ءوز سۋرەتى ءومىردىڭ

(قاز-قالپىندا) ...الماتىدا توقىمداي جەردىڭ قۇنى ادام ايتقىسىز قىمباتتاپ, باسپاناسى بارى دا, جوعى دا جانتا­لاسىپ قۇرىلىسپەن اينالىسىپ جات­قان­دا ءبىزدىڭ كوپ قاباتتى ءۇيدىڭ ىرگە­سىن­دەگى قالانىڭ باس جوسپارى بويىن­شا ساياباق بولادى دەگەن جەردى قولى ۇزىن بىرەۋلەر ساتىپ الىپ, ىسكە كىرىسىپ كەتتى. ساياباق بىتكەندە كولەڭكە­سىندە سايرانداۋدى كوكسەگەن مىڭدا­عان تۇرعىنداردىڭ تىلەگى وسى قۇبى­لىس­تىڭ جەتەگىنە كوگ­ەندەلىپ كەتە بار­دى. الاي­دا, قىزۋ قارقىنمەن باستال­عان قۇرى­لىسقا داعدارىس كەلىپ كيلى­گىپ, “ساقال­دى” نىسانعا اينالىپ شىعا كەلدى. ءبىزدىڭ التىنشى قاباتتان ىرگە­تاسى قالانىپ, ىركىلىپ قالعان قۇرى­لىس ورنى الاقانداعىداي كورىنەتىن. سول نىساننىڭ قاراۋىلى بولۋشى ەدى. تەپسە تەمىر ۇزەتىن جاس جىگىت جاز­دىڭ اپتابىندا, قىستىڭ ايازىن­دا كۇركە سياقتى سالىنعان ۇيشىكتىڭ ىشىندە جاتادى. جۇمىسى اينالانى باقىلاپ, سونداعى قۇرىلىس ماتە­ريالدارىن ۇرى-قارىعا العىزباۋ عوي باياعى. تاڭ اتادى, كۇن باتادى. ال, قاراۋىلدىڭ ءومىرى وزگەرمەيدى. تەمىرمەن قورشالعان ەرىكتى تۇرمەنىڭ ىشىندە تىرشىلىگى جالعاسىپ, ەنى ەكى مەتر عانا ۇيشىكتىڭ ىشىندە كۇنى ءوتىپ جاتتى. كوكتەم كەلىپ, كۇن جىلىنعان­دا دا, جاز شىعىپ, اينالا قۇرعاعاندا دا قۇرىلىس قايتا جالعاسا قويمادى. بىراق, قاراۋىل اۋىستى. جاس جىگىت­تىڭ ورنىنا كەكسە كىسى كەلدى. ۇلتى باس­قا... تەمىر قورشاۋدىڭ ىشىندە مۇلدە جاڭا تىرشىلىك باستالدى. قورشاۋدىڭ ىرگەسىندە ءبىزدىڭ شاعىن اۋداننىڭ قوقىس تاستايتىن تەمىر جاشىكتەرى بار. جاڭا قاراۋىل تۇرعىندار كەرەكسىز ەتىپ تاستاعان ەسكى ەسىك, تەرەزە جاقتاۋلارى مەن ءتۇرلى ماتەريالداردان قونىسىن كەڭەيتىپ الدى. ونىڭ قاسىندا اندا-ساندا ءبىر ايەل ادام پايدا بولادى. قا­زى­لىپ تاستالعان قۇرىلىس الاڭىنا جاڭبىردىڭ سۋى جينالىپ, كادىمگى كولشىككە اينالعان-دى. جاڭا قاراۋىل قاز, ۇيرەكتىڭ بالا­پانىن ساتىپ اكەلىپتى. قوراپتاعى بالا­پاندارعا اينالاداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قوقىس تاستايتىن تەمىر جاشىكتەرىنەن تاماقتىڭ, ناننىڭ قالدىقتارىن اكەلىپ بەرەدى. كەي كۇندەرى جيناعان نانى ءبىر قاپتاي بولادى. ويپىرىم-اي, كورشى­لەرىمىز كۇن سايىن وسىنشاما ناندى قوقىسقا