ايماقتار • 29 ءساۋىر، 2021

التىن شىققان جەردى بەلدەن قاز...

888 رەت كورسەتىلدى

ءاربىر جەردىڭ ءوزىنىڭ تاريحى مەن ايتا قالارلىق ەرەكشەلىگى بار. كەزىندە قورداي اۋدانىنداعى ۇلى اڭىراقاي دالاسىنداعى «ال­تىن­قازعان» دەگەن جەردى سول كەز­دەگى «قىزىل وكتيابر» دەپ اتا­لاتىن كول­حوزدىڭ قويشىلارى مە­كەن­دەپ­تى. بىلەتىندەردىڭ ايتۋىنشا، سوندا قويشىلار جەردە شاشىلىپ جاتقان بولاتتاردى تەرىپ الا­تىن بولعان ەكەن. بىراق اسىل تاس­تاردى وڭدەيتىن تەحنولوگيانىڭ جوق­تى­عىنان، بالكىم ەشكىمنىڭ ءمان بەرمەگەنىنەن، ايتەۋىر جەردىڭ اس­تىن­داعى قازىنا تالاي جىل بويى كوز­تاسا بولىپ كەلىپتى.

دەگەن­مەن، ءوزى تۋعان جەردى ايگىلى كەنەن ازىر­­باەۆتىڭ «قور­داي­دىڭ تاۋى دا التىن، تاسى دا التىن» دەپ جىرعا قوسۋى تە­گىن ەمەس. قازاقتىڭ قاراپايىم ءاربىر جەرى قوينىنا قازىنا ساق­تاعان قاسيەتتى القاپ. سول قاسيەت تاۋەلسىزدىك زامانىندا ەل يگى­لى­گى­­نە باستاپ وتىر.

جۋىردا عانا نوعايباي اۋىل­دىق وكرۋگىندە التىن وندىرەتىن كا­­سىپورىن قۇرىلىسى رەسمي تۇر­دە ىسكە قوسىلدى. ءوندىرىس ءبىر جاعىنان باسەكەلەستىك ءباسى بولسا، ەكىنشى جاعىنان قىرۋار تا­­بىس­تىڭ كوزى دە. اتالعان باس­­تاماعا «MONTERRA QAZAQSTAN» جشس قولداۋ كور­­­سەتۋدە. اۋەلى نوعايباي اۋى­لىن­­دا اتالعان سە­­رىك­تەستىكتىڭ جاڭا تاۋ-كەن مە­­تال­لۋرگيا كوم­بي­­نا­تىنىڭ ­قۇ­­­رى­لىسى باستالىپ، ونىڭ ىشىنە ۋا­قىت كاپسۋلاسى سالىنعان بو­لاتىن. سونىمەن قا­تار تاريحي شا­راعا وبلىس اكى­مى بەردىبەك ساپارباەۆپەن بىرگە ەلىمىزدىڭ يندۋستريا جانە ينفرا­قۇ­رى­لىم­دىق دامۋ ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ، «MONTERRA GROUP AG» باسقارما توراعاسى كريستيان گراف فون ستراحۆيتس جانە گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ ەلىمىزدەگى تو­تەن­شە جانە وكى­لەتتى ەلشىسى تيلو كليننەر قا­تىس­­قانىن دا ايتا كەتۋ كەرەك.

