتتىڭ باسىن تارتپاعان» العاداي 34 جاسىندا ەدى. وسى ۇلكەن ترەستى تابانى كۇرەكتەي 14 جىل باسقارعاندا باستان وتكەرگەن نەبىر حيكمەتتەرى, تاعدىر-تالقىنى تايسالماي كەشكەن تاۋەكەلدەرى تالاي-تالاي شىتىرمان وقيعالى دەتەكتيۆتىڭ ارقاۋى بولعانداي. «كۇندەستىگى قوزعان ەزبەلەردەن ازاپقا قالعان» كەزدەردە سىنبادى, تۇلعالانا ءتۇستى, ءومىرىنىڭ سونى سەرپىندى تىڭ جولىن تاپتى. ءبىز توكەن تاباندىلىعىنىڭ وسى تۇستاعى بىرەر مىسالىنا عانا توقتالايىق.
يىلمەستى ءيىپ, بۇگىلمەستى بۇگە بىلەر كانىگى بەيىمىنە قوسا تاۋەكەلشىلدىگىمەن دە تالاي تاسبوگەت تىعىرىقتى جارىپ وتكەن قىزۋقاندى, نامىسقوي جىگىتتىك داۋرەن-اي دەسەڭشى! جەتپىسىنشى جىلداردىڭ بەل ورتاسىندا ماڭعىستاۋدا قالامقاس-قاراجامباستىڭ قارا التىن مۇنايى قاينارىنان اتقىلاپ, جاڭا اشىلعان كەن ورىندارىندا قىج-قىج ءوندىرىس قازانى قاينادى. 1978 جىلى وسى كەنىشتەرمەن جالعايتىن اقتاۋ – قالامقاس اسفالت جولىن سالۋ مىندەتى قويىلدى. ۇزىندىعى 300 شاقىرىم, 32 شاقىرىمدىق دامبا-بوگەتى جانە بار. الماتىدان ءمينيستردىڭ ورىنباسارى كاپلان ارنايى كەلدى. جولقۇرىلىس ترەسىنىڭ جاڭا باسشىسى زوتولوكين مۇنداي زور كولەمدەگى جۇمىستى نولدەن باستاۋدىڭ قيىندىعىن قايتا-قايتا العا تارتىپ, «وسىنى قويا قويساق قايتەدى؟» دەگەندەي, قورقاسوقتاعان سىڭاي تانىتتى. «وڭاي نە بار؟ ءبىز مۇنى ءسوزسىز جۇزەگە اسىرامىز!» دەيدى توكەن تانا ۇلى نىق سەنىممەن, باتىل تۇردە. بۇلاي ءور سويلەگەنگە ءبارى سىناي تاڭىرقاسىپ, قاراپ قالادى.
ەندى جول تۇسەتىن اتىراپتى كورۋ كەرەك. قىس ءىشى, قالىڭ قار. جولسىز ايدالا. ماشينالار قايتا-قايتا باتا بەرەدى. الدان كۇرتىك قارعا تولى تەرەڭ ساي شىعادى. ودان وتۋگە ەش جۇرگىزۋشىنىڭ باتىلى بارار ەمەس. «اكەل بەرى ءرۋلدى!» دەپ توكەن تانا ۇلى ءمينيستردىڭ ورىنباسارى كەلە جاتقان ماشيناعا ءوزى وتىردى. ارعى بەتكە قالىڭ قاردى قاق جارىپ, زاۋلاپ ءوتتى. قالعان توعىز ماشينانى دا ءوزى ايداپ وتكىزدى. وسى باتىلدىعى مەن تاۋەكەلشىلدىگى «جولدى سالامىز با, سالمايمىز با؟» دەۋشىلەردىڭ كۇمان-كۇدىگىن سەيىلتىپ, بۇل جۇمىستىڭ نەگىزگى اۋىرتپاشىلىعىن توكەن جۇماعۇلوۆتىڭ ترەسى كوتەرىپ اتقارىپ شىعاتىنىنا دەگەن سەنىمدى ءبىر-اق ساتتە, ءبىر عانا ناركەسكەن مىنەزىمەن بەكىتىپ بەردى. ۋادەلى ءۇش جىلدا تاپ-تۇيناقتاي ەتىلىپ جول دا تارتىلدى. كەرەك دەسەڭىز, توكەن تانا ۇلى بەل ورتاسىندا, جولدى سالۋشىلاردىڭ ءبىر توبى رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعىنا دا ۇسىنىلعان بولاتىن. وسى رەتتە «ادامنىڭ ادامشىلىعى ءىستى قالاي باستاعاندىعىنان بىلىنەدى» دەيتىن اباي ءسوزى توكەن تاۋەكەلىنىڭ ءتۇپ مۇراتىن جاقسى اڭعارتىپ تۇرعانداي.
