تەحنيكانىڭ ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەن بولگار جىگىتى قازاق اندەرىن شىرقاعاندا جۇرت سۇيسىنەدى. اككوردەونىن الىپ, اۋىلداستارىنىڭ تويىندا اسابالىق ەتكەن ونىڭ قازاقشاسى قايران قالدىرادى. سوزگە شەشەن, قازاق ءتىلىنىڭ بىلگىرى, بولگار ەتنوسىنىڭ وكىلى گەننادي ستوماتوۆ ءوزىن ءشامشىنىڭ ءىنىسى سانايدى. ونىڭ وزىندىك سەبەپتەرى دە جوق ەمەس.
دەرەكتەرگە جۇگىنسەك, 1936-1951 جىلدار ارالىعىندا ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىنگە ۇلتتىق نىشانىنا بايلانىستى 3 600 000 ادام ىلىككەن ەكەن. بارلىعى 17 ۇلتتىڭ وكىلدەرى دەپورتاتسياعا ۇشىرادى. ستوماتوۆتار وتباسى سولاردىڭ ءبىرى. وتىرار اۋدانىنا 1939 جىلى مولداۆيادان كۇشتەپ كوشىرىلگەن وتباسىنىڭ وتاعاسى ۆيكتور ستوماتوۆ كولحوزدا دۇكەنشى, جۇمىسشى بولىپ ىستەگەن. ال ونىڭ ۇلى گەننادي سەگىزجىلدىقتى بىتىرىسىمەن مەحانيزاتورلىقتى مەڭگەرىپ, اۋىلدا قالۋدى ۇيعارعان. زەينەتكەرلىككە شىققانشا ۇجىمشاردا تراكتور, كومباين جۇرگىزىپ, اۋداننىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسقان. ال اككوردەونمەن ءوزىن سۇيەمەلدەپ ءان شىرقاۋ بالا كۇننەن بەرگى ءحوببيى. قازاقشا ماقال-ماتەلدىڭ مايىن تامىزا ايتار شەشەن اسابا رەتىندە دارالانعان دارىن يەسى نەگىزىنەن ءشامشى قالداياقوۆتىڭ اندەرىن ورىندايدى. بايقاۋلارعا دا قاتىسقان. «قازاق ەلىندە دۇنيەگە كەلگەن ۇلتى باسقا ادامنىڭ قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەنىنە تاڭقالماۋ كەرەك, ويتكەنى ول زاڭدىلىق. اۋىلدا تۋىپ-ءوستىم, دوستارىم, جولداستارىمنىڭ ءبارى قازاق. اكەمىز سوناۋ 1939 جىلى كوشىپ كەلگەن كەزدەگى قيىندىقتاردى ايتىپ وتىراتىن. قازاق حالقىنىڭ باۋىرمالدىعىن, قوناقجايلىعىن, مەيىرىمىن ءبىز دە سەزىپ, كورىپ وستىك. وزگەسىڭ دەپ شەتتەتكەن, قىرىن قاراعان ەمەس. ىنتىماعى جاراسقان, بىرلىگى بەكەم ەلدە بارلىق قۋانىش پەن قيىندىقتى بىرگە ءبولىسىپ, ءبىز دە ءبىر اۋلەتكە اينالدىق. ەلىمىزدەگى ىنتىماق, بىرلىك, قارقىندى دامۋ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جانە ونىڭ سارابدال ساياساتىن ۇتىمدى جالعاستىرىپ كەلە جاتقان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ساياساتىنىڭ ناتيجەسى ەكەنى انىق. جەڭگەڭ بولا ما, الدە اپا دەرسىڭ جۇبايىم ۆەرا ەكەۋمىز 2 ۇل, 4 قىز تاربيەلەپ, نەمەرە ءسۇيىپ وتىرمىز. قۇدالارىمىزدىڭ ءبىرى – قازاق, ەندى ءبىرى – تاتار, تاتۋمىز. قازاقتىڭ ءبىرتۋار ۇلى ءشامشىنى اعا تۇتامىن. كىسىلىگى, ازاماتتىعى جوعارى ونى ءپىر تۇتامىن, اندەرىن ەرەكشە ۇناتامىن. اعامىزبەن تالاي كەزدەسىپ, داستارقانداس بولعانبىز. ەكەۋمىز ءبىر ءوڭىردىڭ تۋماسىمىز عوي. مەن دە وسى وتىرار اۋدانى كوكساراي اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەنمىن. جاس كەزىمىزدە تالاي تويدى باسقارعانبىز, سوندا كوبىنە ءشامشىنىڭ اندەرىن شىرقايمىن. ءيا, 1997 جىلى جامبىلدا وتكەن ءشامشى اندەرىنىڭ بايقاۋىندا جۇلدەلى ءۇشىنشى ورىندى يەلەندىم. ءالى دە اككوردەونىمدى الىپ, شاقىرعان جەرلەردە ءشامشى اندەرىن شىرقاپ ءجۇرمىن», دەيءدى بىزبەن اڭگىمەسىندە گەننادي ۆيكتور ۇلى.
