قايتىس بولعاننان كەيىن تۋىستارىنا ەسكەرتىلمەستەن, پاتەرى مەملەكەت يەلىگىنە الىنىپ, ۇيدەگى مونوگرافيالارى, جارىق كورمەگەن عىلىمي جازبالارى ۇشتى-كۇيلى جوعالعان. مەدەت ەجەن ۇلى وسى جازبالاردى قانشاما جىلدان بەرى تابا الماي ءجۇردى. جەتى جاسىنان باستاپ حاليدا كوكەسىنىڭ تاربيەسىندە بولعان مەدەت وتكەن جىلدىڭ جازىندا كوز جۇمدى. وسىنىڭ الدىندا كەزدەسكەنىمىزدە, حاليدا كوكەسىنىڭ مەدينستيتۋتتىڭ جاعدايى تومەن ستۋدەنتتەرىنە قالاي قامقورلىق جاساعانىن ۇزاق اڭگىمەلەگەن. جاعدايى تومەن ستۋدەنتتەردى ۇيىنە ەرتىپ كەلىپ تاماقتاندىرىپ, كيىم تىگىپ بەرىپ قامقورلىق كورسەتكەن. قارجىدان قىسىلعان اۋىل بالالارىنا جالاقىسىنان ءبولىپ بەرىپ وتىرادى ەكەن.
«حاليدا كوكە مەنىڭ اكەم ەجەنمەن بىرگە تۋعان. ولار ءۇش اعايىندى ەدى. ەڭ ۇلكەنى يبراگيم اعا – سوعىس جىلدارىندا قازاق مەكتەپتەرىنە ارناپ وقۋلىقتار جازعان كىسى. ودان كەيىنگىسى حاليدا كوكە. مەنىڭ اكەمدى بالا كەزىندە كەنە شاعىپ, مۇگەدەك بولىپ قالعان. كەرەمەت ءانشى ەدى. اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىندا جۇمىس ىستەدى. مەن 1959 جىلى دۇنيەگە كەلدىم. اتا-انام جەتى جاسىمدا كوكەمنىڭ قاسىنا اقتوبەگە جىبەردى», دەگەن مەدەت مارقۇم.
بۇلاردىڭ اكەسى قازاقتىڭ العاشقى مەتسەناتتارىنىڭ ءبىرى – ەسەنعۇل قاجى. ءيسى قازاققا بەلگىلى «مامانيا» مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاعان ازامات الاش كوسەمدەرىمەن بايلانىسى ءۇشىن 1928 جىلى سوتتالىپ, ءۇش جىلعا جەر اۋدارۋ جازاسىنا كەسىلگەن. جالپى, قۋعىن-سۇرگىن جىلدارى مامان اۋلەتىنەن 15 ادام اتىلىپ, 35 اۋلەتتىڭ دۇنيە-مۇلكى تاركىلەنىپ, سىبىرگە جەر اۋدارىلادى.