ءتاڭىردىڭ تاعى ءبىر سىناعى بولار, ارادا جىلدار وتكەندە وزدەرىن زاڭ-قۇقىق سالاسىنىڭ قۇدىرەتى ساناپ تاڭىرسىنگەن بىرەۋلەر وشىگىپ, اتا جاۋدان بەتەر اتتانداپ سوڭىنا ءتۇستى. تەكسەرىستەن تەكسەرىس. ىسىنەن بالە تاۋىپ, ۇرلاپ قويدى, جەپ قويدى دەپ جالا جاۋىپ, تۇرمەگە تىقپاقشى. كوزبە-كوز سويلەسكەندە: «سەنەن دوكەيلەردى دە سوتتاتقام» دەپ كۇشەيدى. راسىندا دا, كۇشەيسە كۇشەيگەندەي, پارمەنى دە دارمەنى زور, ءدۇمى مىقتى. اتتەڭ, سول كۇشتىلىگىن ادىلەتتەن اتتاپ, قياناتقا جۇمساپ تۇر. ءوزى بۇرىنعى دوس-جار ادام. وشىككەن سەبەبى: ءبىر جىمىسقى جاماعايىنىن اۆتوبازاعا ديرەكتور ەتىپ قوي دەيدى, ال توكەن بولسا بۋىنسىز جەرگە پىشاق ۇرعان ونداي ءجونسىز دە قيسىنسىز, تاناۋلاي كوكىرەكتەگەن وكتەم امىرگە كونبەيدى. ءىس ۋشىقتى. جالالى جالعان ايىپتاۋدىڭ بەتى قاتتى. سوتتاتپاي تىنىشتالار ەمەس. توكەن تانا ۇلىنىڭ باسىنا قيىن كۇندەر تۋدى. قاراجۇرەك قياناتقا قاسقايىپ قارسى تۇرماسا ءوزىنىڭ دە, وتباسى-بالالارىنىڭ دا ءومىر-بولاشاعىنا باتىراش-بالتا شابىلاتىنىن ءتۇسىندى. ەڭ عاجابى, ول ءوز بويىنان دۇلەي زورلىقشىعا تويتارىس بەرەر نامىس پەن نارتاۋەكەلدى تابا ءبىلدى. اۋەلى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ پلەنۋمىندا الگى زاڭسىماق زوردىڭ ءجونسىز ارەكەتتەرىن, تولىپ جاتقان باسقا دا بىلىقتارىن ايداي الەمگە اشكەرە قىلىپ, سويقان ءسوز سويلەدى. بۇل ءسوز جالپى ماڭعىستاۋ جۇرتشىلىعىنا اشىق كۇندەگى بومبا جارىلىسىنداي اسەر ەتتى. ەڭسەنى باسىپ تاستاعان توتاليتارلىق تىمىرسىق زاماندا باسقالاردىڭ قولىنان كەلمەس وسىنداي ەرلىكتى جاساعان توكەن تانا ۇلىن حالىق قاھارمان, باتىر دەپ تانىدى. ادىلەت ىزدەگەن عارىزناماسىن ماسكەۋگە دەيىن جەتكىزدى. ءسويتىپ, ءوزىنىڭ تاعدىرىن تالكەك ەتۋدەن قورعاپ قالدى. بۇعان قازعان ورىنا قياناتشىنىڭ ءوزى قۇلاپ تىندى اقىرىندا.
