بىرەر جىل بۇرىن جول ءتۇسىپ, قىزىلجارعا (پەتروپاۆل قالاسىنا) تابانىمىز ءتيدى. وسى وڭىردە داستۇرگە اينالعان «ماعجان كوكتەمى» اتتى رەسپۋبليكالىق ونەر فەستيۆالى ۇيىمداستىرىلىپ تۇرۋشى ەدى. اقىندار, سازگەرلەر, كوركەمسوز شەبەرلەرى باس قوساتىن جىر مەرەكەسىنە بارعان ءساتىمىز عوي. العاشىندا وبلىس ورتالىعىندا عانا وتەتىن ءىس-شارا ما دەپ توپشىلاعان ەدىك. قاتەلەسىپپىز. ۇيىمداستىرۋشىلار القاسى ۇلكەن جۇمىس اتقارىپ, اقىننىڭ تۋعان اۋىلى – سارىتومارعا ساپار جوسپارلاپ قويىپتى. فەستيۆالدىڭ ەستە قالعان ەڭ شۋاقتى ءساتى دە وسى ساپار بولدى.
الدىمەن «تۋعان جەرىم – ساسىقكول» دەپ جىرلاعان اقىننىڭ كىندىك قانى تامعان وسى ساسىقكولگە ايالدادىق. اتتىڭ تاماعىنان كەلەتىن شالعىن ءشوپ, توپتاسىپ وسكەن قايىڭدار, جۇپار اۋا, ايدىن-كول... ءبارى-ءبارى جاراسىپ-اق تۇر. «مۇنداي سۇلۋ ولكەدە ومىرگە كەلگەن سوڭ اقىن بولۋدان وزگە امالىڭ قالمايدى ەكەن عوي. ماعجاندى ماعجان ەتكەن دە, شابىتىنا شابىت قوسقان دا وسى سۇلۋلىق بولار...» دەدىك ىشتەي كۇبىرلەسىپ. تارتىمدى تابيعاتتىڭ اجارىنا اربالىپ تۇرعانىمىزدا, ءبىز مىنگەن كولىكتىڭ قوزعالتقىشى قايتا ء«دۇر» ەتتى دە, سارىتومارعا جول تارتىپ كەتە باردىق. جول تارتىپ دەپ ايتۋعا بولمايتىن شىعار, سەبەبى ساسىقكول مەن سارىتوماردىڭ اراسى – ءتيىپ تۇر. ءسۇت ءپىسىرىم ۋاقىت وتپەي جاتىپ دىتتەگەن جەرىمىزگە جەتتىك. مۇندا اقىنعا ارنالعان الىپ مۋزەي بار ەكەن.
يمەنە باسىپ تابالدىرىعىن اتتادىق. الدىمىزدان مۋزەي قىزمەتكەرى شىعىپ, جىلى شىرايمەن قارسى الدى. سوڭىنان ەرتىپ, ءار بولمەدە تۇرعان زاتتاردىڭ تاريحىمەن تانىستىرىپ جاتىر. كەنەت, كوزىمىز اقىننىڭ سۋرەتى مەن وعان ىرگەلەس تۇرعان كۇن كوسەمىنىڭ پورترەتىنە ءتۇستى. ماعجاننىڭ مۋزەيىندە ماعجاننىڭ سۋرەتى تۇرۋى – زاڭدى. ال الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ اتا جاۋىنا اينالعان لەنيننىڭ بەينەسى قايدان اداسىپ ءجۇر مۇندا؟ كوڭىلدەگى كۇدىكتى تاعى سول مۋزەي قىزمەتكەرى سەيىلتتى.
وقيعا بىلاي بولىپتى. حح عاسىردىڭ العاشقى ءۇش ون جىلىنداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن, اشارشىلىق حالقىمىزدى بارىنان ايىرىپ قانا قويماي, ءسۇت بەتىنە قالقىپ شىعار قايماعىمىزدى – زيالى قاۋىم وكىلدەرىن دە قىناداي قىرعان بولاتىن. سول قيساپسىز قىرعىننىڭ تىرناعىنان ماعجان دا قۇتىلىپ كەتە العان جوق. قورلىق كوردى, ازاپ شەكتى. اقىر-اياعى اتىلىپ كەتە باردى. تۋعان جەرىنىڭ توپىراعى دا بۇيىرمادى. جەرلەنگەن جەرى دە بەلگىسىز. ول ول ما, قاندى قول قارا نيەتتىلەر اقىننىڭ جانىن عانا الىپ قويماي, سوڭىندا قالعان قۇندى مۇراسى – شىعارماشىلىعىن دا ءبىرجولاتا جويىپ جىبەرگىسى كەلىپ ەدى. شىعارماشىلىعى بىلاي تۇرسىن, «كوزدەن كەتسە, كوڭىلدەن دە كەتەدى» دەپ, سۋرەتتەرىنە دەيىن ءتىنتىپ, تارتىپ الىپ كەتكەنىن قايتەرسىز.