1928 جىلى ەسەنعۇل مامانوۆ وتباسىمەن پەرمگە جەر اۋدارىلىپ, جازانى قارا جۇمىسپەن وتەيدى. رەسەيدىڭ قارا سۋىعى مەن ۇسكىرىك ايازىندا ەسەنعۇل قاجى ۇلكەن بالاسى سماعۇلمەن بىرگە كومىر شاحتاسىندا جۇمىس ىستەيدى. كاتورگانىڭ قارا جۇمىسىندا السىرەگەن سماعۇل تۋبەركۋلەزگە شالدىعىپ قايتىس بولادى. كوپ كەشىكپەي قاجىنىڭ حاليدادان كەيىنگى بالاسى جاجاس دا اۋىرىپ كوز جۇمعان. بۇل كەزدە 52 جاستاعى ەسەنعۇل دا وكپە دەرتىنە شالدىعىپ, كۇننەن-كۇنگە السىرەپ كەلە جاتتى. 1932 جىلى جازا مەرزىمى اياقتالعاندا ەكى بالاسىن جوعالتقان ەسەنعۇل مەن جۇبايى ماحتۋحا ەلگە بەت تۇزەپ, پەرمنەن ورىنبور قالاسىنا جەتكەندە ەسەنعۇل قاجى قايتپاس ساپارعا اتتانعان. ونى قالا شەتىندەگى مۇسىلماندار زيراتىنا جەرلەيدى. باس كوتەرەر ازاماتىنان ايىرىلعان ماحتۋحا ەلگە بارا الماي, ورىنبوردا تىگىنشىلىكپەن اينالىسىپ كۇن كورەدى. 2000 جىلداردىڭ باسىندا اقتوبەدە تۇراتىن مەدەت ورىنبورعا بارىپ, قالانىڭ ەسكى كارتاسى بويىنشا ەسەنعۇل اتاسى جەرلەنگەن مۇسىلمان زيراتىن ىزدەپ تابا الماي قايتتى. سەبەبى 1957 جىلى زيرات ءسۇرىلىپ, ورنىنا وبلىستىق اۋرۋحانا سالىنعان.
مەتسەناتتار اۋلەتى
جەتىسۋ جەرىندە جارمەڭكەلەر جەلىسىن قۇرىپ, ساۋدا كورىگىن قىزدىرعان مامان اۋلەتى قىتايمەن ارادا ساۋدا كەرۋەندەرىن جۇرگىزىپ, كەدەن بەكەتتەرىن ورناتىپ, قاپالدا مەدرەسەلەر جەلىسىن اشىپ, حالىقتى وقۋ-بىلىمگە, ەڭبەككە جۇمىلدىرادى. اۋلەت «مامانيانى» ۇزدىك بىتىرگەن تالانتتى جاستاردى رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا جىبەرىپ, بارلىق شىعىنىن وزدەرى كوتەرگەن. ماسەلەن, ۇزدىك وقىعان ءاربىر ستۋدەنت مامان اۋلەتىنەن جىلىنا 300 رۋبل ستيپەنديا العان. «مامانيانى» ۇزدىك بىتىرگەندەردىڭ قاتارىندا مۇحامەدجان تىنىشباەۆ, ءىلياس جانسۇگىروۆ, ءبىلال سۇلەەۆ, دۇيسەتاي بەكەجانوۆ, جاكەن قالي ۇلى, وڭالسىن جۇمابەكوۆ, مۇحتار ارىن بار.
وسى اۋلەتتىڭ وقۋ-اعارتۋشىلىق جولعا بەت بۇرۋىنا اۋەل باستا شوقان ءۋاليحانوۆ ىقپال ەتتى. جوڭعارياعا اتتانىپ بارا جاتقاندا جەتىسۋعا چەرنياەۆ پولكىمەن كەلگەن شوقان قازىرگى اقسۋ اۋدانىنىڭ قاراعاش اۋىلىندا وتىرعان ءابدىراسي مامان ۇلىنىڭ اۋىلىنا ايالداپتى. ماتاي ەلىنىڭ ىقپالدى تۇلعاسى, قارا قىلدى قاق جارعان قىدىرالى بي –ماماننىڭ ۇلى اتاسى بولسا, كەيىنگىلەرگە ونىڭ ءبىر ۇرپاعى تانەكە باتىردىڭ دا ءسوزى جۇرگەن. جەتىسۋدا