اقتىعىن دالەلدەدى, ابىرويىن ساقتادى, الايدا, نەشەمە جىل اتقارعان جۇمىسىندا بۇدان ءارى قالا بەرۋدى دە ءجون دەپ تاپپادى. اقتاۋداعى اق تىلەۋلى ەلى قيماسا دا, قال دەپ قيناسا دا, ەندىگى جول ەمبىگە باستادى. وسىنداعى «تەڭىزمۇنايقۇرىلىس» ترەسىنە قاراستى مەحانيكالاندىرۋ جانە كولىك باسقارماسى – حالىق اراسىندا «ۋميت» دەپ اتالىپ كەتكەن مەكەمە الداعى ۇلكەن ۇمىتتەردىڭ باستاۋ-باسپالداعى ىسپەتتەس بولدى. «ۋميت» ءۇمىت وتىن قايتا جاندىردى. ءوز كەزەگىندە توكەن تانا ۇلى ءوزىنىڭ داعدىلى جۇمىس مانەرى, قارقىندى ىرعاعىمەن, مۇنايشىلارمەن سەرىكتەسە قىزمەت ىستەيتىن مەردىگەر مەكەمەنى ءتورت جىلدا ۇلگىلى كاسىپورىنعا اينالدىردى. مۇنى كورگەندەر ەندى قۇرامىندا ون سەگىز باسقارماسى بار باس ترەستىڭ باسشىلىعىنا ءبىزدىڭ اقجولتاي ازاماتتى لايىق كوردى. مۇنداعى جۇمىس تىپتەن شىتىرمان. شىلىعى ودان دا كوپ. 6 اي جالاقى تولەنبەگەن. 250 ميلليون بەرەشەگى بار. تۋمىسىنداعى ىسكەرلىگىمەن تۇيىندەردى تارقاتتى. قۇرىلىسپەن اينالىسىپ, مۇنايشىلاردىڭ تاپسىرىسىمەن تۇتاس كەنت سالدى. 1993 جىلى قازاقستان مۇنايىن بىرلەسىپ يگەرۋگە كەلگەن «شەۆرونمەن» ىسكەرلىك بايلانىستاردى دا ىلكىمدى جۇرگىزە باستاعان. قۇرامىنا «مونوليتستروي», «قۇلسارىوتدەلستروي», «قۇلسارىپرومستروي» سىندى ترەستەردى قوسىپ الىپ ابدەن ىرىلەنگەن «تەڭىزمۇنايقۇرىلىس» ترەسىن تەڭىز ۆاحتالىق كەنتىندە ءبىرجولا ورنىقتىرىپ تۇراقتاندىردى.
جاقسى اتاعى جايىلعان جۇماعۇلوۆتى جاڭادان كەلگەن وبلىس اكىمى راۆيل شىرداباەۆ جىلىوي اۋدانىنىڭ اكىمى قىزمەتىنە شاقىرسىن. بارعىسى كەلمەي باس تارتىپ باعىپ ەدى, جاستايدان بەرگى جولداستىعىن العا تارتىپ, سالماق سالدى. ءسويتىپ, اياق استىنان اكىم بولىپ شىعا كەلدى. بۇل مارتەبە, مانساپ ەمەس, ەڭ الدىمەن جاۋاپكەرشىلىك, موينىنا جۇكتەلگەن تولاعاي مىندەت ەدى. قيىن ۋاقىت. حالىقتىڭ تۇرمىسى ناشار, ازىق-ت ۇلىك تاپشى. زەينەتاقى, ەڭبەكاقىنى ايلاپ كورمەيدى. مۇنايدىڭ باررەلى 9-اق دوللار. وسىنداي سان ءتۇرلى قيىندىقتاردان شىعۋ ءۇشىن جىلدار بويى جيناقتاعان تاجىريبەسىن, ۇيىمداستىرۋشىلىق قارىمىن سارقا پايدالانىپ, ءار ءىستىڭ ىعىتىن تابا, تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋگە تۋرا