پوليتسيانىڭ «قارا نارى»
ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ «وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىعىپ» جۇرگەن ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار وسى سالانىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاعان قارا نارى سەكىلدى. قوقىس پەن تەمەكى تۇقىلىن كەز كەلگەن جەرگە تاستاپ كەتەتىن كورشىلەردىڭ ايقاي-شۋىنان باستاپ, كىسى ولىمىنە دەيىنگى اۋىر قىلمىستاردىڭ قاق ورتاسىندا جۇرەتىن ولار – امبەباپ ماماندار. ويتكەنى ءوزى جاۋاپتى اۋماقتا قىلمىس تىركەلسە, ءبىرىنشى بولىپ جەتەتىن ول كريميناليست, جەدەل ۋاكىل, تەرگەۋشى, انىقتاۋشى سياقتى جاۋاپتى ماماندىقتاردىڭ بۇكىل مىندەتىن قاتار اتقارىپ جۇرەدى.
قاراپايىم حالىقتىڭ قايناعان تىرشىلىگىنىڭ ورتاسىندا جۇرەتىندىكتەن, ولارعا تاياق تا ءبىرىنشى تيەدى, العىس تا ارقالاپ جاتادى. پوليتسياعا قاتىستى سىن مەن ءمىن تاعىلسا دا, سونىڭ كوبى وسى قىزمەت وكىلدەرىنە قاراتا ايتىلادى. قاراۋىنداعى ۇيلەردىڭ قاقپاسىن قاعىپ, ءار وتباسىنىڭ سىرى مەن مۇڭىنا ەرىكسىز كۋا بولىپ جۇرەتىندەر دە وسىلار. ىشىمدىككە سالىنىپ, شاڭىراعىنىڭ بەرەكەسىن العان ماسكۇنەممەن, ەسىرتكىگە ەسى كەتكەن ناشاقورمەن, ءتانىن ساۋدالاعان جەزوكشەمەن, وتباسىنىڭ ويرانىن شىعارىپ جۇرگەن وزبىرمەن, تۇزەۋ مەكەمەسىنەن شىقسا دا ءتۇزۋ جولعا تۇسە قويماعان ەسەرسوقپەن دە بەتپە-بەت كەلەتىندەر وسىلار. سىرت كوزگە وڭاي كورىنگەنىمەن, بۇل قىزمەتتىڭ كوپكە بىلىنە بەرمەيتىن اۋىرتپالىعى كوپ, جاۋاپكەرشىلىگى مول, قيىندىعى جەتىپ ارتىلادى. مۇنىڭ سىرتىندا كۇندەلىكتى جۇمىسىندا سان قيلى اداممەن جولىقتىراتىن قىزمەتتىڭ قاۋپى مەن قاتەرى تاعى بار.
ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى – ىشكى ىستەر ورگاندارى جۇيەسىندەگى ەڭ كوپفۋنكتسيالى ينستيتۋت. ماسەلەن, ولار قىلمىستىڭ 12 قۇرامى بويىنشا ءىس جۇرگىزسە, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ 47 قۇرامىن قاراپ, جازا قولدانا الادى. ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق, قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, كوشى-قون, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, اۋماقتاردى اباتتاندىرۋ, سونداي-اق ەسىرتكى پايدالانۋ, جانۋارلارعا قاتىگەزدىك تانىتۋ, زاڭسىز اڭ اۋلاۋ جانە اعاشتاردى جويۋ – ۋچاسكەلىك پوليتسياعا جۇكتەلگەن ماسەلەلەر تىزبەگى وسىلاي جالعاسا بەرەدى. بۇل تىزىمدە كامەلەتكە تولماعان جەتكىنشەكتەردىڭ تۇنگى ۋاقىتتا ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىندە بولماۋىن قاداعالاۋ, تەمەكى ونىمدەرىن تۇتىنۋىنا تىيىم سالۋ دا بار. ولاردىڭ موينىنا ەسەپتە تۇرعان ازاماتتار مەن پروباتسيادا جۇرگەندەردى باقىلاۋ, ناشاقور جانە بۇرىن سوتتالعان ازاماتتاردىڭ ءتارتىبىن قاداعالاۋ مىندەتى دە جۇكتەلگەن. ال قازىرگى كەزدە پوليتسيا ەسەبىندە وسىنداي 100 مىڭعا جۋىق ازامات بار.
