ساياسات • 28 ءساۋىر، 2021

زاڭسىز اڭشىلىق تىيىلماي تۇر...

20 رەت كورسەتىلدى

«نە ىشەم، نە جەيمىن؟» دەمەيتىن مىناۋ زاماندا اڭشىلىق دەگەن – ازىق تابۋ ەمەس، ەرىككەننىڭ ەرمەگى سياقتى. رۇقساتپەن اۋلاسا ءبىرسارى، ەشبىر قۇجاتسىز ايۋ-مارالدى اتىپ الاتىندار از ەمەس. كوكتەم شىعا بالىقتىڭ ۋىلدىرىق شاشۋ كەزىن بىلە تۇرا، قاساقانا اۋ قۇراتىندار دا جەتىپ ارتىلادى. سوڭعى ۋاقىتتا قاسكويلىككە قاتىستى ورىن العان ءار وقيعاعا توقتالىپ كورەيىك.

وتكەن جىلى 30 قىركۇيەكتە شىعىس قازاقستان وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينس­پەك­تسياسىنىڭ ماماندارى تاڭعى ساعات 9:00 شاماسىندا زاڭسىز اڭ اۋلاعان ازا­ماتتى قولعا تۇسىرگەن. شەمونايحا اۋدا­نى بولشايا رەچكا اۋىلىنان سول­تۇس­تىك­كە قاراي شامامەن 7 شاقىرىم جەردە كۇنباعىس القابىنىڭ شەتىندە، اۋىل تۇرعىنى قوڭىر ايۋدى بايقاپ قالىپ، اتىپ العان. اتىپ الا سالا ايۋدىڭ ەتىن بۇزىپ، وزىمەن بىرگە الىپ كەتكەن. ال باسىن، تەرىسىن، تاباندارى مەن ىشەك-قارنىن قۇلاعان اعاش بۇتاقتارىنىڭ استىنا جاسىرعان. بۇل – قىلمىستىق كودەكستىڭ 337-بابىنىڭ 1-بولىگىندە كوزدەلگەن ەلەۋ­لى زالال كەلتىرە وتىرىپ، زاڭسىز اڭ اۋلاۋ بو­يىنشا قىلمىس. جاۋاپكەرشىلىگى دە وڭاي ەمەس. تەرگەۋ امالدارى جان-جاقتى جۇرگى­زىلگەننەن كەيىن 2021 جىلى 18 اقپان­دا شەمونايحا اۋداندىق سوتىمەن بولشايا رەچكا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ايۋ اتقانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلىپ، 1 جىل 6 اي باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسى تاعايىندالدى. سونداي-اق سول مەرزىمگە پرو­باتسيالىق باقىلاۋ بەلگىلەندى. اۋەس­قوي­لىق، سپورتتىق، كاسىپشىلىك اڭ اۋلاۋعا بايلانىستى قىزمەتپەن 3 جىلعا دەيىن اينالىسۋ قۇقىعىنان دا ايىرىلدى. ال كەلتىرىلگەن ماتەريالدىق زالال 555 600 تەڭگەنى قۇرادى.

ينسپەكتسيا ماماندارىنىڭ ايتۋىن­شا، زاڭدى تۇردە اۋەسقوي اڭ اۋلاۋ­شى­­لارعا اڭشى كۋالىگى، جانۋارلار دۇنيە­سىن پايدالانۋعا رۇقسات، اڭشىلىق شارۋا­شى­­لىعى سۋبەكتىسىنىڭ جولدامالارى، اڭ­شىلىق اتىس قارۋىن قولدانىپ اڭ اۋلا­عان كەزدە – جەكە تۇلعالاردىڭ ازا­مات­تىق قارۋدى جانە ونىڭ پاتروندارىن ساقتاۋعا جانە الىپ جۇرۋگە رۇقساتى قاجەت. ال قوڭىر ايۋ اۋلاۋ ءۇشىن شىعىس قا­زاقستان اۋماعىندا زاڭدى ءليميتتىڭ مول­شەرى – 159 دانا. بۇل ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى جىل سايىن بەكىتەتىن 2020 جىلدىڭ 1 شىل­دە­سى مەن 2021 جىلدىڭ 1 شىلدەسى ارا­لى­عىنداعى ليميت.

