الايدا وسىنى ءبارىمىز بىردەي تۇسىنە دە, تۇيسىنە دە قويماعانىمىز انىق. سەبەبى كەيدە كوشەدە, قوعامدىق كولىكتە كەلە جاتىپ, تابان استىندا جالتىراپ جاتقان مونەتاعا كوز تۇسەدى. ادەتتە سونى ءيىلىپ كوتەرۋگە يلىگە الماي جاتامىز. اسىرەسە 1 نە بولماسا 5 تەڭگەلىك مونەتانى تاپتاتپاۋعا تاباندىلىعىمىز جەتپەي قالادى. ول-ول ما, قالتامىزدىڭ تەسىگىنەن ءتۇسىپ, ءھام ابايسىز اشقاندا ءاميانىمىزدان سىڭعىرلاپ توگىلىپ جاتسا دا قولىمىزدى ءبىر سىلتەپ, قۇتىلۋعا اسىعاتىندارىمىز دا بار. ساتۋشىنىڭ الدىنا ۋىستاپ تاستاي سالىپ, «تيىن كوبەيىپ كەتتى» دەيمىز. ارينە, قاعاز اقشادان قۇتىلۋعا اسىقپايتىنىمىز, اياقاستىندا جاتسا اينالىپ وتپەيتىنىمىز انىق. سوندا ءبىز الگى اقشا مەن مونەتانىڭ قۇنىنا عانا ءمان بەرەتىن بولىپ تۇرمىز عوي. «مونەتانىڭ ەكى جاعى بارىن» ەسكەرمەيتىنىمىز نەلىكتەن؟ 1 تەڭگەلىك مونەتانىڭ سىرتىندا نە بەينەلەنگەن؟ ەلتاڭبا! ەلدىگىمىز بەن ەركىندىگىمىزدىڭ, بوستاندىعىمىزدىڭ بەلگىسىنە اينالعان ەلتاڭبا. اسىل سۇيەك ارعى اتالارىمىز كورە الماي ارماندا كەتكەن ەلتاڭبا! تابان استىندا تاپتالىپ جاتقان مونەتانى كورگەندە وسىنى نەگە ويعا الماسقا؟!
جالعىز ەلتاڭبا عانا ەمەس, ءوز الدىنا تاۋەلسىز ەل ەكەنىمىزدى الەمگە ايگىلەپ تۇرعان تۋ مەن گيمنىمىز تاعى بار. سەبەبى ەلتاڭباسى, تۋى, گيمنى جوق ەگەمەن ەل بولمايدى. ءبىر كەزدەرى, ازاتتىقتىڭ سىبىرلەپ اتقان اق تاڭىندا بوداندىقتان بوساپ, بوستاندىققا ۇمتىلعان جاس مەملەكەتتىڭ جارقىن بەينەسىن, وتكەنى مەن كەلەشەگىن وسى مەملەكەتتىك رامىزدەر ايقىنداپ شىعا كەلىپ ەدى. ەستە جوق ەسكى زامانداردىڭ تاڭبالى تاريحىنان تامىر تارتقان ەل ەكەنىمىزگە وسى قاستەرلى نىشاندار دالەل. بۇل تۋرالى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىر سوزىندە «مەملەكەتتىك رامىزدەر – بۇل ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ, ءبىزدىڭ ەگەمەندىگىمىزدىڭ بەرىك نەگىزىنىڭ ءبىرى. ولار تاۋەلسىزدىكتىڭ قاسيەتتى بىرىكتىرۋشى وبرازىن بىلدىرەدى», دەگەن بولاتىن.
ءيا, وسىدان تۇپ-تۋرا 29 جىل بۇرىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تۋى تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ەلتاڭباسى تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ءانۇرانىنىڭ مۋزىكالىق رەداكتسياسى تۋرالى» زاڭدارعا قول قويعان ەدى. سودان بەرى ءۇش ونجىلدىققا جۋىق ۋاقىت ءوتىپتى. كەيىن 2007 جىلعى 4 ماۋسىمدا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. مىنە, سودان بەرى 4 ماۋسىم قازاقستاندا مەملەكەتتىك رامىزدەر كۇنى رەتىندە مەرەكەلەنىپ كەلەدى.
