جۇمىس جوق دەپ جامباستاپ جاتقان زىڭگىتتەي جىگىتتەر قانشاما؟ قول-اياعى بالعاداي بولا تۇرا, كەجەگەسى كەيىن تارتىپ تۇراتىنداردى كورىپ ءجۇرمىز. كەرىسىنشە, قويىن قوزداتىپ, بوتاسىن بوزداتىپ وتىرعاندار دا جەتەرلىك. وتكەن جىلدارى بيە ساۋىپ, قىمىز ءپىسىپ جۇرگەن كىشى سىنىپتىڭ وقۋشىسىن كورىپ تاڭعالعانىمىز بار. ءبارى سونداي ەتى ءتىرى بولسايشى دەگەمىز ىشتەي. ءيا, قول-اياعىڭ ساۋ بولسا, ناپاقا تابۋدىڭ جولدارى كوپ. مەملەكەتتىڭ جاساپ وتىرعان مۇمكىندىگى دە زور. تەك پايدالانا ءبىل.
ساكەن شارۋاشىلىقپەن اينالىسۋدى بىلتىردان بەرى ويلاپ, جوسپارلاپ جۇرگەن. ويتكەنى نارىقتا مالدىڭ قۇنى بار. كۇيىن كەلتىرىپ باقساڭ ۇتىلمايسىڭ. قارا بازارداعى ەتتىڭ ءوزى قىمباتتاماسا, ارزانداپ تۇرعانى شامالى. بۇعان دەيىن الىس-جاقىن قالالارعا, شەتەلگە جۇك تاسۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن ساكەنگە تامىر-تانىس شارۋالار مال باعۋدىڭ اناعۇرلىم تيىمدىلىگىن ايتىپ, تۇسىندىرگەن. ولاردىڭ ايتقانى اقىلعا قونىمدى بولعان سوڭ ساكەن ساتتار ۇلى مەملەكەتتىڭ ۇسىنىپ وتىرعان باعدارلامالارىن زەرتتەگەن, زەردەلەگەن. ءوزىنىڭ اينالىسىپ جۇرگەن كاسىبىمەن سالىستىرعان. الايدا جۇك تاسىمالداۋمەن وتباسىن اسىراۋ قيىنداۋ ەدى. سەبەبى تاپسىرىس بىردە بار, بىردە جوق. ەگەر مال باقسا, كىرىس ەسەلەنەر مە ەدى. ءبىر شەشىمگە كەلىپ, نەسيە الا سالايىن دەسە, كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى ەداۋىر كەدەرگى كەلتىرىپتى. امبە, باعدارلاما ارقىلى نەسيە راسىمدەۋ دە ءبىر كۇندىك شارۋا ەمەس-ءتى. حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنان جيناۋعا ءتيىس قۇجاتتاردان بولەك كەپىلگە قوياتىنداي قوزعالمايتىن م ۇلىك بولۋى شارت.
كاسىپ كوزىن ابدەن زەرتتەگەن ساكەن پازىلوۆ كوكتەم شىعىپ, جەر اياعى كەڭىگەن سوڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنان «ەڭبەك» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە الۋعا شىنداپ كىرىسكەن. قوردىڭ ۇسىنىپ وتىرعان نەسيەسى ءتيىمدى, بار-جوعى التى-اق پايىز. ونىڭ ۇستىنە قارىز اقشا قولعا تيە سالا تولەم جۇرگىزبەيدى. كاسىبىن دوڭگەلەتىپ العان سوڭ بەلگىلى مەرزىم ىشىندە پايىزىن جابادى. سودان كەيىن عانا اي سايىن نەگىزگى قارىزىن تولەيدى. وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە العان الپىس قوي قوزداپ, ەكى ەسە كوبەيىپ تە قويادى. دەمەك نەسيە العان حالىق پايىزدان دا ۇتىلمايدى. كەرىسىنشە, تاپتىرماس مۇمكىندىك بۇل.