كەلدى. كوپتەگەن پروبلەمالار شەشىلىپ, الەۋمەتتىڭ جاعدايى دۇرىستالۋعا بەت الدى, ەكونوميكا وتپەلى كەزەڭنىڭ كىبىرتىگىنەن ارىلدى. اسىرەسە, 1997 جىلعى جەم وزەنىنەن كەلگەن سۋ تاسقىنىن اۋىزدىقتاپ, ءتىلسىز اپاتتىڭ الدىن الىپ, قانشاما حالىقتى وپات-قاتەردەن قۇتقارۋداعى ەڭبەگى ەرەسەن بولدى. ال ءپىر بەكەت اتانىڭ كىندىك قانى تامعان, اكەسى مەن اناسى ماڭگىلىك جاي تاپقان جەردە ۇلى رۋحتى قاستەرلەگەن ءزاۋلىم اقمەشىت كەسەنەسىن تۇرعىزۋعا ەلدى جۇدىرىقتاي جۇمىلدىردى. جۇرت زياراتقا اعىلدى. شىراقشىلىعىنا سوناۋ تۇرىكمەنستاننان ىزدەپ تاۋىپ, اۋليەنىڭ تىكەلەي ۇرپاعى يسلام قاجى مىرزابەك ۇلىن اكەلىپ وتىرعىزدى. قۇلسارىدا دا مەشىت سالىندى, جىلىويلىقتارعا گاز تارتىلدى. بۇدان باسقا دا, حالىق يگىلىگىنە اتقارىلعان كانشاما جۇمىستار اياسىندا العىس-قۇرمەتكە بولەنە وتىرىپ, اۋداننىڭ 70 جىلدىعى دا لايىقتى ءسان-سالتاناتىمەن اتالىپ ءوتىلدى. ءسويتىپ, اۋدان الدىنداعى دا, شىرداباەۆتاي قادىرلى دوس الدىنداعى دا ازامات پارىزى وتەلىپ ەدى.
بۇل كەزدە توكەن تانا ۇلىن باسقا ءبىر جاي الاڭداتتى. ونىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى نارىق تالابىنا ساي جەكەشەلەندىرىپ قۇرعان «تەڭىزمۇنايقۇرىلىس» اكتسيونەرلىك قوعامى ءوزى جوقتا بەي-بەرەكەتسىزدىككە ۇشىراپ, بانكروت بولۋعا شاق قالىپ, تاراپ كەتۋدىڭ از-اق الدىندا تۇر ەكەن. شۇعىل شەشىم قابىلداپ, ءوزى باستاعان, ءازىر تۇرالاپ تۇرعان ىسكە قايتىپ ورالدى. بىلىكتى كادردان ايىرىلماس ءۇشىن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتى ۇسىنىلىپ ەدى, توكەن تانا ۇلى بيىك مانساپتى ەمەس, بەينەتى كوپ بيزنەستى تاڭدادى. ويعا-قىرعا شاپقىلاپ, تىنىم تاپپاي, ب ۇلىنگەن شارۋانى تۇزەتۋگە نارتاۋەكەل دەپ كىرىسىپ كەتتى. ۋاقىت تالابىنا ىلەسىپ, جاڭاشىل ىزدەنىستەرگە بوي ۇرىپ, بيزنەسىنىڭ باياندىلىعى ءۇشىن نە قاجەتتىڭ ءبارىن جاسادى. ءسويتىپ, اينالاسى ءتورت-بەس جىلدا كاسىپورىن ايماقتاعى الدىڭعى قاتارلى كومپانيالاردىڭ بىرىنە اينالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە «تەڭىزمۇنايقۇرىلىس» تەڭىز ءوندىرىس ورنىندا قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن باستى مەردىگەردىڭ ءبىرى بولىپ قالىپتاستى.
