الدىن الۋ شارالارى قابىلداندى
– حالقىمىزدا «كەڭەسىپ ءىس باسقارۋ – كەلەلى ەلدىڭ بەلگىسى, جۇمىلا جۇمىس اتقارۋ – ورەلى ەلدىڭ بەلگىسى» دەگەن دانالىق بار. بۇل, اسىرەسە, يدەولوگيا سالاسىنا جاۋاپتى ءبىزدىڭ ۆەدومستۆو ءۇشىن ەرەكشە مانگە يە. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, وتكەن 2020 جىل بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ءۇشىن وتە قيىن بولدى. ولار جارنامادان تۇسەتىن كىرىستەردىڭ شەكتەلۋى مەن بولماۋىنا بايلانىستى ۇلكەن قارجىلىق قيىندىقتارعا تاپ بولدى. سوندىقتان ءبىرىنشى كەزەكتە ءبىز داعدارىستىڭ سالدارىن جويۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىسقا كىرىستىك. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن جانە ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن مەملەكەت تەڭدەسسىز كومەك كورسەتتى. سونىڭ ارقاسىندا كوپتەگەن جەكەمەنشىك باق ءوز جۇمىسىن جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك الدى, – دەدى ايدا بالاەۆا.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2020 جىلى مەملەكەتتىك اقپاراتتىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋ 88 باق ارقىلى ءساتتى جۇزەگە اسىرىلدى. ولاردىڭ كۇشىمەن COVID-2019-عا قارسى ءىس-قيمىل جانە ۆيرۋستى تاراتپاۋ جونىندەگى شارالاردى اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىلدى. 250-دەن استام بەينەبايان شىعارىلدى. «ەل ارنا» جانە «بالاپان» تەلەارنالارىنىڭ ەفيرىندە «ونلاين ساباقتار» ترانسلياتسياسى قامتاماسىز ەتىلدى, بۇل قازاقستاندىق بالالارعا ينفەكتسيا جۇقتىرۋ قاۋپىنسىز, ءارى ۇزدىكسىز ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەردى.
– پاندەميانىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ, ەلىمىزدە «coronavirus2020.kz» پورتالى ىسكە قوسىلدى. وسى سايتتىڭ «Telegram-ارناسى» اشىلدى. ول ەلدىڭ 240 مىڭنان استام جازىلۋشىسى بار ەڭ تانىمال تەلەگرامم-ارنالارىنىڭ بىرىنە اينالدى. پاندەميامەن بايلانىستى جاپپاي تارالاتىن فەيكتەرگە قارسى ءىس-قيمىل ماقساتىندا 2020 جىلعى شىلدەدە «stopfake.kz» سايتى ىسكە قوسىلدى, ول قۇرىلعان ساتتەن باستاپ, 1 263 جالعان اقپارات تەرىسكە شىعارىلدى, – دەدى مينيستر.
وزىق جۇمىس ىستەۋ. اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى حالىق الدىندا ەسەپ بەرۋ بارىسىندا بۇگىنگى اقپاراتتىق عاسىرداعى وسى ءبىر قىزمەت پرينتسيپىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل سالانىڭ پەرسپەكتيۆالىق دامۋ ماسەلەلەرىنە عانا ەمەس, تۋىنداعان پروبلەمالاردى كۇندەلىكتى شەشۋگە دە قاتىستى.
– سوندىقتان وزەكتى جانە جۇمىسقا قابىلەتتى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق نەگىزسىز قازىرگى زامانعى الەمدىك اقپاراتتىق كەڭىستىكتەن تىس قالۋ قاۋپى بار ەكەنى انىق. وسىعان بايلانىستى ءبىز كەيبىر الدىن الۋ شارالارىن قابىلدادىق. بىرىنشىدەن, 2020 جىلعى 30 جەلتوقساندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە اقپارات ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلداندى, ول مەملەكەتتىك اقپاراتتىق تاپسىرىستىڭ تيىمدىلىگىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار باق-تىڭ كوممەرتسيالىق مۇمكىندىكتەرىن دە ارتتىرۋعا جاعداي جاسايدى. ەكىنشىدەن, سالانىڭ جۇيەلى پروبلەمالارىن, ونىڭ ىشىندە «بۇقارالىق كوممۋنيكاتسيا قۇرالدارى تۋرالى» زاڭدى جەتىلدىرۋ جولىمەن شەشۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن كوزدەيتىن اقپارات سالاسىن دامىتۋدىڭ 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق جوسپارى بەكىتىلدى. ۇشىنشىدەن, سالانىڭ كادرلىق الەۋەتىنىڭ كاسىبي دەڭگەيىن ارتتىرۋ سالاسىندا جۇيەلى جۇمىس باستالدى. «2020-2021 جىلدارعا ارنالعان مەديا سالاسى ماماندارىن وقىتۋ جونىندەگى ارنايى جوسپار» ازىرلەندى. ەڭ الدىمەن, بۇل سالالىق جۋرناليستيكاعا قاتىستى, – دەدى ايدا بالاەۆا.
