ەڭ الدىمەن ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تاتۋ-ءتاتتى, بەيبىت جاعدايدا ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقانى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسى. كورەگەن كوشباسشى ءححى عاسىرداعى قازاقستاندى تالانتتى, ەڭبەكقور, تولەرانتتى تۇلعالارمەن تۇتاستىرىپ, باقىتتى قوعام قۇرۋعا بار قاجىر-قايراتىن جۇمسادى. بۇل – شىن مانىندە ءبارىمىزدىڭ ماقتان تۇتاتىن ورتاق جەمىسىمىز.
قازاقستان بۇگىندە كوپتەگەن ەتنوس پەن كونفەسسيا وكىلدەرىنىڭ تۋعان ۇيىنە اينالىپ وتىر. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى ەلىمىزدەگى اۋىر جاعدايدى باستان كەشىرە وتىرىپ, 1992 جىلى ەلباسىنىڭ ايتقان يدەياسىنىڭ نەگىزىندە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتتى جاڭا ينستيتۋت ومىرگە كەلدى. سودان بەرى ۇلتتىق ساياساتتىڭ ارقاۋلىق قاعيداتى – قازاقستانداعى بارلىق ەتنوستار مەن كونفەسسيالاردىڭ تەڭ قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋى قاعيداتى ەشقاشان دا نازاردان تىس قالعان ەمەس. ءبىز قوعامدىق تۇراقتىلىقتى, ەتنوسارالىق كەلىسىمدى قامتاماسىز ەتۋدە, قازاقستاندىق بىرتۇتاستىق پەن جاڭا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى قالىپتاستىرۋدا ءوز مودەلىمىزدى جۇزەگە اسىرىپ كەلەمىز.
اسسامبلەيا يدەياسىن ساناسىنا سىڭىرگەن, قيىن-قىستاۋ تاريحي كەزەڭدەردەن بىرگە وتكەن اعا بۋىن ءۇشىن كەلىسىم مەن بىرلىك – ءومىر نەگىزى. ەندىگى جەردە بۇل ۇعىمداردىڭ قاسيەتىن وسكەلەڭ ۇرپاققا, ەلىمىزدىڭ كەلەشەك يەلەرىنە ءتۇسىندىرۋ, بويلارىنا دارىتۋ – الدىمىزدا تۇرعان مىندەت. جوعارى وقۋ ورىندارىندا «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى» كافەدرالارىنىڭ اشىلعاندىعى وسى باعىتتاعى جۇمىستىڭ دۇرىستىعىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار بارلىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ جانىنان «انالار كەڭەسى» قۇرىلىپ, ۇلتتىڭ تاربيەسىنە باسا ءمان بەرىلىپ وتىر. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قوعامدىق كەلىسىم كوميسسيالارى ۇلكەن ۇجىمداردا, قالالىق, اۋداندىق, اۋىلدىق وكرۋگتەردە قۇرىلىپ, جەرگىلىكتى ازاماتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋدا. ەلباسىنىڭ اقىل-ويىنىڭ تەرەڭدىگى مەن ساياسي العىرلىعىنان تۋىنداعان ينستيتۋت رەتىندە اسسامبلەيا قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا بەلسەندى قىزمەت ەتىپ كەلەدى.
بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مارتەبەسى مەن وكىلەتتىگى ءوستى. ءبىزدىڭ كوپەتنوستى ەلىمىزدىڭ بارلىق حالقىنىڭ مۇددەلەرىن كوزدەي وتىرىپ, اسسامبلەيادان سايلانعان دەپۋتاتتار قازاقستانداعى ەتنوسارالىق ءبىتىم مەن كەلىسىمدى نىعايتۋ ۇدەرىسىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا جانە «ماڭگىلىك ەل», «رۋحاني جاڭعىرۋ» يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋعا ايرىقشا ءمان بەرۋدە. «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ ومىرلىك شىندىققا اينالۋى ءۇشىن بارشا قازاقستاندىقتىڭ بويىنا ازاماتتىق پاتريوتتىق سەزىم ۇيالاتۋدا اسسامبلەيانىڭ اتقاراتىن قىزمەتى ۇشان-تەڭىز. حالىق بىرلىگىن ساقتاپ, دوستىعىن دانەكەرلەۋدە الاتىن ورنى ەرەكشە. اسسامبلەيا كوپتەگەن ءداستۇر مەن مادەنيەتتى ءبىر ارنادا توعىستىرعان ءبىزدىڭ ورتاق ۇيىمىزگە اينالدى. تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە جاساپ كەلە جاتقان, الەمگە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قوعامدىق كەلىسىم ۇلگىسى رەتىندە تانىلعان اسسامبلەياعا يگىلىكتى ىستەر, باياندى باستامالار تىلەيمىز. قازاق حالقىنىڭ اينالاسىنا جۇدىرىقتاي جۇمىلعان قازاق ەلىندە تۇراتىن بارشا ازامات ەلىمىزدىڭ كەلىستى كەلىسىمىن, جاراسىمدى بىرلىگىن كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, الدا تۇرعان ۇلى ماقساتتارعا بىرلەسە بەت الۋدا.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلباسى نەگىزىن قالاعان كەلەلى ءىستى كەمەلىنە جەتكىزۋگە ايرىقشا ءمان بەرىپ وتىر. حالىق ىنتىماعىن نىعايتىپ, ەل بىرلىگىن ساقتاۋ مەملەكەتتىك دارەجەدەگى ماڭىزدى تەتىك بولىپ قالا بەرەدى. ءبىز – ۇلكەن ءبىر وتباسىنىڭ مۇشەلەرىمىز. تاۋەلسىزدىك العان 30 جىلدىڭ ىشىندە تاتۋلىعىمىزعا سىزات تۇسىرمەي, قانداي سىن ساعاتتا دا بىرلىگىمىزدەن اجىراماي كەلە جاتىرمىز. سونىڭ ارقاسىندا ىشكى, سىرتقى ساياساتى مىعىم مەملەكەت قۇرا بىلدىك. الەم وزگەرىپ جاتىر, جاڭا زامان ءبىزدىڭ دامىپ كەلە جاتقان جاس مەملەكەتىمىزدەن جاڭا قادامدار, باتىل شەشىمدەر تالاپ ەتەدى.