ينسپەكتور مارتەبەسىن كوتەرۋ – وزەكتى ماسەلە
قىزمەتتىك باسپانا بەرۋ, كولىكپەن قامتاماسىز ەتۋ, ماردىمسىز جالاقى, شەن الۋداعى شەكتەۋلەر, جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىك بىردەي بولسا دا ەڭبەكاقىسى تومەن ۋچاسكەلىك ينسپەكتور كومەكشىلەرىنىڭ دۇرىس ۇيىمداستىرىلماعان جۇمىستارى – بۇل كۇنى كەشە عانا كوتەرىلىپ جۇرگەن ماسەلە ەمەس. ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – حالىقتىڭ پوليتسياعا دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ بولسا, بۇل تالاپتى وسى قىزمەتتەن باستاعان ءجون بولار.
ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماسەلەسى وسىدان 18 جىل بۇرىن كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان بولاتىن. ىشكى ىستەر ورگاندارى تاريحىندا تۇڭعىش ازاماتتىق مينيستر بولىپ قالعان زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆ وسى قىزمەتكە تۇبەگەيلى وزگەرىس ەنگىزدى. ەكى جىل ىشكى ىستەر ءمينيسترى بولعان ۋاقىت ىشىندە ول ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن جاساپ, جالاقىلارىن ءۇش ەسە ءوسىردى.
سول جىلدارى ىشكى ىستەر سالاسىندا جۇرگىزىلگەن ەلەۋلى رەفورمالاردىڭ ءبىر ناتيجەسى – ينسپەكتورلاردىڭ كومەكشىلەرى ءۇشىن ارنايى شتات ەنگىزىلدى. ون جىل وسى قىزمەتتىڭ ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭعاندارعا قىزمەتتىك باسپانالارى جەكەمەنشىككە وتەتىن بولىپ شارت تا قويىلدى. وسىنىڭ بارلىعى حالىقپەن ەتەنە جاقىن جۇمىس ىستەيتىن ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى تۋرالى قوعامنىڭ كوزقاراسىن وڭالتىپ, بۇل قىزمەتكە دەگەن قۇرمەتتى دە ارتتىرا تۇسكەن ەدى.
الايدا ۋاقىت ءبىر ورىندا تۇرمايدى. زامانا باعىتى مەن باعدارى ءار سالادان جاڭعىرۋ مەن جاڭارۋدى, جەتىلۋ مەن جاقسارۋدى تالاپ ەتە باستايدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا «جۇرتقا جاقىن پوليتسيا» قاعيداتىن ورىنداۋ ەڭ ءبىرىنشى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن جەتىلدىرۋدەن باستالاتىنىن اتاپ ايتتى. بۇل تۇستا ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ قىزمەتى مەن رولىنە ەرەكشە ءمان بەرگەن پرەزيدەنت ونىڭ مارتەبەسىن زاڭ بويىنشا ارتتىرۋدى, ءونىمدى جۇمىس ىستەۋىنە بارلىق جاعدايدى جاساۋدى تاپسىرعان ەدى.
وسى مەجەدەن الىپ قارايتىن بولساق, بۇگىنگى ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ بەدەلى قانداي؟ جۇرت ءوز ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلارىن تاني ما؟ قاراپايىم حالىقپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن ءتارتىپ ساقشىلارىنا قويىلاتىن باستى تالاپ قانداي؟ ولاردىڭ ابىرويىنا سىزات تۇسىرەتىن نە؟ مارتەبەسىن كوتەرەتىن قانداي فاكتور؟ جالپى, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قانداي جاعداي جاساۋدا؟ جاقىندا ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ قىزمەتىنە قاتىستى وسى جانە وزگە دە ماڭىزدى سۇراقتارعا جان-جاقتى جاۋاپ بەرگەن ءىىم اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى مۇرات بايمۇقاشەۆ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار مەن ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ ءىس-قيمىلدارىنىڭ ارنايى الگوريتمدەرى ازىرلەنگەنىن حابارلادى. بۇل – قىزمەتكەردىڭ قىزمەتتىك مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىندەگى ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ جيىنتىعى. حالىقارالىق تاجىريبەدە مۇنداي الگوريتمدەر كوبىنەسە «ستاندارتتى» جانە «وپەراتسيالىق راسىمدەر» دەپ اتالادى. زاڭنامانىڭ جەتىلدىرىلۋىنە قاراي الگوريتمدەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭارتىلىپ وتىرادى. قولايلى بولۋى ءۇشىن ارنايى ءموبيلدى قوسىمشا ازىرلەنىپ, بۇكىل قۇقىقتىق بازا ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى مەن ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ پلانشەتتەرىنە جۇكتەلمەك.
ءىىم الداعى ۋاقىتتا ءاربىر ۋچاسكەلىك ينسپەكتورعا كومەكشى بەكىتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ياعني ۋچاسكەلىك پوليتسەي مەن ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ شتاتى ىشكى رەزەرۆتەر ەسەبىنەن 1131 قىزمەتكەرگە ۇلعايۋى مۇمكىن.