زاڭسىز اڭ اتۋ فاكتىسى بيىلدىڭ كوكتە­مىن­دە دە تىركەلدى. 27 ناۋرىزدا وبلىس­تىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جان­ۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينس­پەك­تسياسى ماماندارى گلۋبوكوە اۋدانى­نىڭ اۋماعىندا زاڭسىز مارال اۋلاۋ فاكتىسىن انىقتادى. ولار تابيعاتتى قورعاۋ ماقساتىندا جۇر­گىزگەن رەيدتىك ءىس-شارالار كەزىندە تابي­عاتتى قورعاۋ پوليتسەيلەرىمەن جانە «چەر­نايا ۋبا» اڭشىلىق شارۋاشىلىعى ديرەك­تو­رىمەن بىرلەسىپ، رەزەرۆتىك قورداعى «كوروۆيحا» اڭشىلىق شارۋاشىلىعى اۋماعىنان ەكى مارالدىڭ تەرىسى مەن باس-سي­راقتارىن تاپتى.

رەيدتىك شارا كەزىندە ريددەر قالا­سىنىڭ ەكى تۇرعىنىنان 35 كيلو مولشە­رىن­دە ەت، تىركەلمەگەن 16 كاليبرلى «توز» ماركالى قوساۋىز، تەگىس ۇڭعىلى، شۇرىپ­پەلى مىلتىق جانە 16 كاليبرلى 2 وقتال­عان پاترون تاركىلەندى. اتالعان فاكت قىل­مىس­تىق كودەكستىڭ 337-بابىنىڭ 1-ءبو­لى­مى بو­يىن­شا تىركەلدى. ءدال قازىرگى ۋا­قىتتا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.

جازاعا تارتىلىپ جاتقانىمەن، زاڭسىز اڭ اۋلاۋ تىيىلماي-اق تۇر. جۋىقتا عانا ينسپەكتسيا قىزمەتكەرلەرى ورمان جانە اڭشىلىق شارۋاشىلىعىنىڭ جەدەل ارەكەت ەتۋ جاساعىنىڭ ينسپەكتور­لا­رى­مەن بىرلەسىپ، جارما، ۇلان اۋدان­­دا­رى­نىڭ اۋماقتارىندا جانە سە­مەي قالا­سىنىڭ اكىمشىلىك جەرلەرىندە رەيدتىك ءىس-شارالار وتكىزگەن. شارا كە­زىن­دە جار­ما اۋدانىندا جانە سەمەي قالا­سى­­­نىڭ اكىم­شى­لىك جەرلەرىندە اڭ اۋلاۋ، ­بالىق اۋلاۋ ەرەجەلەرىن بۇزۋ فاك­­تى­لە­­رى انىق­تالدى. ناتيجەسىندە، سە­مەي قالا­سىنىڭ ءۇش تۇر­عى­نىنا قا­تىس­تى اقبتك 382-بابىنىڭ 1-بولىگى بو­يىن­­شا جانە قالباتاۋ اۋىلىنىڭ ەكى تۇر­عى­نىنا اقبتك 383-بابىنىڭ 3-بولىگى بويىن­شا اكىمشىلىك ىستەر قوزعالدى. انىق­تال­عانداي، بالىقشىلار ورتابۇلاق كو­لىن­دە بالىقتى تىيىم سالىنعان اۋلاۋ قۇ­رال­دا­رىمەن اۋلاعان.

وبلىستىڭ وزەن-كولدەرىندە بالىق قورىن كوبەيتۋ ماقساتىندا جان-جاقتى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ-اق جاتىر. كوبەيتۋ ءوز الدىنا، بالىقتى زاڭسىز اۋلاۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن دە تابيعات جاناشىرلارى ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ، ءارتۇرلى پرو­في­لاكتيكالىق جۇمىستار ىستەيدى. ايتا كەتسەك، وڭىردە 16 ءساۋىر مەن 30 مامىر ارا­لىعىندا «نەرەست» پروفيلاكتيكالىق شا­راسى باستالعان. سوعان قاراماستان، زاڭدى بەلدەن باسىپ جۇرگەندەر كوپ. ءتورت كۇن ىشىندە عانا وبلىستا بالىق رەسۋرس­تارىن زاڭسىز اۋلاۋدىڭ 70-كە جۋىق فاكتىسى انىقتالدى.