الايدا ايار زاماننىڭ اياۋسىزدىعى شايىردىڭ ءوزىن دە, ءسوزىن دە, ءتىپتى جارقىن بەينەسىن دە حالىق جادىنان وشىرە العان جوق. تۋعان-تۋىستارىن قۋدالاعانمەن, ولار دا الاش ارىسىنا دەگەن ادالدىقتان اينىعان ەمەس. ماسەلەن, اقىننىڭ اعاسى ابەمۇسىلىم ءۇيىن تىنتۋشىلەر كەلگەن كەزدە ءىنىسىنىڭ ءبىر سۋرەتىن توردە ءىلۋلى تۇرعان لەنيننىڭ پورترەتىنىڭ استىنا جاسىرىپ ۇلگەرىپتى. كوپتەگەن قولجازبا, سۋرەت قانىشەرلەردىڭ قانجىعاسىندا كەتكەنىمەن, ءبىر سۋرەتى ءبارىبىر ساقتالىپ قالدى. ءۇي تۇگەل تىنتىلگەنىمەن, كوسەمنىڭ «كوركەم بەينەسىن» اقتارۋعا قولدارى بارماعان. بارمايتىنىن ابەمۇسىلىم دە بىلگەن سەكىلدى. كەيىن, پورترەتتىڭ شاڭىن ءسۇرتىپ ءجۇرۋدى دە وسى ابەمۇسىلىم اماناتتاعان دەسەدى.
ءبىر قىزىعى ءدال سول راماعا كەيىن ابەمۇسىلىمنىڭ ۇلى عابدىلكارىم مەن زايىبى گۇلبارامنىڭ سۋرەتى ىلىنەدى. سۋرەتتىڭ شاڭىن تەك گۇلبارام عانا ءسۇرتىپ وتىرادى ەكەن. وزگە جان بالاسىن جاقىنداتپايدى. ءتىپتى, گۇلبارام ومىردەن وتەر تۇسىندا دا الگى سۋرەت تۋرالى بالالارىنا ءتىس جارماپتى. جىلدار وتە كەلە, ۇلى مارات اتا-اناسىنىڭ سۋرەتىن ءتۇرلى-تۇستىگە اۋىستىرماق بولىپ جاتىپ, رامادان بەيتانىس ادامنىڭ سۋرەتىن تاۋىپ الادى. سول بەيتانىس سۋرەت – جىلدار بويى لەنيننىڭ تاساسىندا قالىپ كەلگەن ماعجاننىڭ ماڭعاز بەينەسى بولاتىن. مۋزەيدە لەنيننىڭ سۋرەتى نە ءۇشىن تۇر دەگەن ساۋالدىڭ جالعىز جاۋابى – وسى.
تاعدىردىڭ تالكەگىنە قاراساڭىزشى, «حالىق جاۋى» اتانعالى بەرى ماعجاننىڭ بەينەسى عانا ەمەس, ءسوزى دە, ءوزى دە توتاليتارلىق جۇيەنىڭ تاساسىندا قالىپ كەلىپ ەدى عوي. وداقتىڭ شاڭىراعى وپىرىلىپ ورتاسىنا ءتۇستى دە, حالقىمىزدىڭ ناعىز جاناشىرلارىمەن, ۇلت قايراتكەرلەرىمەن, اساۋ اقىندارىمەن قايتا قاۋىشتىق. سول ءۇشىن دە تاۋەلسىزدىك تاڭىنىڭ الدىندا ماڭگى-باقي قارىزدارمىز. سول تاڭنىڭ اتارىن بىزدەن ءبىر عاسىر بۇرىن بىلگەن ءبىر ادام بار. «كۇنشىعىستان تاڭ كەلەدi – مەن كەلەم, كوك كۇڭiرەنەد: مەن دە كوكتەي كۇڭiرەنەم. جەردiڭ ءجۇزiن قاراڭعىلىق قاپتاعان, جەر جۇزiنە نۇر بەرەمiن, كۇن بەرەم!». ول – وسى ولەڭ جولدارىنىڭ اۆتورى – ماعجان جۇماباەۆ. ءوزى ايتىپ كەتكەندەي, كۇنشىعىستان كەلگەن تاڭمەن – ازاتتىقتىڭ التىن تاڭىمەن بىرگە باسى بۇعاۋعا كونبەگەن اساۋ اقىنمەن قايتا تابىستىق. ودان ايرىلىپ قالۋعا قۇقىمىز جوق. سەبەبى ماعجاننان ايىرىلساق – ازاتتىقتان دا ايىرىلامىز, الماس قىلىشتىڭ توت باسقان جۇزىندەي مايىرىلامىز...