ال گەننادي ستوماتوۆتىڭ جۇبايى ۆەرانى كوكساراي جۇرتشىلىعى كىندىك شەشەمىز دەپ ەرەكشە سىيلايدى. 1 مامىر – قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى پولياك قىزى ۆەرا اپامىز ءۇشىن ايرىقشا مەرەكە. ەلدەگى بىرلىكتىڭ, ىنتىماقتى تىرلىكتىڭ ارقاسىندا ءوسىپ-ونگەن جۇرتتى بۇل كۇن مەرەكەلى كوڭىل كۇيمەن تاعى ءبىر باس قوسىپ, وتكەندى ەسكە الىپ, ەرتەڭگە وي جۇگىرتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ۆەرا پۋستوۆالوۆا ءوزى تۇراتىن شالعايداعى قازاق اۋىلىنا شاراپاتى تيگەن دارىگەر. پولياك قىزى اكۋشەر-دارىگەر رەتىندە كوكساراي اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن تالاي قازاق بالاسىنا 1970 جىلدان بەرى كىندىك شەشە اتانىپ ءجۇر. بالالارىنىڭ, ءتىپتى نەمەرەلەرىنىڭ دە ۆەراداي كوپشىل, مەيىرىمدى بولعانىن قالاپ كىندىگىن كەستىرگەندەر كوپ. وتىرار اۋدانى كوكساراي اۋىلىندا تۇراتىن ول, ۇزاق جىلدار بويى «قاراكول», «شەڭگەلدى» سىندى ەلدى مەكەندەردە اكۋشەر-دارىگەر بولىپ جۇمىس ىستەدى. اۋدان ورتالىعىنان شالعايدا ورنالاسقان تالاي انانى بوساندىرىپ تالاي وتباسىن قۋانىشقا بولەدى. اۋىلداستارى ۆەرانى كوشەدە كورە قالسا قۇشاعىنا الىپ, ۇيىنە شاقىرىپ قۇرمەتتەپ تورگە شىعارادى. سىردىڭ جاعاسىندا تۇراتىن ستوماتوۆ وتباسى وسىنداعى قازاقتارمەن بىتە قايناسىپ, قۇدا-قۇداندالى بولىپ كەتكەن. قازاقى ءداستۇردى بەرىك ساقتاعان بەرەكەلى وتباسى. ۆەرا اپامىز دا ۇزەڭگىلەس دوس-جاراندارىنىڭ ءبارى اۋىل قازاقتارى ەكەنىن ايتادى. «قازاق حالقىنىڭ قوناقجايلىعىن قۇرمەتتەيمىن. اسىرەسە, ءبىر-بىرىنە دەگەن باۋىرمالدىق, قول ۇشىن سوزىپ كومەكتەسەتىن «اسار» دەگەن قايىرىمى مول ساۋاپتى ءىستىڭ ساقتالۋىن, ۇزىلمەۋىن قالايمىن. بىزدەردى باۋىرىنداي كورگەن قازاق حالقىنا العىسىمىز شەكسىز», دەيدى ۆەرا پۋستوۆالوۆا. بۇگىندە گەننادي مەن ۆەرا بەينەتتىڭ زەينەتىن كورىپ وتىرعان جانى جايساڭ, قازاقتىڭ ءتىلىن, سالت-ءداستۇرىن قۇرمەتتەپ, اۋىلداستارىنىڭ قۋانىشىنا ورتاقتاسىپ جۇرگەن ونەرلى دە, ورەلى جاندار.