توكەن تانا ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, جۇمىسشىلار سانى تەك ءبىر ۆاحتادا عانا 1 مىڭ ادامعا جەتكەن. «تەڭىزشەۆرويل» كومپانياسىنا 30 شاقتى سالادا قىزمەت كورسەتەتىن بولدى. حالىقارالىق ارەناعا باتىل شىعىپ, ۆەنگريا-گەرمانيا كومپانياسىمەن بىرىككەن سەرىكتەستىك اشادى. قۇرىلىس, جوندەۋ, جول سالۋ, قۇبىر تارتۋ, سانتەحنيكا مەن ەلەكتروتەحنيكا, توپىراق تاسۋ, بەتون قۇيۋ, اسفالت شىعارۋ سەكىلدى بارشا جۇمىس قازاق مۇنايىن يگەرۋگە جايلى جاعداي تۋعىزۋعا باعىتتالادى. قانشاما ەنشىلەس سەرىكتەستىكتەر قۇرىلادى. جىلدىق تابىس ميللياردتاپ ەسەپتەلىپ, بيۋدجەتكە تۇسىرەتىن سالىقتىڭ ءوزى 15 ملرد تەڭگەدەن اسادى. شوتلاندتىقتارمەن بىرلەسىپ اشىلعان «كيس/وريون» سەرىكتەستىگىندە عانا 1 مىڭنان استام شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق ماماندار جۇمىس ىستەدى. زاماناۋي قوناقۇي, اسحانالار, ويىن-ساۋىق كلۋبى ىسكە قوسىلدى. جۇمىسشىلاردىڭ الەۋمەتتىك-مادەني سۇرانىستارىن جان-جاقتى قامتىعان, ەتتى مال ءوسىرىپ, كوكونىس وندىرۋمەن دە اينالىساتىن «سايان» فيرماسى دۇنيەگە كەلدى.
قازىرگى كوركەم اتىراۋدى تەمىر جول ۆوكزالى ماڭىنداعى ەڭسەلى عيماراتتارى الىستان كوز تارتاتىن «دينا» ساۋدا ورتالىعىنسىز ەلەستەتە المايمىز. حالىققا سۇيىكتى بۇل بازاردى توكەن تانا ۇلى وتكەن عاسىردىڭ سوڭىندا بوس جاتقان سور-باتپاق, 27 گەكتار ايتاقىردا سالىپ, ەل يگىلىگىنە پايدالانۋعا بەردى. بۇل كۇندەرى جۇزدەگەن بۋتيكتەر مەن جايلى ساۋدا ورىندارىنىڭ يگىلىك-قىزىعىن نەشەمە مىڭداعان كاسىپكەر مەن حالىق قاتار كورۋدە. مۇندا ساتىلمايتىن نارسە, كورسەتىلمەيتىن قىزمەت جوق دەسە بولعانداي. بازاردا 8 200 ادام كاسىپتەرىن جۇرگىزۋدە, ياعني سونشا ادامعا جۇمىس بەرىلىپ وتىر. ءبىر زاماندا اباي حاكىم: «ساۋداگەر قاشتى بۇل ەلدەن, نەسيەسىن جيا الماي» دەپ نازالانسا, ءبىزدىڭ زاماننىڭ بيزنەس ءباھادۇرى شاراپاتىنان شاشۋ شاشىپ, شاعىن كاسىپ يەلەرىنىڭ ساۋداسىنا جاعداي جاساپ وتىرسا, بۇل ساۋاپتى ىسكە قالاي سۇيىنبەسسىز. ال بازاردىڭ اتىن «دينا» دەپ قويعانى – ومىرلىك ادال سەرىگى, سۇيىكتى جارى, بالالارىنىڭ مەيىرىمدى اناسى, نەمەرە-شوبەرەلەرىنىڭ اق اجەسى, اردايىمعى تىرەگى دينا ەسىمقىزىنا دەگەن شەكسىز قۇرمەتى مەن ماحابباتى. وسىعان وراي «دينا» ساۋدا-وندىرىستىك ورتالىعى جيىرما جىلدان بەرى رەسپۋبليكا بويىنشا ۇنەمى ۇزدىكتەر قاتارىندا.