البەتتە, ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ, بىرلىك پەن ىنتىماقتىڭ جارقىن بەينەسىنە اينالعان مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز جوقتان پايدا بولا سالماعانى انىق. ولاردىڭ دا ءوز تاريحى مەن اۆتورلارى بار. ەگەمەندىكتىڭ ءۇش ەرەكشە بەلگىسىن ايقىنداپ الۋ ماقساتىندا 1992 جىلى جوعارعى كەڭەس تورالقاسى ارنايى جۇمىس توبىن قۇرىپ, شىعارماشىلىق كوميسسيا تاعايىندالعان. ونىڭ قۇرامىنا ەلگە تانىمال قوعام قايراتكەرلەرى, ءبىلىمدى دە بىلىكتى ماماندار ەنگىزىلگەن.
ەڭ باستىسى, وزدەرىنە تاپسىرىلعان تاريحي مىندەتتى اعا بۋىن ابىرويمەن اتقاردى. مەملەكەتتىك رامىزدەردىڭ ۇلگىسىنە قاتىستى ەل كولەمىندە جاريالانعان كونكۋرستىڭ اۋقىمى تىم كەڭ ەدى. وتكەن كۇندەردىڭ وشپەس دەرەگىنە سەنسەك, سول بايقاۋعا وراي قابىلداۋ كوميسسياسىنا ەلتاڭبانىڭ – 245, گيمننىڭ – 750, تۋدىڭ 1 200 نۇسقاسى كەلىپ ءتۇسىپتى. تاڭداۋ وڭاي بولماعانىن وسى سانداردىڭ ءوزى-اق اڭعارتىپ تۇر. جالپى سانى 2195 ۇلگىنىڭ اراسىنان ۇلتتىڭ ۇستىنىنا, جاس مەملەكەتتىڭ كەلەشەك كەلبەتىنە اينالاتىن نەبارى ءۇش-اق نۇسقانى تاپ باسىپ تاڭداۋعا قانشاما كۇش-جىگەر جۇمسالدى دەسەڭىزشى!
سول بايقاۋدىڭ ەل جۇرتشىلىعى تاعاتسىزدانا كۇتكەن ناتيجەسى بۇگىندە بارشاعا ايان. ورتاق توقتامعا كەلگەن كوميسسيا مۇشەلەرى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى شاكەن نيازبەكوۆتىڭ نۇسقاسىن قۇپ كورىپ, ول ۇسىنعان ۇلگى مەملەكەتتىك تۋ بولىپ بەكىتىلدى. ەلتاڭبا بويىنشا بەلگىلى ساۋلەتشىلەر جانداربەك مالىبەكوۆ پەن شوت-امان ءۋاليحانوۆتىڭ تۋىندىلارى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك تۋى مەن مەملەكەتتىك ەلتاڭباسىنىڭ ەتالوندارى ەل پرەزيدەنتىنىڭ رەزيدەنتسياسىندا ساقتالىپ كەلەدى.
ازات ەلدىڭ العاشقى گيمنى اۋەلدە ايگىلى كومپوزيتورلارىمىز مۇقان تولەباەۆ, ەۆگەني برۋسيلوۆسكي جانە لاتيف ءحاميديدىڭ اۋەنى مەن اتاقتى اقىندارىمىز مۇزافار الىمباەۆ, قادىر مىرزا-ءالى, تۇمانباي مولداعاليەۆ جانە جادىرا دارىباەۆانىڭ ماتىنىنە جازىلعان ەدى. كەيىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2006 جىلى 6 قاڭتاردا پارلامەنت حالقىمىزعا كەڭىنەن تانىمال «مەنىڭ قازاقستانىم» ءانىن جاڭا گيمن رەتىندە بەكىتتى. بۇگىن قولىمىزدى جۇرەك تۇسىنا قويىپ شىرقاپ جۇرگەن بۇل گيمن 2006 جىلى 11 قاڭتاردا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ سالتاناتتى ۇلىقتاۋ راسىمىندە ورىندالعان بولاتىن. ءاننىڭ اۆتورى – ءشامشى قالداياقوۆ. ءماتىنىن جازعاندار – جۇمەكەن ناجىمەدەنوۆ, نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
وسى ءۇش قاسيەتتى ءرامىزىمىزدى بۇگىندە قازاقستان حالقى عانا ەمەس, مەملەكەتتىك تۋىمىز جەلبىرەپ, مەملەكەتتىك گيمنىمىز شىرقالعان, مەملەكەتتىك ەلتاڭبامىز قاستەرلەنگەن ءىس-شارالار, حالىقارالىق سپورتتىق جارىستار ارقىلى دۇنيەجۇزى تانيدى دەسەك, ارتىق ايتپاسپىز. ماسەلەن, كۇنى كەشە بوكستان ازيا چەمپيوناتىندا قازاقستاننىڭ قىزدار قۇراماسى سەگىز بىردەي التىن مەدالدى قانجىعالاپ قانا قويماي, كوك بايراعىمىزدى سەگىز مارتە كوككە كوتەرتىپ, ءانۇرانىمىزدى دا سەگىز مارتە اۋەلەتە شىرقاتتى. مەملەكەتتىك رامىزدەرىمىز وسىلايشا الەم جۇرتشىلىعىنا كەڭىنەن تانىلىپ, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ ابىروي-داڭقى اسىپ تۇر.