ءىرى باسىلىمدار
ءبىر شاڭىراق استىنا بىرىكتىرىلەدى
ەلىمىزدىڭ باستى اقپاراتتىق رەسۋرستارىن وڭتايلاندىرۋ مەن جاڭعىرتۋعا تىكەلەي اسەر ەتكەن جاڭالىقتار تۋرالى ايتا كەلە, مينيستر ەلىمىزدىڭ ءىرى باسىلىمدارى – «ەگەمەن قازاقستان» جانە «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرى ءبىر شاڭىراق استىنا بىرىكتىرىلگەندىگىن اتاپ ءوتتى. بۇعان قوسا, جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن مەملەكەتتىك باسپا باسىلىمدارى «ەگەمەن قازاقستان» رگ» اق مەن «قازاق گازەتتەرى» جشس بىرىكتىرىلىپ, «قازاق گازەتتەرى» بىرىڭعاي برەندىمەن جۇمىس ىستەيتىن بولادى. بۇل شارالار مەملەكەتتىك باسپا باسىلىمدارىنا جاڭا بىرلەسكەن جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى جىلدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى وقيعاسى «قازاق راديوسىنىڭ» عاسىرلىق مەرەيتويى بولماق. ونىڭ قۇرمەتىنە ەلىمىزدىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىندا اۋديتوريا اشۋ جانە ورىنبور قالاسىندا ەسكەرتكىش تاقتا ورناتۋ كوزدەلگەن.
– ەڭ باستىسى – 2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن شەكارا ماڭىنداعى ايماقتاردا 107 راديوتاراتقىش ورناتىلادى. ناتيجەسىندە, 630 مىڭنان استام ادام تۇراتىن تۇركىستان, جامبىل جانە شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتارىنىڭ 400-دەن استام اۋىلى «Qazaq radiosy» جانە «شالقار» راديوسىنىڭ حابارلارىن تىڭداۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. ال جالپى, جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 2025 جىلعا قاراي راديوباعدارلامالارمەن شەكارا ماڭىنداعى وڭىرلەردە تۇراتىن حالىقتىڭ 95%-ىنا دەيىنى قامتىلاتىن بولادى, – دەدى ايدا بالاەۆا.
مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ اقپاراتتىق كونتەنتتى يدەولوگيالىق تولىقتىرۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىمەن تانىستىردى. «وتاندىق تەلەارنالار تاريحي باعىتتاعى سەريالدىق ونىمدەردى شىعارۋ بويىنشا جۇمىستى باستادى, بۇل اتالعان تاقىرىپتىڭ ۇلەسىن 30%-عا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار 2020 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ «Qazaqstan» رترك» اق قۇرامىنداعى «اbai TV» تەلەارناسىندا حابار تاراتۋ ۇيىمداستىرىلدى. «بالاپان» تەلەارناسىنداعى جوبا – جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيا شەبەرلەرى كاسىبي وقىتۋ جۇرگىزەتىن ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا ارنالعان انيماتسيالىق مەكتەپ العاش رەت ىسكە قوسىلعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى ايدا بالاەۆا. سونداي-اق, مينيستر ەلىمىزدەگى اقپاراتقا قول جەتكىزۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى.
– مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا بۇل ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارعانى كەزدەيسوق ەمەس. «اقپاراتقا قول جەتكىزۋ تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان ساتتەن باستاپ وعان تۇجىرىمدامالىق وزگەرىستەر ەنگىزىلمەگەن. وسىعان بايلا-
نىستى, قاجەتتى تۇزەتۋلەر توپتاماسى ازىرلەندى, وعان پرەزيدەنت 2020 جىلعى 30 جەلتوقساندا قول قويدى. وسىلايشا, بۇدان بىلاي بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار اقپاراتقا قولجەتكىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۋاكىلەتتى تۇلعالار نەمەسە بولىمشەلەر ايقىندالدى. بيىل ۇكىمەت مەملەكەت باسشىسىنا العاش رەت اقپاراتقا قولجەتكىزۋ سالاسىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى ەسەپ بەرەتىن بولادى. اقپارات يەلەنۋشىلەردىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلدى, ولاردىڭ قاتارىنا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ فۋنكتسيالارىن ورىنداۋشىلار جاتقىزىلدى. مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر مەن بيۋدجەتتىك باعدارلامالار جوبالارىن جاريا تالقىلاۋدىڭ باستالعانى تۋرالى اقپاراتتىق حابارلامالاردى, ينتەرنەت-رەسۋرستارىن ورنالاستىرۋ بويىنشا تالاپ ەنگىزىلدى, – دەدى مينيستر.
جاڭا ساپاداعى
قوعامدىق سانا
ۆەدومستۆو باسشىسى ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەلىمىزدە زاڭدى تۇردە تىركەلگەن 22 مىڭنان استام ۇەۇ بار. ال ءىس جۇزىندە 16 مىڭ بەلسەندى ۇيىم نەمەسە الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك سەزىمى ەرەكشە 40 مىڭعا جۋىق ادام بار. بۇل وراسان زور قوعامدىق الەۋەت, زياتكەرلىك كۇش پەن قۋاتتى قاراپايىم ازاماتتاردىڭ پايداسىنا, ال, سايىپ كەلگەندە, الەۋمەتتىك پروگرەستىڭ يگىلىگىنە اينالدىرۋعا بولادى جانە اينالدىرۋ كەرەك.
– مەملەكەت جىل سايىن ۇەۇ-مەن سەرىكتەستىكتى ارتتىرىپ كەلەدى. بۇل رەتتە مۇنىڭ ءبارى جەرگىلىكتى ورتادا قابىلدانعانداي, گرانتتار مەن الەۋمەتتىك تاپسىرىستار تۇرىندە قارجىلىق قولداۋعا عانا بايلانىستى ەمەس. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى قارجىلاندىرۋ كولەمى سوڭعى 5 جىلدا 2 ەسەگە, گرانتتار 3 ەسەگە ارتتى. وسىنىڭ ارقاسىندا جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 2 مىڭعا جۋىق الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبا جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – ازاماتتىق باستامالاردى تولىققاندى ىسكە اسىرۋ جانە ۇەۇ-نىڭ ءوزىن-ءوزى دامىتۋ ءۇشىن وركەنيەتتى جاعداي جاساۋ, – دەدى ايدا بالاەۆا.
ونلاين كەزدەسۋ بارىسىندا مينيستر ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان قۇزىرىنداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى يدەولوگيالىق باعىت – قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ ەكەندىگىن ايتتى. ارينە, رۋحانيات باعىتىنداعى جۇمىستىڭ ناتيجەسى بىردەن كورىنبەيتىنى بەلگىلى. ونىڭ ىشىندە قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ ۇلكەن ەڭبەكتى, ۇزاق مەرزىمدى تالاپ ەتەدى.
– دەگەنمەن قول جەتكىزگەن ناتيجەلەر جوق ەمەس. تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسىمىزدىڭ تاريحي ماقالاسىنان باستاۋ العان باعدارلاما بويىنشا بۇگىندە 17 ارنايى جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جىل باسىنان بەرى 3 ميلليوننان استام تۇرعىندى قامتىعان 13 مىڭنان ارتىق ءىس-شارا وتكىزىلدى. ءار جوبانىڭ ءوز ورنى مەن اۋديتورياسى بار. دەگەنمەن سولاردىڭ اراسىندا «تۋعان جەر», «100 جاڭا ەسىم», «كيەلى قازاقستان», «100 جاڭا وقۋلىق», «ەڭبەك – ەلدىڭ مۇراتى», «ۇنەم – قوعام قۋاتى» جوبالارىن ەرەكشە اتاۋعا بولادى. باعدارلامانىڭ باستى ماقساتى – جاڭا ساپاداعى قوعامدىق سانا قالىپتاستىرۋ. بۇل رەتتە, بيىلدان باستاپ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن – ۇلتتىق جاڭعىرۋ كەزەڭىنە وتكىزۋ قولعا الىندى. باعدارلامانى حالىقتىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە ساي توپتاپ, ءار ماقساتتى توپ ءۇشىن ارنايى جوبالار ازىرلەنەدى. ونىڭ ىشىندە, اسىرەسە, مەكتەپكە دەيىنگى جانە مەكتەپ جاسىنداعى بۋىنعا باستى كوڭىل بولىنەتىن بولادى, – دەدى ايدا بالاەۆا.
سونداي-اق ەسەپتى كەزدەسۋ بارىسىندا مينيستر ۆولونتەرلەردىڭ قىزمەتى مەن قايىرىمدىلىق, جاستار جانە وتباسى ساياساتى, ەتنوسارالىق قاتىناستار, قانداستار, ءدىن سالاسى ماسەلەلەرىنە توقتالىپ, ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ, قوعامدى تولعاندىراتىن وزەكتى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
