كۇلتوبە قازىنالارى

اتالعان قورىق-مۋزەي ءباسپاسوز قىز­مەتى حابارلاعان مالىمەتىنە جۇگىنسەك, قازبا كەزىندە تابىلعان زاتتاردىڭ ىشىندە ەڭ باعالىسى – ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ ءىى-ءىىى عع. ءتان پوليحرومدى ستيلدە جاسالعان ارحەولوگيادا «كالاچيك مۇسىندەس» دەپ اتالاتىن التىن سىرعالار. سونىمەن قاتار حVII-حIح عاسىرلارعا ءتان 193 دانا كەراميكالىق جانە 77 دانا مىس بۇيىمدار, حVIII-حIح عاسىرلارعا ءتان 298 دانا مونەتا, 17 فارفور ىدىس فراگمەنتتەرى, II عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسى-IV عاسىرعا ءتان 6 دانا التىن اشەكەي, سونداي-اق 9 دانا كۇمىس تيىندار مەن 2 دانا كۇمىس اشەكەي – جالپى سانى 600-گە جۋىق زات تابىلعان كورىنەدى.

بۇل بۇيىمدار جۇقا التىن فولگادان جاسالىپ, اشەكەي بەتى انار ءتارىزدى بەزەندىرىلگەن. بۇعان دەيىن مۇنداي بۇيىم ورداباسى اۋدانىندا ورنالاسقان كۇلتوبە قورىمىنىڭ «كاتاكومبا» دەپ اتالاتىن جەرلەۋ قۇرىلىسىنان تابىلعان بولاتىن.

«ادەتتە, التىننان جاسالعان جادىگەرلەر قالانىڭ ىشىندە ەمەس, سىرتتاعى وبالاردان تابىلادى. كۇلتوبەدەن تابىلعان سيرەك كەزدەسەتىن جادىگەردىڭ ەرەكشەلىگى وسىندا. جادىگەردىڭ جا­سالۋ ۇلگىسى ساق داۋىرىنەن باسقاشا. ياعني بۇرىندارى قوسىمشا اشەكەي تاستاردى سىرعا بەتىنە جاپسىرۋ كوپ كەزدەسپەگەن. بۇل رەتى جادىگەر – عۇن, سارمات ءداۋىرىن بەينەلەيتىن II-III عاسىرلارعا ءتان التىن بۇيىمدار قاتارىن تولىقتىرىپ تۇر. ءاربىر جادىگەر سالت-ءداستۇر, عۇرپىمىزدان حابار بەرەدى», دەيدى تاريح عىلىم­دارىنىڭ دوكتورى, ارحەولوگ مۇحتار قوجا.