وتكەن جىلى وسى قاستەرلى كۇن قارساڭىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ Twitter-دەگى جەكە پاراقشاسىندا «ەلتاڭبا, تۋ, ءانۇران – تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باستى قۇندىلىقتارىنىڭ كورىنىسى, بەيبىتشىلىكتىڭ, بىرلىك پەن كەلىسىمنىڭ, ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ بەلگىسى. ءبىز حالقىمىزدىڭ مۇددەسىن قورعايتىن كۇشتى, بەدەلدى مەملەكەت قۇرۋ جولىندا بيىك بەلەستەرگە بىرگە جەتەمىز», دەپ جازدى. ارينە وسى قاسيەتتى رامىزدەرىمىزدى قۇرانداي قاستەرلەۋمەن قاتار, كوزىمىزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاي دا ءبىلۋىمىز كەرەك. ونىڭ دا ءوز ءجونى مەن زاڭدى جولى بار.
دەيتۇرعانمەن, رامىزدەرىمىزدى قۇرمەتتەۋ كەزىندە بىلمەستىكپەن جاڭساق باسىپ جاتاتىن ساتتەرىمىز دە بار. ماسەلەن, بىرەر جىل بۇرىن تۋىمىزدى بالكونعا ىلەمىن دەپ سىنعا قالعان وتانداستارىمىز بولىپ ەدى. وسىنى نازارعا العان ەل پرەزيدەنتى «پارلامەنتتىڭ بىرقاتار دەپۋتاتى مەن پاتريوت ازاماتتاردىڭ ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك رامىزدەرىن, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك تۋىن كەڭىنەن قولدانۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولدايمىن. قولدانىستاعى زاڭنامادا تۋىمىزدى پايدالانۋعا قاتىستى شەكتەۋلەر بار. مىسالى, پاتەرلەردىڭ بالكونىنا نەمەسە ۇيلەردىڭ قابىرعاسىنا تۋ ىلۋگە تىيىم سالىنعان. زاڭنامالىق جانە نورماتيۆتىك اكتىلەردى, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتىك رامىزدەردى پايدالانۋ قاعيدالارىن قايتا قاراۋ قاجەت», دەپ وسى ماڭىزدى ماسەلەگە نازار اۋدارعان بولاتىن.
«كوش جۇرە تۇزەلەدى» دەگەن وسى. مەملەكەتتىك رامىزدەردى قاستەرلەۋ مادەنيەتى دە وسىلايشا قالىپتاسىپ, دامىپ كەلەدى. ەڭ باستىسى – ماڭگىلىك ەل بولۋ مۇراتىن كوزدەگەن حالقىمىزدىڭ رۋحىن اسقاقتاتىپ تۇرعان ەلتاڭبامىز ءاردايىم جۇلدىزداي جارقىراپ, تۋىمىز سان بيىكتە جانارلاردى جاۋلاي جەلبىرەپ, گيمنىمىز تالاي القالى جيىن مەن الەمدىك دودالاردا اۋەلەتە شىرقالا بەرگەي!