قولجەتىمدىلىك – باستى تالاپ
بۇگىندە قازاقستان بويىنشا بارلىعى 2 792 ۋچاسكەلىك پوليتسيا پۋنكتى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 687-ءسى قالادا بولسا, 2105-ءى اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقان. الداعى بەس جىلدا ءىىم جىل سايىن ايماقتاردا كەم دەگەندە 78 ۋچاسكەلىك پوليتسيا بەكەتىن اشۋدى جوسپارعا ەنگىزىپ وتىر. سەبەبى قازىرگى تاڭدا قالالىق ۋچاسكەلەردەگى جۇمىس ورىندارىنىڭ 30 پايىزى الىستا ورنالاسقان. بۇل – 1552 ۋچاسكەلىك ينسپەكتور ءوزى جاۋاپتى اۋماقتان قاشىقتا تۇرادى دەگەن ءسوز. وسىعان وراي, ەڭ الدىمەن, بۇل قىزمەتتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋىن جاقسارتۋعا قاتىستى ناقتى شارالار قولعا الىنعان.
كوميتەت توراعاسى بۇل باعىتتا مينيسترلىك جەرگىلىكتى اكىمدەرمەن ءتيىستى مەموراندۋمدار جاساپ, ورتاق ءىس-شارالاردى قولعا العانىن دا جەتكىزدى. «جاڭا پوليتسيا بەكەتتەرىن سالۋ كەزىندە ولاردىڭ ورنالاسۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. ويتكەنى قازىرگى تاڭدا كوپ ينسپەكتوردىڭ بەكەتى وزدەرى جاۋاپتى ايماقتاردان كەم دەگەندە 2,5 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. سونىڭ سالدارىنان حالىقتىڭ دەنى ارىز-شاعىمدارىن ارقالاپ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورعا جەكە بارا بەرمەيدى. سول سەبەپتى الداعى ۋاقىتتا ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ ورنالاسقان جەرلەرىن قىزمەت كورسەتىلەتىن ۋچاسكەلەرىنە بارىنشا جاقىنداتۋ ماسەلەسىن ءجىتى نازاردا ۇستايتىن بولامىز», دەدى ول.
م.بايمۇقاشەۆتىڭ ايتۋىنشا, قاجەتتى الەۋمەتتىك پاكەتتى قالىپتاستىرۋ كادرلىق قۇرامنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن ازايتۋعا ىقپال ەتەدى. بۇل سايكەسىنشە قىزمەتتىڭ تارتىمدىلىعىن دا ارتتىرادى. وسىعان وراي, ۇزدىكتەردى ىرىكتەۋ ءۇشىن ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارى, ونىڭ ىشىندە بوس جۇمىس ورىندارىنا ورنالاسۋعا قويىلاتىن تالاپتار ارتتى. 2019 جىلى ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ ەڭبەكاقىسى 25%-عا ءوستى. بيىلدان باستاپ ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ جالاقىسى 30%-عا كوبەيدى. قازىر ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار ەڭبەكاقىسىنىڭ مولشەرى 177 مىڭ مەن 260 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا. ال كەلەسى جىلدان باستاپ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار ەڭبەكاقىسى تاعى 30, ال ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى 7 پايىزعا كوتەرىلمەك.
سونىمەن قاتار 2019 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلارعا تۇرعىن ءۇيدى جالعا العانى ءۇشىن وتەماقى تولەنەدى. بيىلدان باستاپ بۇل تىزىمگە ۋچاسكەلىك كومەكشىلەر دە ەنگىزىلدى. 1 ساۋىردەن باستاپ ولار بۇل تۇرعىن ءۇي تولەمدەرىن تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ ءۇشىن تولەمدەردى ءبولىپ تولەۋ نەمەسە يپوتەكالىق نەسيە بەرۋ ارقىلى پايدالانا الادى.
اۋىل «انيسكيندەرىنىڭ» ايتارى بار
ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ مارتەبەسى مەن ماسەلەسى تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا ويىمىزعا بىردەن اۋىلدىق جەرلەردەگى «انيسكيندەر» ءتۇستى. وندا دا شالعاي جاتقان ەلدى مەكەندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى قالاي؟ ولاردىڭ كۇندەلىكتى قىزمەتتە بەتپە-بەت كەزدەسەتىن قيىندىقتارى نەدە؟
ءبىز وسى سۇراقتاردى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكى ينسپەكتورىنا قويعان ەدىك. ونىڭ ءبىرى – وبلىس ورتالىعىنان 600 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان بوكەي ورداسى اۋدانى سارالجىن اۋىلىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى ءبىرجان ەركەعاليەۆ. سارالجىننىڭ ءوزى اۋدان ورتالىعىنان 200 شاقىرىمداي الىستا جاتىر. مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار اۋىلدا جىل باسىنان بەرى ءۇش قىلمىس تىركەلسە, 31 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان. شارتتى تۇردە مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتىلعان 1 ادام مەن اكىمشىلىك قاداعالاۋدا 1 ادام ەسەپتە تۇر. الىستاعى اۋىلدا 15 جىلدان بەرى ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقان ءبىرجان «بىزدەگى باستى ماسەلە – ينتەرنەتتىڭ ناشارلىعى» دەپ اعىنان جارىلدى. «بايلانىسقا شىعۋ مەن اقپارات الماسۋدا كادىمگىدەي كەشىگىپ جاتامىز. ال بۇگىنگى ۋاقىتتىڭ تالابىن وزدەرىڭىز دە جاقسى بىلەسىزدەر. ءبارىن تەز ىستەپ, قاجەت مالىمەتتەردى ۋاقتىلى العاننىڭ ءجونى بولەك. اكىمشىلىك ءىس قۇجاتتاردى سوتقا وتكىزۋ ءۇشىن اۋدانعا ءجيى قاتىنايمىز. سول كەزدە جولدىڭ ناشارلىعى دا كوپ كەدەرگى كەلتىرەدى», دەگەن اۋىل ساقشىسى اۋداندا ءولىم-ءجىتىم بولعان جاعدايدا سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما وتكىزۋ ءۇشىن ءمايىت تاسىمالدايتىن ارنايى كولىكتىڭ جوقتىعىن دا ايتىپ قالدى.
ء«ار سالانىڭ وزىنە ءتان قيىندىعى بار. ءبىزدىڭ قىزمەتتىڭ دە اۋىرتپالىعى از ەمەس. جۇمىس بارىسىندا ءتۇرلى كەلەڭسىز وقيعالارعا كۋا بولاسىڭ, ءتىپتى كەيدە ءومىر مەن ءولىمنىڭ ارپالىسىنا تۇسەتىن كەزدەر دە بولادى. اۋىلدىڭ تەلىسى مەن تەنتەگىن جونگە سالعان كەزدە كەيدە وزىڭە قارسىلىق كورسەتىپ, باعىنبايتىن باسبۇزارلار دا جولىعىپ جاتادى. وسىنداي كەزدەردە جانىڭدا كومەكشىڭ بولسا, ءبىر جاعىنان شىعىسار ەدى دەپ ويلايسىڭ. جالپى, اۋىلدىق جەرلەرگە كومەكشى شتاتى ەنگىزىلسە, ءبىزدىڭ قىزمەتتى ءبىرشاما جەڭىلدەتەر ەدى. بۇل ەڭ ءبىرىنشى جۇمىستىڭ جۇيەلى جۇرۋىنە كوپ كومەك دەپ ەسەپتەيمىن. ماسەلەن, ەڭبەك دەمالىسىنا شىققاندا, ىسساپارعا كەتكەندە كومەكشى وتە قاجەت», دەيدى ول.
رۋفات قابيەۆ – رەسەيمەن شەكارالاس جاتقان جانىبەك اۋدانى تاۋ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى. اۋدان ورال قالاسىنان 500 شاقىرىم الىستا ورنالاسقان. تاۋ اۋىلىنا جەتۋ ءۇشىن
اۋداننان تاعى 35 شاقىرىمداي جول ءجۇرۋىڭ قاجەت. قازىر مۇندا 1300-گە جۋىق ادام ءومىر سۇرەدى. ينسپەكتور بيىل اۋىرلىعى ورتاشا ەكى قىلمىس تىركەلىپ, ەكەۋىنىڭ دە اشىلعانىن ايتتى. «اۋىلدا 1 سوتتالعان, پروفيلاكتيكالىق ەسەپتە تۇرعان ءۇش تۇرعىن بار. اۋىل ىشىندە ءتۇرلى جاعداي بولىپ جاتادى. وتباسىلىق جانجال, ۇساق ۇرلىق, كەلىسپەي قالۋ. كەيدە تۇرعىنداردىڭ جەكە ماسەلەلەرىنە ەرىكسىز ارالاسىپ, ارىز-شاعىمدارى بولسا بەتپە-بەت وتىرىپ سويلەسىپ, ءتۇرلى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىپ جاتامىز», دەگەن پوليتسيا قىزمەتكەرى شالعاي جاتقان اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ ەڭ باستى ماسەلەسى – ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورىنا اۋاداي قاجەت كومەكشىلەر ەكەنىن العا تارتتى.
«ماسەلەن, ماعان بەكىتىلگەن اۋىلدا 50-دەي شارۋا قوجالىعى بار. ءار قوجالىقتىڭ قىستاعى ءبىر-بىرىنەن الىس ورنالاسقان. ال اۋىلدىڭ كۇنكورىس كوزى – مال. بىزدە ءجيى تىركەلەتىن قىلمىس تا وسى مال ۇرلىعىمەن بايلانىستى. ءار قىستاققا بارىپ, ءىستىڭ اق-قاراسىن انىقتاۋ, كۋاگەرلەردەن جاۋاپ الۋ كەزىندە جالعىز ءوزىڭ ءجۇرىپ ۋاقىتتى وتكىزىپ الىپ جاتامىز. سوندىقتان دا قىلمىستىڭ الدىن الۋدا, مال ۇرلىعىن دەر كەزىندە اشۋدا كومەكشىلەردىڭ كومەگى زور. قىزمەتتىڭ اۋىرتپالىعىن بولىسۋدە, حالىقتىڭ سەنىمىنەن شىعۋدا دا ولاردىڭ الار ورنى ەرەكشە», دەيدى ول.
«جانىبەككە قاراستى تالوۆ, جاقسىباي سەكىلدى اۋىلدار اۋداننان ءتىپتى 150-200 شاقىرىمداي قاشىقتا جاتىر. ءار اۋىل ساقشىسىنا ارتىلعان جاۋاپكەرشىلىك بار. الايدا ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورىنىڭ جۇمىسىنا باعا بەرۋشى – حالىق. جىل سايىن اۋدان, وبلىس كولەمىندە ۇزدىك ۋچاسكەلىك ينسپەكتور سايىسى وتكىزىلەدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءىىم ۇيىمداستىرعان رەسپۋبليكالىق سلەتتە دە ۇزدىكتەردىڭ قاتارىنان تابىلدىق. مۇنداي سايىستار ۇزدىك ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارىمەن كەزدەسىپ, تاجىريبە الماسۋدا تاپتىرمايتىن الاڭ ەكەنى انىق. الايدا بۇل جەردە باستىسى ماراپات ەمەس, ەڭ ماڭىزدىسى – حالىق سەنىمىن اقتاۋ, ادال قىزمەت اتقارۋ», دەگەن رۋفات عۇبايدوللا ۇلى بۇل قىزمەتكە سابىر مەن ءتوزىمنىڭ قاجەتتىلىگىن دە ەسكەرتىپ ءوتتى. «سەبەبى بىزدە تاڭعى 9-دان كەشكى 7-گە دەيىن دەپ بەكىتىلىپ قويعان جۇمىس كەستەسى جوق. تەلەفونىڭ كۇنى-ءتۇنى قوسۋلى, ءوزىڭ اپتا بويى 24 ساعات بايلانىستا بولۋىڭ قاجەت. كىمنىڭ, قاي جاقتان, قاي كەزدە قوڭىراۋ شالىپ, شىقىرتاتىنىن دا بىلمەيسىڭ», دەيدى ول.
كەيبىر اۋىلدا ۋچاسكەلىك پوليتسيا قىزمەتكەرى – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جالعىز وكىلى ەكەنىن ەسكەرسەك, ىشكى ىستەر ورگاندارىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورما بارىسىندا جوعارىدا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر دە وڭ شەشىلەر دەگەن ويدامىز.
ءتۇيىن. ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن پوليتسيانىڭ ۇلتتىق سەرۆيستىك مودەلىنىڭ نەگىزگى تۇلعاسىنا اينالا الا ما؟ جالاقىسىن كوتەرىپ, باسپانا بەرۋمەن مارتەبە ماسەلەسى تۇبەگەيلى شەشىلە مە؟ پوليتسيا ينسپەكتورىنىڭ جاڭا بەينەسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن تاعى قانداي جۇمىس پەن جاعداي جاسالۋى قاجەت؟ وسىنداي تۇرعىندار تىنىشتىعىن كۇزەتكەن جاندارعا قاتىستى سۇراقتار الداعى ۋاقىتتا دا وزەكتىلىگىن جويا قويماسى انىق. ويتكەنى پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورىنىڭ ازاماتتار ءۇشىن تانىمال, قولجەتىمدى, بەدەلدى بولۋى, ولاردىڭ قۇقىقتارىن بەلسەندى قورعاۋى ءۇشىن ءالى تالاي ءىس تىندىرىلۋى ءتيىس.