كەڭ قۇلاشتى جۇمىس ءار تاراپتا, ءار سالادا قانات جايدى. بەينەۋدە قيىرشىق تاس, تۇپقاراعاندا بور, اقتوبە وبلىسىندا ينەرتتى ماتەريالدار شىعاراتىن سەرىكتەستەرى جۇمىس ىستەدى. ءبىر عانا اتىراۋداعى ەنشىلەس كاسىپورىندارىن اتاساق: «وريون» كۇزەت فيرماسى, «اتىراۋ-اۆتوالەم» دۇكەندەر جۇيەسى, «پروسپەكت مەديكال كاسپيان» 32 كابينەتتىك زاماناۋي ەمحانا, الەمدىك تالاپتارعا ساي «تاعىلىم» جەكەمەنشىك مەكتەبى, «Dina-commerce», «دينا-مەديكال», «تتت-ارمان سەرۆيس» سەرىكتەستىكتەرى, «قازروسقۇرىلىس» بىرىككەن كاسىپورنى بولىپ جالعاسا بەرەدى. سونداي-اق فورت-شەۆچەنكوداعى «اققۋ» دەمالىس بازاسى, باتىس قازاقستانداعى «شالقار» دەمالىس ايماعى, تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇلكىباس اۋدانىنداعى بالالارعا ارنالعان «جەرۇيىق-ماشات» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعى, شىمكەنتتىڭ جانىنداعى ماياتاس اۋىلىندا ءبىر مەزگىلدە 1500 ادامعا دەيىن قابىلداي الاتىن «شىمكەنت-گاۆاي» دەمالىس بازاسى, الماتىداعى «تاناريس» كينوكومپانياسى – مىنە, وسىنىڭ ءبارى توكەن تانا ۇلىنىڭ قايرات پەن اقىلعا جۇگىنگەن نارتاۋەكەلىمەن دۇنيەگە كەلگەن كاسىپكەرلىك پاتشالىعى, عاجايىپ بيزنەس الەمى. ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان بۇل كۇندەردە وسىناۋ پاتشالىقتا 11 مىڭنان استام ادام جۇمىس ىستەپ, ناپاقا تابۋدا, وتباسىلارىن باعۋدا. وسى قۇرىلىمداردىڭ بارشاسىن بۇگىنگى تاڭدا «تنس-گرۋپپ» كونتسەرنى ۇيىستىرىپ, ۇيىمشىل دا بەرەكەلى قارەكەتتەرگە باستاپ كەلەدى. كونتسەرننىڭ زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىكتەرى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى تاعى دا توكەن جۇماعۇلوۆ.
البەتتە, ادال ەڭبەك العىس ءىلدى. قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى كاسىپكەرلەر كەڭەسىنە مۇشەلىككە قابىلداندى. «اتامەكەن» ەكونوميكالىق پالاتاسىنىڭ تورالقا مۇشەسى بولدى. بۇرىن-سوڭدى بولىپ كورمەگەن جاعداي, «تەڭىزشەۆرويل» كومپانياسى مەن تنس توبى اراسىندا 22 كەلىسىمشارتقا قول جەتكىزىپ, سونىڭ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ ۇزدىك ەلۋ كاسىپكەرىنىڭ قاتارىنا ەندى. رەت-رەتىمەن ءار جىلدارى «قۇرمەت», «پاراسات», «بارىس», حالىقارالىق «دوستاستىق جۇلدىزى» وردەندەرىمەن ماراپاتتالدى. بىرنەشە مارتە مارتەبەلى ۇكىمەت دەلەگاتسيالارى قۇرامىندا شەتەلدىك ساپارلارعا شىعىپ, وسى كەزدەردە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن جانە قازىرگى پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆپەن ەمەن-جارقىن جۇزدەسىپ اڭگىمەلەسۋ قۇرمەتىن ەنشىلەدى. سونداي-اق اتىراۋ مەن اقجايىق, ماڭعىستاۋ سىندى ءۇش بىردەي ۇلكەن ءوڭىردىڭ تەلقاراسى بولىپ, قۇرمەتتى ازاماتى اتانۋ دا كەز كەلگەننىڭ ماڭدايىنا بۇيىرا بەرمەس ەرەكشە باق ەكەنىن ايتۋ ءلازىم.