– شارۋاسىن شالقىتىپ وتىرعان تانىسىممەن سويلەسىپ ەدىم, «ەڭبەك» باعدارلاماسى ارقىلى نەسيە الۋ ءتيىمدى ەكەنىن ايتتى. ءوزىمنىڭ اينالىسىپ جۇرگەن جۇمىسىم جاز, كۇز ايلارىندا عانا ءتيىمدى. قىستاي جۇمىس بولماي قالادى. سودان «باستاۋ بيزنەس» جوباسى ارقىلى كۋرستان ءوتتىم, قاجەتتى قۇجاتتارىمدى جيناستىردىم. ءۇيدى كەپىلدىككە قويىپ, نەسيەگە قول جەتكىزدىم. ماقساتىم قوي ءوسىرۋ ەدى. ءسويتىپ بەسقاراعاي اۋدانىنان 64 باس قوي الىپ كەلدىم, – دەيدى شاعىن كاسىبىن باستاعان ساكەن ساتتار ۇلى.
«اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق شىعىس قازاقستان فيليالىنىڭ ديرەكتورى ارمان راۋىلبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, نەسيە «ەڭبەك» باعدارلاماسىنىڭ قاتىسۋشىلارىنا بەرىلەدى. ەگەر ءىرى قارا, قوي, قۇس وسىرەمىن دەگەن ەل بولسا, اتالعان قوردىڭ قولداۋى زور. ارا مەن بالىق شارۋاشىلىعىن قولعا الساڭىز دا نەسيە بەرىلەدى. ايتا كەتەرلىگى, از قامتىلعان نەمەسە كوپ بالالى وتباسىلارىنا بەرىلەتىن نەسيەگە 4 پايىزبەن عانا ۇسىنىلادى. البەتتە قولىندا جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنىڭ جولداماسى مەن كەپىلگە قوياتىنداي ءۇي-جايى بولۋى كەرەك. نەسيەنى العان سوڭ ءۇش اي ىشىندە قارجىنى ماقساتتى تۇردە جۇمساپ جاتقاندىعىڭىزدى دالەلدەپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى فيليالىنا ەسەپ بەرۋ قاجەت. ەگەر دە قارجى ماقساتىنا قاراي جۇمسالماسا, ايىپپۇل سالىنادى.
حالىقتىڭ قالتاسى ءۇشىن ءتيىمدى نەسيەنى اسىرەسە, زايسان, ۇلان, تارباعاتاي سىندى اۋدانداردىڭ تۇرعىندارى الىپ جاتىر.
– جەر, قوراجاي بولسا, مەملەكەتتىك «ەڭبەك» باعدارلاماسىنىڭ تيىمدىلىگىن كورىپ وتىرمىز. العانىم – 4 ملن تەڭگە. اماندىق بولسا, پايىزىن تولدەرى-اق جاۋىپ كەتەدى. تەك ەڭبەكتەنۋ كەرەك. ۇلىم دا قولعابىس ەتەدى. كەشە عانا تومسكىگە جۇك اپارىپ كەلدى. نەمەرەلەرىم ءوسىپ كەلەدى. ءبارىن كيىندىرىپ, ەل قاتارلى جەتكىزۋىمىز كەرەك. كاسىپ اشۋعا مول مۇمكىندىك جاساپ وتىرعان مەملەكەتكە ريزامىن. بار باعدارلامانى پايدالانا بىلسەك بولعانى, – دەگەن ساكەن قويىن قايىرىپ كەلۋگە جينالعان.
گلۋبوكوە اۋدانىندا جايىلىم تارلاۋ بولعاندىقتان, ورگىزىپ قويىپ جاتۋعا بولمايدى. كوز الماي قاداعالاپ ءجۇرۋ كەرەك. قويشىعا قوسۋ دا ءتيىمسىز. باقتاشىعا ايىنا ءبىر باس ءۇشىن 1000 تەڭگە تولەۋ كەرەك. ال ساكەن ايىنا الپىس مىڭداپ مالشىعا تولەسە, ءوزى ءۇشىن ءتيىمسىز بولماق. بەس اي باعاتىن بولسا, 300 مىڭ تەڭگە شىعىن. ال اۋىل تۇرعىنى ءۇشىن بۇل وتە قوماقتى قارجى. ساكەن تۇسكە دەيىن اۋىل ىرگەسىنە جايادى دا, كولەڭكەگە جۋساعان ۋاقىتتا ۇيىنە كەلىپ, باقشاسىندا جەمىس-جيدەگىن سۋارادى. كۇنۇزاق ءبىر مينۋتقا تىنىم تاپپايتىن ول شارۋاشىلىققا ءبىرجولا بەت بۇرماق. باعىپ وتىرعان قوي سانى ءوسىپ, پايدا اكەلە باستاسا, ءىرى قارا اسىراۋ دا جوسپارىندا بار.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
گلۋبوكوە اۋدانى
