كوروناۆيرۋس • 13 مامىر، 2021

2021 جىل – قالپىنا كەلۋ كەزەڭى

20 رەت كورسەتىلدى

مىنە، ەكىنشى جىل قاتارىنان COVID-19 قوعامنىڭ ءار سالاسىنا، ونىڭ ىشىندە ەكونوميكاعا دا انىق ءامىرىن جۇرگىزە باس­تا­دى. الەم ەكونوميكاسى پاندەميا تالاپتارىنا باعىنىپ، ونىڭ زارداپتارىمەن ساناسۋعا ءماجبۇر. تىعىرىقتان سىتىلىپ شىعىپ، باسقاشا جول تاپساق دەگەن تالپىنىستار دا جوق ەمەس. قازاقستان دا حال-قادەرىنشە قىسقا مەرزىمدە پايدا بولعان وقىس تالاپتارعا جاۋاپ بەرىپ، ەكونوميكاسىن جاھان زاڭدىلىقتارىنا بەيىمدەۋگە تىرىسىپ جاتىر.

«ەكونوميكانى قولدانبالى زەرت­تەۋلەر ورتالىعى» (AERC) كەزەكتى توقسان سايىنعى ماك­رو­ەكونوميكالىق شولۋىن جاريالاپ، وندا قازاقستاننىڭ قازىرگى ەكونوميكالىق كۇيىن با­­يىپتاپ جانە الدا بولۋى مۇمكىن جاعدايلارعا كوز جىبەرەدى.

«قازاقستان ەكونوميكاسى 2021 جىلى ءالى دە فيسكالدى ىنتالاندىرۋ مەن جۇمساق اقشا-نەسيە جاعدايىنىڭ ىقپالىندا. بۇل تۇرعىن ءۇي نارىعى ءۇشىن قاۋىپتى تاۋەكەل تۋدىرادى. العاشقى ءۇش ايدا-اق ءبىرىنشى نارىق ۇيلەرى 4،7، ال ەكىنشى نارىق ۇيلەرى 10،4 پايىزعا قىمباتتاپ كەتتى» دەپ جازادى AERC.

ولاردىڭ بولجاۋىنشا، بيىل Brent مۇنايىنىڭ باعاسى باررەلىنە 62،3 دوللار كولەمىندە بولادى. ساۋدا سەرىكتەس ەلدەر ەكونوميكاسى 4،5 پايىزعا وسەدى. قازاقستان 88،9 ملن توننا مۇناي جانە گاز كوندەنساتىن وندىرەدى. ەلىمىزدىڭ شىنايى ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ء(ىجو) كورسەتكىشى 3،9 پايىزعا ءوسۋى مۇمكىن. سونداي-اق ورتالىق تۇتىنۋشىلىق ينفلياتسيا 7،4 پايىزدى قۇرايدى دەپ بولجانعان.

«العاشقى ءۇش ايدا قۇرىلىس (+13،1 پايىز)، بايلانىس (+9،9 پايىز)، سۋ جۇرگىزۋ (+8،6 پا­يىز)، وڭدەۋشى ونەركاسىپ (+7،5 پا­يىز)، اۋىل شارۋاشىلىعى (+2،8 پايىز) سالالارى ءوسىم كورسەتتى. ونەركاسىپتىك ءوندىرىس كولەمى دە ارتتى. الايدا كوپ ەمەس، 2020 جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىزىمەن سالىستىرعاندا نەبارى 0،1 پايىزعا. كولىك جانە قاتتاۋ ءالى دە بولسا اۋتسايدەر سالا بولىپ قالۋدا. ساۋدا سالاسى دا كەرى ديناميكا كورسەتىپ وتىر. بيىل قاڭتار-ناۋرىزدا نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا 2 101،2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بىل­تىرمەن سالىستىرعاندا 9،6 پايىزعا از» دەلىنگەن شولۋدا.

AERC بولجامىنشا، 2021 جىلى سالىق بازاسى بىرتىندەپ قالپىنا كەلە باستايدى. سونىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىك بيۋد­جەت­­كە تۇسەتىن سالىق ءتۇسىمى 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 14 پا­يىزعا كوبەيىپ، 9،8 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى دەپ كۇتىلەدى. ال كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى 2،1 ترلن تەڭگەگە جەتۋى مۇمكىن. سونداي-اق مەملەكەتتىك شى­عىن­دار كولەمى 16،5 ترلن تەڭگەگە جەت­پەك.

«بۇل 2020 جىلمەن سالىس­تىرعاندا شامالى تومەن. ناتي­جەسىندە، ۇلتتىق قوردان 4،6 ترلن تەڭگە كولەمىندەگى كەپىل­دەن­دى­رىل­گەن ترانسفەرتتەردى ەسكەرە وتىرىپ، مەملەكەتتىك بيۋدجەت سالدوسى 2،2 ترلن تەڭگە مولشەرىندە تاپشىلىقتا بولادى. نە بولماسا ءىجو-ءنىڭ -2،6 پايىزى دەڭگەيىندە» دەلىنگەن AERC ماتىنىندە.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار قايتادان قىمباتتادى

قارجى • بۇگىن، 15:00

ۇقساس جاڭالىقتار