ايتكەنمەن, وسىناۋ كاسىپكەرلىك جولى ۇنەمى داڭعىل بولا بەرمەپتى. جىتىرەك ۇڭىلسەك, توكەن تانا ۇلىنىڭ قايسى ءبىر كەزدەردەگى نازالى جانايقايىن اڭعارار ەدىك. ۇلكەن بيزنەس يمپەرياسىن سەنىپ تاپسىرعان جاقىن جاندارى ۇدەدەن شىقپاي, جۇمىستى بەتىمەن جىبەرىپ, تىعىرىققا تىرەپ, ەندى بولماسا تاپ-تازا تاقىرعا وتىرعىزعانداي ەكەن. شۇعىل ءارى شالت قيمىلداپ, بۇل قيىندىقتى دا ەڭسەردى. ىلكىدە باقايشاقتاپ ايتقانىمىزداي, بارلىق جاعدايدى بىرتىندەپ قالپىنا كەلتىردى. ارينە, وڭاي بولمادى. كۇيزەلدى. كۇڭىرەندى. دەنساۋلىعىنا دا تەرىس اسەرى بولماي قالمادى. بىراق توكەن تانا ۇلى سونىڭ ءبارىن قانىنداعى قايسارلىقپەن جەڭىپ شىقتى. بيزنەسىنىڭ بيىك ءباسىن ساقتاپ قالدى.
كاسىپكەرلىك كۇردەلى عىلىم بولسا, توكەن تانا ۇلى سول عىلىمنىڭ تەرەڭىنە بويلادى. «قازاق كاسىپكەرى قانداي بولۋى كەرەك؟» دەگەن سۇراق قويىلسا, جاۋاپ دايىن. قازاق كاسىپكەرىنىڭ بۇگىنگى ۇلگىسى – توكەن تانا ۇلى جۇماعۇلوۆ. وسى اراداعى ءبىر ايتپاعىمىز, جۇرەگىندەگى مەيىرىم مەن قايىرىم ونىڭ قوعام مەن تۋعان ەل الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ەشقاشان قالعىتپادى. اباي ايتقانداي, «ادامشىلىقتىڭ قارىزى ءۇشىن ەڭبەك قىلىپ», جاقسىلىقتى وزىنەن تارتىپ وزگەلەرگە, وتباسىنان تارتىپ وتانىنا, اۋلەتىنەن تارتىپ اينالا ايماعى مەن بۇكىل الاشىنا شاپاعاتتى شۋاقتاي شاشا ءبىلدى. بيزنەس باياندىلىعىنىڭ كەپىلى دە وسى ەمەس پە. قالاي دەسەك تە, كەسەنە-مەشىتتەرى تۇرعىزىلعان اداي اتا, ءپىر بەكەت, اس بەرىلىپ ۇلىقتالعان باسقا دا بابالاردىڭ ارۋاعى توكەن تانا ۇلىنا, ونىڭ حالىققا جاساپ جاتقان اتىمتاي جومارتتىعىنا رازى دەي الامىز. توكەڭنىڭ كوكجۇيرىكتەرىنىڭ بايگەدەن وزىپ العان «دجيپتەرىن» بايلانعان ازاماتتار قانشاما! ولار دا ريزا.
ءيا, قازاق كاسىپكەرلىگىندەگى ءبىرتۋار, كەرەمەت تۇلعا. بيزنەستەگى ءباھادۇر, ەڭبەكتىڭ ەرى دەسەك تە جاراسار. سەبەبى, سەڭگىر سەكسەنىن ەڭبەكپەن قارسى الدى. وسى مەرەيجاس قارساڭىندا وي-سىرلارىن اعىنان جارىلا اقتارعان جاڭا كىتابى جارىق كوردى. ول «ريزامىن» دەپ اتالادى. وسى تاعدىرىنا, وسىلاي ەڭبەكپەن ەگىز ورىلگەن ومىرىنە, تۋىستاي بوپ كەتكەن, سەرىكتەسكەن قولعانات جىگىتتەرىنە, تولاعاي تابىستارمەن ايشىقتالعان, الدا ءتاۋ ەتەر تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعى تويلانعالى جاتقان بۇگىنگى مامىراجاي بەيبىت زامانعا توكەن تانا ۇلى ريزا. «توكەندەي ەرىنە, قاسيەت-قىرلارى كوپتەن-كوپ شەرىگە, كاسىپكەرلىك ەڭبەگىنىڭ ونەگەسىنە ەل دە ريزا!.» دەي الامىز.
قورعانبەك امانجول
الماتى – اتىراۋ – الماتى