تاستايدى ەكەن-اۋ!.. از عانا كۇننىڭ ىشىندە قاراۋىل­دىڭ سارىاۋىز بالاپاندارى تەمىر­قانات بولىپ, قوراپتان شىعارىلىپ, كىشكەنە تور قورشاۋعا كوشىرىلدى. ارا­عا ساناۋلى كۇن عانا سالىپ, قاراۋىل جاڭا كاسىپتى باستادى. تاڭ اعارىپ اتپاستان جانە كۇن سايىن ونىڭ ۇيشىگى جاعىنان ساڭعىر-ساڭعىر ەتكەن دىبىس شىعادى. قاراۋىل تۇنىمەن جيناعان شىنى بوتەلكەلەردى تاڭ الدىندا قاپتاردان جەرگە توگىپ, سۇرىپ­تايدى. سىرا, اراق, كونياك سى­قىل­­دى ىشىمدىكتەردىڭ بوتەلكەلەرىن تۇرپاتىنا قاراي ءبولىپ, قايتادان قاپتاپ شىعادى. ويپىرىم-اي, كۇن سايىن ءبىزدىڭ شاعىن اۋداننىڭ تۇر­عىندارى وسىنشاما سپيرتتىك ىشىمدىك ىشەدى ەكەن-اۋ! كۇز دە كەلدى. قاراۋىل كاسىبىنىڭ تۇرلەرىن كوبەيتە باستادى. قوقىستان تەمىر-تەرسەكتى دە جينايدى. ونى دا تۇرىنە قاراي سۇرىپتاپ, وتكىزەدى. بۇل كەزدە تەمىرقانات ۇيرەك-قازدار كادىم­گى­دەي ماي باسىپ, ۇلكەيدى. اندا-ساندا ءبىر ۇيرەك نەمەسە قاز سويىلىپ, قازاندا ءبۇل­كىل­دەپ قايناپ جاتادى. قايدان اكە­لە­تىنى بەلگىسىز, كەيدە قاپپەن الما, جەمىس-جيدەكتەر الىپ كەلەدى. اندا-سان­دا پايدا بولاتىن ايەل ادام كۇنى بويى جەمىس-جيدەكتەردەن توساپ جاسايدى. قالعانىن تۋراپ, كولەڭكەگە كەپتىرەدى. ءتىپتى قىزاناقتى دا كەسىپ, قاقتاپ جاتا­دى. تىنىمسىز تىرشىلىك. باياعى جاس جىگىت سياقتى سارى ۋايىم­عا سالىنىپ, كۇركەشىكتىڭ توبەسىنە تۇكىرىپ جاتۋعا بۇل قاراۋىلدىڭ ءتىپتى ۋاقىتى جوق. قىس ءتۇستى. اۋا رايى دا ىزعار تارتا باستادى. ەندى قاراۋىل ءۇي قۇستارىنىڭ ۇيشىگىن جىلىتۋمەن الەكتەنە باستاعانداي بولعان. جوق, قاتەلەسىپپىن. العاشقى قار تۇسكەندە ۇيشىكتەردەن باياعى ۇيرەك-قاز ەمەس, قوياندار كورىندى... كوكتەم كەلدى. تاعى دا تىر­بانىس. قاراۋىل سوڭعى ەكى اپتادان بەرى تسەللوفاننان جاسالعان ىقتا­سىنعا قويىلعان كونسەرۆى قالبىر­لارىنا توپىراق تولتىرىپ, وعان كوشەت وتىرعىزىپ اۋرە. تامىرى بەكىپ, جاپىراق جايعان سوڭ كوك­بازارداعى ساياجاي پاۆيلونىنا اپارىپ ساتپاق-اۋ, شاماسى. ەكى ءتۇرلى ءومىردى التىنشى قابات­تان باقىلاماساڭ, سىرتى بيىك تەمىر­مەن قورشالعان “قورانىڭ” ىشىندە نە بولىپ جاتقانىنان الماتى­نىڭ ۇنەمى ءبىر جاققا اسىققان قالىڭ تۇرعىنى حابارسىز. ءبىر قورشاۋ – مۇلدە ەكى ءتۇرلى ءومىر... ايناش ەسالي, الماتى.