ەركىن باسقان چەرنياەۆ وتريادىنا تانەكە باتىر ساربازدارىمەن ايقاسقا شىقسا دا, كۇش تەڭ بولماي, ولار بالقاشقا قاراي شەگىنەدى. كەيىن شوقاننىڭ كومەگىمەن تانەكە باتىر اقسۋ-قاپال بويىن قايتارۋدى سۇراپ, ورىس يمپەراتورىنا حات جازادى. سانكت-پەتەربۋرگتەن كەلگەن جاۋاپتا قازىرگى «قاپال-اراسان» شيپاجايى ورنالاسقان اۋماقتى جەتىسۋ گەنەرال-گۋبەرناتورى ساتىپ الاتىنى جازىلعان. اقساقالدار «جەردى بىرلەسىپ يگەرەمىز» دەگەن تالاپ قويىپ, تۇرعىن ءۇي, جول قۇرىلىسىنا بەلسەنە ارالاستى. تانەكە باتىر شوقاننىڭ جەرگىلىكتى قازاقتارعا ارنالعان زاماناۋي مەكتەپ سالۋ ۇسىنىسىن بىردەن قولداعان. ماماننىڭ ءۇش ۇلى – تۇرىسبەك, ەسەنقۇل, ءابدىراسي بىرىگىپ, 30 مىڭ رۋبل شاماسىندا قارجى شىعارىپ, مەدرەسە قۇرىلىسىنا بەلسەنە كىرىسكەن. قاپالدا مامان اۋلەتى ورىس كوپەستەرى, تاتار ساۋداگەرلەرىمەن بىرلەسىپ ەكى مەشىت, ءبىر شىركەۋ, قازاق بالالارىنا ارنالعان مەدرەسە, «ياكوبي» تاتار ايەلدەرى مەكتەبىن, ورىس مەكتەبىن تۇرعىزدى. مامان ۇلدارى قىتايمەن ساۋدانى كۇشەيتىپ, قاپالدان شاۋەشەككە, ودان ۇرىمشىگە باراتىن كەرۋەن جولىن سالدى. جول بويىندا تۇرعىزىلعان كەدەن بەكەتتەرىنىڭ جۇمىسىن اعايىندىلار باقىلاۋدا ۇستادى, بانكتەن نەسيە الىپ, ءتۇرلى كاسىپ اشتى. كەيىن جەتىسۋ گۋبەرناتورىنىڭ پارمەنىمەن تۇرىسبەك مامانوۆ بولىستىققا تاعايىندالىپ, يمپەراتوردان گراف اتاعى مەن التىن مەدال الادى. ول 1903 جىلى ومىردەن وتكەن.
«1913 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە وتكەن رومانوۆتاردىڭ 300 جىلدىق سالتاناتىنا قۇدايبەرگەن تۇرىسبەك ۇلى قاتىسقان. قۇدايبەرگەن اكەسىنىڭ التىن مەدالى مەن گراف اتاعى جازىلعان قۇجاتتاردى ەسەنعۇل اتامىزعا تاپسىرىپ كەتسە دە, 1928 جىلى كامپەسكەدە قولدى بولعان. ەسەنعۇل اتامنىڭ ءتورتىنشى ايەلى ماحتۋحا اجە – حاليدا كوكە مەن مەنىڭ اكەمنىڭ شەشەسى. ماحتۋحا اجە 1958 جىلى قايتىس بولعان. كوكەمنىڭ ايتۋىنشا, ول كۇندە تاڭەرتەڭ ىستىق نان ءپىسىرىپ, ءار بالاسى ءۇشىن ارنايى دايىنداعان كىشكەنتاي قورجىنعا سالىپ وتىراتىن ادەتىن ولە-ولگەنشە تاستاماپتى. كۇندە ايداپ جىبەرەدى دەگەن ۇرەيمەن ءومىر سۇرگەن», دەگەن مەدەت ەجەن ۇلى.
حاليدا ەسەنعۇلقىزىنىڭ جەكە ءىس پاراعىندا قازاق, تاتار, وزبەك جانە باسقا دا مۇسىلمان حالىقتارىنىڭ تىلدەرىمەن قوسا, ورىس, نەمىس, لاتىن تىلدەرىن دە جەتىك مەڭگەرگەندىگى جازىلعان.