– تىكۇشاقپەن اۋەدەن شولۋ كەزىندە جاعالاۋ سىزىعىنان ايىراتىن ءنومىرى جوق 18 ديۋرالدى قايىقتار تابىلدى. «راحمەتوللا» ۋچاسكەسىندە قىزمەتكەرلەر 2 رەزەڭكە قايىق، ەسكەك، قايىق موتورى مەن قاپشىقتاعى اۋلاردى انىقتادى. بارلىق زاتتاي دالەلدەمەلەر بالىق ينسپەكتسياسىنا جولداندى. 64 ادامعا قاتىستى جالپى سوماسى 1 ملن تەڭگەدەن استام اكىمشىلىك ايىپپۇلدار سالىندى، – دەدى وبلىستىق پو­ليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ساعات ماديەۆ.

وتكەن اپتادا تابيعاتتى قورعاۋ جانە اۋما­­ق­تىق بالىق ينسپەكتسياسىنىڭ قىز­مەت­­كەر­لەرى مي-8 تىكۇشاعىمەن وس­كە­مەن قالاسىنان بۇقتىرما سۋ قويما­سى­نىڭ جاعالاۋ سىزىعى بويىمەن بوكەن وزە­نى­نىڭ ساعاسى – «تورانعى» شىعاناعىن، جول­نۇس­قاۋ، امانات، شەڭگەلدى اۋىلدارىن، قارا ەرتىس وزەنىنىڭ ساعاسىن، تۇعىل اۋىلىن، زايسان كولىنىڭ سول­تۇس­تىك-باتىستاعى تىيىم سالىنعان بو­­لىگىن اۋەدەن باقىلادى. سونداي-اق قىز­مەت­كەرلەر ۇلان، كۇرشىم، تارباعاتاي جانە كوكپەكتى اۋداندارىنىڭ اڭشىلىق القاپتارىن تەكسەردى.

بارلىق يەسىز قايىقتار مەن بالىق­شى­لارعا بەينەتۇسىرىلىم جۇرگىزىلىپ، ورنالاسۋ ورىندارىنىڭ كارتاسىندا بەلگى قو­يىلدى. اقپارات كۇرشىم، تارباعاتاي، كوك­پەكتى اۋداندىق پوليتسيا بولىمدەرىنە جولداندى. ال بالىقشى ازاماتتار بالىق اۋلاۋدىڭ نورمالارى مەن قاعيدالارىن بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك ( اقبتك-ءنىڭ 381-بابى) قانا ەمەس، قىل­مىستىق جاۋاپكەرشىلىك (قك-ءنىڭ 335-بابى) قاراستىرىلعانىن دا ەستە ۇستا­عان­دا­رى ءجون.

 

شىعىس قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اقمولا «جاسىل» ايماققا ءوتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:58

جاپونيا جەڭىسكە جەتتى

سپورت • بۇگىن، 07:55

بوندارەنكونىڭ بەتموبيلى

ايماقتار • بۇگىن، 07:51

تارباعاتاي قازىناسى

ايماقتار • بۇگىن، 07:45

تۇمار بولعان سىرعا سىرى

ونەر • بۇگىن، 07:42

تاريح تولقىنىنداعى گەنەرال

قوعام • بۇگىن، 07:35

انا دا، بالا دا امان

ايماقتار • بۇگىن، 07:30

«سارى ايماققا» دا ساقتىق كەرەك

ايماقتار • بۇگىن، 07:28

باۋىرلاس ەلمەن بايلانىس نىعايدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:22

ماڭىزدى جوبالار تالقىلاندى

ايماقتار • بۇگىن، 07:20

قوعامدىق كەڭەستەر قۇرىلدى

قوعام • بۇگىن، 07:10

سەنات بيۋروسىنىڭ وتىرىسى

پارلامەنت • بۇگىن، 07:07

ۋداي «ۇماي»

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار