جەر شارىنىڭ الدەبىر نۇكتەسىندە الدەبىر تيران ميلليونداعان ادامدى قىرىپ-جويۋعا قاھارلانا جارلىق شاشىپ, قارا ءمورىن قانعا مالىپ جاتادى. ال ەندى تۋرا سول جەر شارىنىڭ كەلەسى ءبىر نۇكتەسىندە سول قىرعىننان قان جۇتىپ, اتا-اناسىنان جاستاي ايرىلعان تۇل جەتىمدەردى قاراپايىم ۇستا اسىراپ الۋعا بارا جاتادى.
اتالعان كارتينا – وزبەك سۋرەتشىسى ش.گافۋروۆتىڭ ەرەكشە تۋىندىلارىنىڭ ءبىرى. ەرەكشە دەيتىنىمىز, قىلقالام شەبەرى سومداعان كەيىپكەرلەر ومىردە بولعان تالايلى تاعدىر يەلەرى. تاشكەنتتىك قاراپايىم ۇستا شاماحمۇد ومىردە بولعان ادام ەكەن. سوعىس جىلدارىندا ايەلى ەكەۋى جەتىم قالعان 14 بالانى اسىراپ العان ۇلكەن جۇرەكتى جاندار. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا وزبەكستانعا 4 مىڭداي جەتىم بالا ەۆاكۋاتسيالانعان دەگەن دەرەك بار. البەتتە, ونىڭ تۇگەلى دەرلىك جەتىم.
شاماحمۇدتىڭ ءوز كىندىگىنەن بالا بولماعان. ەڭ ءبىرىنشى بالانى اسىراپ العاندا ونىڭ جاسى 53-تە, ال قوساعىنىڭ جاسى 40-تا بولسا كەرەك. ىزگىلىك يەلەرى جەتىم جۇرەكتەرگە بىرتىندەپ جىلۋ سىيلاي باستايدى. 1943 جىلى شاماحمۇد ۇستا 4 بالانىڭ اكەسى اتانادى. سوعىس اياقتالعانشا ولار 14 بالاعا ءۇمىت شىراعىن سىيلايدى. ايرىقشا ايتا كەتەرلىگى, اسىراپ العان بالالاردىڭ بارلىعى ءارتۇرلى ۇلت وكىلدەرى. ىشىندە حاليما ەسىمدى قازاق قىزى دا بار. سول سياقتى رايا مالتسەۆا – بەلورۋس بولسا, ماليكا يسلاموۆا – تاتار, ۆولوديا ۋرۋسوۆ – ورىس.
جاراتۋشىنىڭ قۇدىرەتىندە شەك بار ما, شاماحمۇد بىردە بەس ايلىق شاقالاقتى اسىراپ الۋعا تاۋەكەل ەتەدى. تاڭ قالارلىعى – سول كۇنى ۇستانىڭ ەشقاشان قۇرساق كوتەرمەگەن جارى باحريدىڭ ءتوسى ءيىپ, الگى بەس ايلىق جەتىم شاقالاقتى ەمىزە باستايدى. اكەسى بالاعا سول كۇنى – نىعمەت دەپ ازان شاقىرتىپ ات قويدىرىپتى. قاراپايىم ۇستانىڭ بۇل ەرلىگى كەشىكپەي بۇكىل وداققا تاراپ, ءتىپتى مايدان دالاسىنداعى جاۋىنگەرلەرگە دە جەتەدى.
شاماحمۇد ءبىر كۇنى قوماقتى اقشا سالىنعان حات الادى. حات مايدان دالاسىنان جەتكەن. اۆتورى – لەيتەنانت لەۆيتسكي. حاتتا جازىلعانداي, لەيتەنانتتىڭ بالالارى وسىناۋ سۇم سوعىستىڭ كەسىرىنەن وپات بولعان ەكەن. بۇگىنگى جىبەرگەندەي سومانى ول ولە-ولگەنشە جىبەرىپ تۇراتىنىن جازادى. باسىندا شاماحمۇد اقشانى الۋعا ۇيالادى, الايدا بىرنەشە بالاسىنان قاتار ايرىلعان اكە قاسىرەتىن تۇسىنۋگە تىرىسىپ, كەلىسىم بەرەدى. سويتەدى دە شاماحمۇد ساشا برىنين ەسىمدى تاعى ءبىر بالانى اسىراپ الادى. تۇسىنگەن ادامعا ساشا بىردەن ەكى اكەلى بولادى. بىرەۋى – وزبەك ۇستاسى, ەكىنشىسى ورىس لەيتەنانتى.
شىن مانىندە مەيىرىم مەزەت ياكي مەكەن تالعامايدى. شاماحمۇد ۇستا اسىراپ العان بالالاردىڭ اراسىندا ورىس تا, قازاق تا, وزبەك تە, لاتىش تا, ۋكراين دا, مولداۆان دا, چۋۆاش تا بار.
ءبىز سونداي-اق وسى كارتيناعا قاراپ تۇرىپ جازۋشى مۇحتار ماعاۋيننىڭ ء«بىر اتانىڭ بالالارىن» ەسىمىزگە تۇسىردىك. اتالعان اڭگىمەنىڭ تاعىلىمى ءتىپتى تەرەڭدە. اتا جاۋى نەمىس بالاسىن اسىراپ العان قازاقتىڭ قاراپايىم قارا شالى بۇكىل ءفاشيزمنىڭ تىزەسىن ءبىر عانا ىسىمەن بۇكتىرەدى. قاتىگەزدىكتىڭ قاندى باسىن ىزگىلىكتىڭ اياعىنا يدىرەدى.
وزبەكتىڭ تالانتتى قىلقالام شەبەرى شاۆكات گافۋروۆتا وسى يدەيانى ءوز شىعارماشىلىعىنا وزەك ەتكەن. شىندىقپەن شەكتەسكەن شىعارمالار قاشاندا قۇندى. شاۆكات قىلقالامى بۇل رەتتە جۇرەكتىڭ قىلىن شەرتەر شىن شەبەرلىگىمەن ءبىزدى بىردەن باۋراپ الدى.
كارتينا 1988 جىلى جازىلىپتى. سۋرەتشى وزبەكستانداعى تەاتر جانە كوركەمونەر ينستيتۋتىن تامامداعان.