بۇگىندە التىن شىققان اي­ماق­تى ۋاقىت تالابىنا ساي دامىتۋ جۇ­مىس­­تارى جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى كەزدە ءوندىرىس ورنىنان 6،4 توننا تازا التىن قورى انىقتالدى. بىراق ين­ۆەس­تورلار مەن مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قور­شاعان ورتاعا ەداۋىر زيان كەلتىرۋىنە بايلانىستى ولار ءتسيانيدتى قولدانۋ ارقىلى باعالى مەتالداردى وندىرۋدەن باس تارتقان. ەندى ۋاقىت تالابىنا ساي تەحنولوگيالاردى انىقتاۋ جانە سونىمەن جۇمىس ىستەۋ ماڭىزدى بولىپ تۇر. كريستيان گراف فون ءستراحۆيتستىڭ ايتۋىنشا، بەس جىلدان بەرى ينۆەستورلار اتالعان جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا جۇمىس ىستەپ كە­لە­دى ەكەن. سونداي-اق ول دايىن قۇن­دى مەتالدى اۋەلى قازاقستان ۇلت­تىق بانكى ساتىپ الۋعا قۇقىلى ەكەنىن ايتتى. مۇندا ەندى 585 سىنامالى التىن ەمەس، تازا التىن وندىرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. قورداي اۋدانىندا التىن ءوندىرۋ جوباسى تولىعىمەن ىسكە اسقان جاعدايدا، بۇل وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە دە سەرپىن بەرەدى دەۋگە بولادى. سونىمەن قاتار جارقىن جوبا تو­لى­عىمەن جۇزەگە اسقان جاعدايدا 2 800 جۇمىس ورنى قۇرىلادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل جوبانىڭ جالپى قۇنى 1،6 ملرد ەۋروعا تەڭ. جالپى، اتالعان جوبا ءۇش كەزەڭ بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. العاشىندا 295 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيالانىپ، ناتيجەسىندە جوسپار بويىنشا ءبىر توننا التىن ءوندىرىلۋى ءتيىس. بۇدان كەيىن 235 جانە 310 ملرد تەڭگەنىڭ جۇمىستارى اتقارىلاتىن بولادى. ال التىن ءوندىرۋ كومبيناتى تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەگەندە بارىپ 10 مىڭ كيلوگرامعا دەيىن قۇندى مەتالل وندىرىلەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن ينۆەستورلار بۇل ماقساتقا 6 ملرد تەڭگە سالىپ­تى. ەندى گەولو­گيا­لىق بارلاۋ جۇ­مىستارىنا دا ءجىتى ءمان بە­رىل­ۋدە. بۇگىندە جەتى ۋچاسكەدە گەولوگيالىق-بارلاۋ جۇ­مىس­تارى اياقتالدى. سونىمەن قا­تار ءتورت بولىمشەدە جۇمىس قار­قىن­دى جۇرگىزىلۋدە. كەن ءوندىرۋ تە­رەڭ­دىگى شامامەن 350 مەترگە دە­يىن جەتەدى.

«MONTERRA QAZAQSTAN» جشس باس ديرەكتورى مەرۋەرت دانباەۆا الداعى ۋاقىتتا مۇندا ۆاحتالىق قالاشىقتىڭ دا سالىنا­تى­نىن ايتتى. جالپى، ءبىر سوز­بەن ايتقاندا، قورداي اۋدانى اۋما­عىن­دا التىن ءوندىرۋ ءۇشىن بارلىق مۇم­كىندىك قاراستىرىلادى.

بولاشاقتا قورداي اۋدانى كەن ءوندىرۋ ىسىمەن دە ەلگە تانى­لاتىن بولادى. الايدا، التىن ءون­دى­رۋ ىسىندە مامان دايىن­داۋ كۇر­­­دەلى ماسەلەنىڭ ءبىرى. قازىرگى كە­زدە جەرگىلىكتى جاس­تار­دى گەرما­نيا­داعى جوعارى وقۋ ورىندارىنا ين­­جەنەر ما­ماندىعىن يگەرۋ ءۇشىن وقۋعا جى­بەرۋ كەرەكتىگى ايتىلۋدا. سو­نىمەن قاتار ءتيىستى مامانداردى جەر­گىلىكتى كوللەدجدەردىڭ بازاسىندا دايىنداۋ دا ماڭىزدى بولىپ وتىر. جەرگىلىكتى جەردە مامان دا­يىن­داۋ ءىسىنىڭ دە قالاي جۇزەگە اساتىنىن ۋاقىت كورسەتەدى.

 

جامبىل وبلىسى،

قورداي اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

سىردىڭ سۋى تومەندەپ بارادى

ايماقتار • بۇگىن، 17:27

دوللار ارزاندادى

قارجى • بۇگىن، 16:56

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

ايماقتار • بۇگىن، 16:38

قازاقستاندا ەت قىمباتتادى

قوعام • بۇگىن، 15:10

ەلىمىزدە كيىك سانى كوبەيىپ كەلەدى

قازاقستان • بۇگىن، 14:41

ۇقساس جاڭالىقتار