قازاقستان قاشاننان دا حالىقتار دوستىعىنىڭ التىن بەسىگى سانالادى. ايرانداي ۇيىعان تاتۋلىق پەن بىرلىكتىڭ, ىنتىماق پەن بەرەكەنىڭ ۇيىتقىسى بولا ءبىلدى. قازاق حالقى – ءوزىنىڭ دالاسىنىڭ كەڭدىگىندەي, باباسىنىڭ ورلىگىندەي دارحان حالىق. تاعدىردىڭ ءتۇرلى سىناعىن باستان كەشكەن حالىقتار جان-جاقتان اعىلىپ كەلگەندە, باۋىرمالدىق تانىتىپ, بارشا جۇرتتىڭ بالاسىنا قۇشاعىن كەڭ اشتى. ولار قازاق دالاسىندا ءوسىپ-وركەندەپ, كەڭگە قانات جايدى. سان تاراۋ تاعدىرلار كوكتەمدە ءبۇر جارعان گۇلدەي وسى قۇتتى دالادان باقىت تاپتى. قاسيەتتى قازاق جازيراسىن مەكەندەگەن بارشا قانداستارىمنىڭ ارمانى, ءبارىمىزدىڭ ورتاق ماقساتىمىز – قازاقستانىمىزدىڭ گۇلدەنۋى, بولاشاق ۇرپاقتارىمىزدىڭ جارقىن ءومىرى.
ءسوز باسىندا ايتىپ وتكەنىمدەي, ءومىر اعىسى مۇلدە باسقا ارناعا بۇرىلدى. جاھاندىق سىن-قاتەرلەر ادام بالاسىن تىعىرىققا تىرەپ, ءومىر ءسۇرۋدى قيىنداتتى. مۇنىڭ ءبارىن جەڭەتىن قۋاتتى كۇش – تاتۋلىق پەن بىرلىك. ەڭ باستىسى, وسى قۇندىلىقتى ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىز بارىنشا ساقتاپ, ايالاپ وتىر. ءار ءىستىڭ بايلامىن تەرەڭنەن تارقاتاتىن قازاق ەلى: «بەتەگە كەتسە بەل قالار, بىرلىگىڭ كەتسە نەڭ قالار؟» دەگەن ءسوزدى جايدان-جاي ايتپاعانى انىق. زەردەلەپ قاراعان جانعا بەرەكە بىرلىكتەن, تاتۋ تىرلىكتەن اسقان بايلىق جوق.
تاريح بەتتەرىنە زەر سالساق, باسىنا قىسىلتاياڭ كۇن تۋعاندا تارىداي بىتىراپ كەلگەندەردى قوناقجايلىقپەن قارسى الۋى قازاق جۇرتىنىڭ جۇرەگىنىڭ دارياداي كەڭدىگىن اڭعارتسا كەرەك. ولار وسى جاقسىلىقتىڭ بارلىعىن العىس الۋ ءۇشىن ەمەس, ادامدار اراسىنداعى ىزگىلىك پەن جاناشىرلىقتىڭ كەرۋەنى توقتاماسىن دەپ جاسادى. ەندەشە, «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي, باۋىرىم دەپ» دەيتىن حاكىم اباي سوزىنەن تەرەڭ تامىر العان ءار قازاقستاندىق وبال مەن ساۋاپتىڭ, جاقسى مەن جاماننىڭ پارقىن ءبىر كىسىدەي بىلەدى. ءوزىمىز باقىتتى عۇمىر كەشىپ وتىرعان تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جارقىن بولسىن!
كنياز ميرزوەۆ,
قازاقستان كۇردتەرى «باربانگ» قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى, اكادەميك