ايىپتىلار روتاسى
ايداۋدا ادام توزگىسىز قيىندىقتاردى باستان كەشىرىپ, ءۇش ادامىنان ايىرىلعان وتباسى الماتىدا تۇراقتاماققا بەل بايلايدى. بىراق ولارعا الماتىدا تۇرۋعا رۇقسات جوق, جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسۋگە دە بولمايدى. 1934 جىلى حاليدا سەمەي پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىندەگى فارماتسەۆت ماماندىعىنا وقۋعا ءتۇسىپ, باي تۇقىمىنان ەكەنىن جاسىرىپ, كومسومولعا وتكەن. 1935 جىلى ونى بىتىرەيىن دەپ جاتقاندا وقۋدان شىعارىلادى. حاليدا قايتادان الماتىعا كەلىپ رابفاكتا وقىپ, 1937 جىلى الماتى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنا وقۋعا ءتۇسىپ,1941 جىلى دارىگەرلىك ديپلومىن الدى. 1940 جىلى الماتىعا ماسكەۋدەن فيزيولوگيا جانە عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى عالىمدارى كوشىپ كەلىپ, الماتى مەدينستيتۋتى بىلىكتى پروفەسسورلىق قۇراممەن تولىقتى. ولاردىڭ قاتارىندا مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور وسيپ گلوزمان, اتاقتى پاتوفيزيولوگ, كافەدرا مەڭگەرۋشىسى لينا شتەرن بولدى. حاليدانىڭ ديپلومدىق جۇمىسىنا وسى ەكى پروفەسسور جەتەكشىلىك ەتتى. سول جىلدارى الماتى مەدينستيتۋتىن بىتىرگەندەرگە ديپلوممەن قوسا, اسكەري مەديتسينا قىزمەتىنىڭ كۋالىگى دە قوسا بەرىلەتىن. الايدا ديپلوم الۋ كەزىندە نكۆد قىزمەتكەرلەرى كەلىپ, حاليداعا اسكەري-مەديتسينا قىزمەتىنىڭ كۋالىگىن بەرگىزبەي تاستايدى. وسى كەدەرگىلەرگە قاراماستان, لينا شتەرن ءوزى باسقاراتىن فيزيولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا حاليدانى اسسيستەنتتىككە جۇمىسقا الادى. سوعىس باستالعاندا, مايدانعا سۇرانىپ حات جازىپ, 1942 جىلى وڭتۇستىك ستالينگراد مايدانىنا جىبەرىلەدى. سوعىسقا اتتانعان كەزدە اسكەري بيلەتىندە «ماماندىعى دارىگەر, بىراق حالىق جاۋىنىڭ قىزى بولعاندىقتان, دارىگەرلىك جۇمىسقا رۇقسات جوق» دەپ كورسەتىلگەندىكتەن, ونى باستاپقىدا ۇرىس كەزىندە قازا تاپقانداردى جەرلەيتىن روتاعا جىبەرەدى. وسى قىزمەت ولگەندەردى جەرلەپ قانا قويماي, الدىڭعى شەپتە وكوپ قازۋ جۇمىستارىمەن دە اينالىستى. بۇل جەردە كومانديرلەر ءتيىسىپ جۇرگىزبەگەن سوڭ حاليدا ايىپتىلار باتالونىنا سۇرانىپ, ستالينگە حات جازادى. «حالىق جاۋىنىڭ» قىزى ەكەنىن اشىق كورسەتكەن ول ءتىرى قالار بولسا, ءوزى مەن تۋىستارىنا تاعىلعان ايىپتى الىپ تاستاۋدى سۇرايدى. كالينيننىڭ قولىنا تۇسكەن ءوتىنىش بىردەن ماقۇلدانادى. بىراق ايىپتىلار باتالونىنان امان شىعۋ ەكىتالاي. مۇندا ءوز ەركىمەن كەلگەن جاۋىنگەر ءۇش اي بويى سوعىسادى. وسى مەرزىم ىشىندە ايىپتى بولا قالسا, جازا مەرزىمى ۇلعايادى. ءتىرى قالعان جاعدايدا بارلىق ايىپتان قۇتىلادى. سوعىس كەزىندە ايىپتىلار روتاسىندا ساياسي تۇتقىندارعا قاراعاندا كانىگى قىلمىسكەرلەر كوپ بولسا دا, وعان جەرلەۋ روتاسىنان گورى ايىپتىلار روتاسى قاۋىپسىزدەۋ بولدى. ويتكەنى كانىگى قىلمىسكەرلەردىڭ اق حالاتتىلارعا تيىسپەۋى – جازىلماعان زاڭ بولاتىن. حاليدا تالاي اۋىر جارالىنى الدىڭعى شەپتەن جالعىز ءوزى الىپ شىعىپ ءجۇردى. وعان روتا جاۋىنگەرلەرى قورعان بولعان. «قانشا ادامنىڭ مەن ءۇشىن قۇربان بولعانىن بىلمەيمىن, بىراق ولار مەن ءۇشىن قۇدايدان كەم ەمەس» دەپ كۇندەلىگىنە جازىپ قالدىرعان. بىراق ءۇي ىشىنە شىندىقتى ەشقاشان دا جازباعان.
نەگە ەكەنى بەلگىسىز, سوعىستان كەيىنگى جىلدارى قانشا سۇراتسا دا, 1942-1948 جىلدار اراسىنداعى اسكەري قۇجاتتارى «قۇپيالىلىعى بار» دەگەن سىلتاۋمەن قولىنا بەرىلمەپتى. 1943 جىلى ايىپتىلار روتاسىنان بوساعان حاليدا مەديتسينا قىزمەتىنىڭ اعا لەيتەنانتى شەنىمەن 2-ءشى اۋە كۇشتەرى ارمياسىنىڭ 821-پولكىندە مەديتسينا باتالونىن باسقاردى. ءبىر تاڭعالارلىعى, قانشا قىرعىننىڭ ورتاسىندا جۇرسە دە, بىردە-ءبىر رەت اۋىر جاراقات الماعان. بار جاراقاتى – قولىنا تيگەن سنارياد جارقىنشاعى عانا.
«باي قىزىنىڭ ءىسى»
1946 جىلى الماتىعا قايتىپ كەلىپ, مەديتسينا ينستيتۋتىندا جۇمىسىن جالعاستىرادى. 1948 جىلى عىلىمي جۇمىسىن بەكىتۋگە ءوتىنىش جازىپ, كانديداتتىق مينيمۋمدارىن تاپسىرۋعا دايىندالىپ جاتقاندا سوعىستان ورالعان جاس دارىگەردىڭ ۇستىنەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترىنە ارىز بورايدى. اقىرى ديسسەرتاتسيا تاقىرىبى بەكىتىلمەدى, كانديداتتىق مينيمۋمدار تاپسىرۋعا رۇقسات ەتىلمەدى. ول دەنساۋلىعىنا بايلانىستى جۇمىستان بوساتۋىن سۇراپ, «قاپال-اراسان» شيپاجايىنا قاتارداعى دارىگەر بولىپ جۇمىسقا ورنالاستى. بۇل كەزدە ماسكەۋدەن پروفەسسور گلوزمان حات جازىپ, ودان الماتىدان الىسىراق كەتۋىن سۇرايدى. ونىڭ اقىلىمەن فرۋنزە قالاسىنا كەلىپ, مەديتسينا ينستيتۋتىنا جۇمىسقا ورنالاسىپ, وسى جەردە كانديداتتىق مينيمۋمدارىن تاپسىرعان.1953 جىلى ماسكەۋدەن كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن ءساتتى قورعاپ ەلگە ورالادى. بۇل كەزدە قاراعاندى مەديتسينا ينستيتۋتى اشىلىپ, ونىڭ پروفەسسورلىق قۇرامى كارلاگ-تا جازاسىن وتەگەن دارىگەرلەردەن جاساقتالىپ جاتقان ەدى. قاراعاندى مەديتسينا ينستيتۋتىنا كەلىپ, لەۆ گۋميلەۆپەن بىرگە كارلاگ-تا جازاسىن وتەگەن بىلىكتى دارىگەر, فيزيولوگ ياكوۆ لازاريس جەتەكشىلىك ەتەتىن كافەدراعا جۇمىسقا قابىلدانادى. بىراق بۇل جەردە دە «بايدىڭ قىزى» ءىسى قايتا كوتەرىلەدى. سودان 1957 جىلى اشىلعان اقتوبە مەديتسينا ينستيتۋتىنا جاڭادان تاعايىندالعان رەكتور الماعامبەت دايىروۆتىڭ شاقىرۋىمەن وسى جاققا كەلەدى. 1968 جىلى وسى وقۋ ورنىنا رەكتورلىققا تورەگەلدى شارمانوۆ تاعايىندالادى. 1971 جىلى قىزمەتىن اۋىستىرعان ونىڭ ورنىنا اجماعي سماعۇلوۆ رەكتور بولىپ كەلگەن سوڭ ينستيتۋتتاعى جاعداي كۇرت وزگەرەدى.
«كوكەم ۇستامدى, ارتىق سويلەمەيتىن ادام بولعانىمەن, ادىلەتسىزدىككە مۇلدە توزبەيتىن جان ەدى. اجماعي سماعۇلوۆتىڭ كەزىندە قازاق ستۋدەنتتەرىنە ينستيتۋتتا قازاقشا سويلەۋگە تىيىم سالىندى, كوكەم وعان قارسى شىقتى. تورەگەلدى شارمانوۆ كەزىندە قۇرىلعان دومبىرا وركەسترىن سماعۇلوۆ جاپپاقشى بولعاندا كوكەم تاعى قارسى شىقتى. سماعۇلوۆ كوكەمدى ۇلتشىلدىعى ءۇشىن جەك كوردى», دەدى مەدەت باۋىرى. اقىرى 1972 جىلى حاليدا مامانوۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن پاتولوگيالىق فيزيولوگيا كافەدراسى جابىلىپ, ونىڭ شەتەلگە شىعۋىنا تىيىم سالىندى.
مەدەتتىڭ ايتۋىنشا, حاليدا مامانوۆانى پارتيادان شىعارۋعا ينستيتۋت وقىتۋشىلارى قارسى شىققان. ماسەلەن, سالامات احمەتقاليەۆ: «بايجىگىتوۆ پەن سماعۇلوۆقا حاليدا مامانوۆا قانداي جاماندىق جاسادى؟ ەگەر ونى دومبىرا وركەسترىن ۇيىمداستىردى دەپ ايىپتاساڭىزدار, وندا الماتىداعى قۇرمانعازى وركەسترىن جاپتىرىڭدار», دەيدى. ينستيتۋت ۇستازدارى حاليدا مامانوۆانى قانشا قورعاسا دا, ولاردىڭ بۇل ارەكەتى وزدەرىنە قارسى وق بولىپ اتىلدى. كوپ كەشىكپەي سالامات احمەتقاليەۆتىڭ ينستيتۋت بەرگەن ءۇيى تارتىپ الىندى. بالا-شاعاسىمەن دالادا قالعاندا سالامات عۇمار ۇلىنىڭ ايەلى قايعىعا شىداي الماي, قايتىس بولعان.
وسىنداي ادام توزبەس جاعدايدا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن عالىم 1977 جىلى شىلدەدە بولگارياعا دەمالۋعا اتتانادى. مەدەت بۇل كەزدە ستۋدەنتتىك قۇرىلىس وتريادىمەن كومسومول اۋدانىنا بارا جاتقانىن ەسىنە الادى. كوكەسى بولگاريادان ورالعان بويى مەدەتكە كوستيۋم تىگىپ بەرۋگە ۋادە ەتكەن. بىراق بولگاريادا قايتىس بولدى دەگەن حابار جەتكەن. مەدەتتىڭ ايتۋىنشا, كوكەسىن تاڭەرتەڭگىلىك تەڭىز جاعاسىندا ءولىپ جاتقان جەرىنەن تاپقان. كۋا جوق. «كوكەم قوناقۇيدە جالعىز ءوزى تۇرعان, ۇزىن ءدالىزدىڭ ءبىر شەتىندە تەڭىزگە شىعاتىن ەلەۋسىزدەۋ ەسىك بولعان. اكەلگەندە كورگەنىم, دەنەسىنىڭ كىندىك تۇسىندا كوگەرگەن داق بولدى. دەنەسى قۇرعاق, سۋعا باتقان ادامدىكىنە ۇقسامايدى. كوكەمدى جەرلەپ بولعان سوڭ تۋىستارىمىز الماتىعا قايتىپ كەتتى. مەنى اسكەرگە شاقىرتتى. سودان تۇرعان ۇيىمىزدە ەشكىم بولمادى. اسكەردەن ورالعان بويى بىردەن اقتوبەگە كەلگەنىمدە, ءبىز تۇرعان ۇيدە باسقا ادامداردىڭ تۇرىپ جاتقانىن كورىپ, ەشتەڭە ىستەي المادىم. ءبىز جوقتا ءۇيدى الىپ قويعان. زاتتارىمىز جوق. كوكەمنىڭ عىلىمي جازبالارى, رەفەراتتارى, حالىقارالىق سيمپوزيۋمداعى باياندامالارى, ديپلومدارى, عىلىم دوكتورى اتاعى ءىز-ءتۇزسىز جوعالدى. وسى قۇجاتتاردى ءالى كۇنگە دەيىن تاپپاي ءجۇرمىز. دوتسەنتتىك اتتەستاتى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ديپلومى, پروفەسسورلىق كۋالىكتەرى تابىلمادى», دەگەن ەدى مەدەت ەجەن ۇلى.
عىلىمدا باعى جانباي كەتكەن قازاقتىڭ اياۋلى قىزىنىڭ تاعدىرى وسىلاي اياقتالدى. زاماننىڭ تارلىعى ءوز الدىنا, تار پيعىلدى ادامداردىڭ اراسىندا ءومىر سۇرۋگە ءماجبۇر بولعان اياۋلى عالىم ءوزى 18 جىل ەڭبەك ەتكەن اقتوبە مەديتسينا ينستيتۋتىندا قازاق رۋحىنىڭ ولمەۋى مەن قازاق ءتىلىنىڭ ساقتالۋى ءۇشىن كۇرەستى, قازاق بالاسىنىڭ ساعى سىنسا جانى شىقتى. جالعىز ءوزى مىڭمەن الىستى. شارشادى. جەڭىلمەدى. بىراق قاپتاعان جاۋ الماي قويمايدى ەمەس پە؟ ءومىرى دە جۇمباق جاعدايدا ءۇزىلدى. مەدەت ەجەن ۇلى كوكەسىمەن بىرگە قىزمەت ەتكەن ازاماتتاردىڭ قولداۋىمەن حاليدا مامانوۆانى «حالىق قاھارمانى» اتاعىنا ۇسىنىپ جۇرگەندە, بىلتىر جازدا اياق استىنان ومىردەن ءوتتى. بويىنداعى عالىمدىق تالانتىنىڭ شاراپاتىن حالقىنا تولىق تيگىزە الماي كەتكەن قازاقتىڭ اياۋلى قىزىنىڭ ىزدەۋشىسى دە جوعالدى...
اقتوبە وبلىسى
