پرەزيدەنت • 22 ءساۋىر، 2021

پرەزيدەنتتىڭ اتىراۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەستە سويلەگەن ءسوزى

46 رەت كورسەتىلدى

اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىراۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەستە سويلەگەن ءسوزىن جاريالادى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

قۇرمەتتى كەڭەسكە قاتىسۋشىلار!

بيىل – ەگەمەن ەل بولعانىمىزعا 30 جىل. بۇل – بارشامىز ءۇشىن ماڭىزدى ءارى تاريحي بەلەس. وسى كەزەڭ ىشىندە ءتۇرلى سالادا اۋقىمدى شارالار اتقارىلدى. بۇعان ءار ايماقتىڭ قوسقان ۇلەسى زور. سونىڭ ىشىندە، اتىراۋ وبلىسىنىڭ ورنى بولەك. وڭىردەگى مۇناي قورى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋعا مول مۇمكىندىك بەردى. مەملەكەتىمىزدىڭ العاشقى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالارى وسىندا جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل جوبالار ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق جانە ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن بەرىك نەگىز قالادى.

مەملەكەت باسشىسى رەتىندە العاشقى ساپارىمنىڭ ءبىرىن اتىراۋدان باستاعانىمدى بىلەسىزدەر. مۇنايلى ءوڭىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگى، تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتى ءاردايىم مەنىڭ ءجىتى نازارىمدا. جالپى، ءوڭىر قارقىندى دامىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا مەملەكەتىمىزدىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ ۇلەسى  10 پايىزدان استى. ەلىمىزگە تارتىلعان ينۆەستيتسيانىڭ 30 پايىزعا جۋىعى وسى ايماققا تيەسىلى. قازاقستاننىڭ ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ جالپى كولەمىندەگى اتىراۋدىڭ ۇلەسى 20 پايىزعا جەتتى.

سونىمەن بىرگە، وبلىستا ءتۇيىنى شەشىلمەگەن ماسەلەلەر از ەمەس.

بىلتىر مۇندا ونەركاسىپ ءوندىرىسى مەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كولەمى، شاعىن جانە ورتا بيزنەس وندىرەتىن ءونىم مولشەرى ازايىپ كەتتى. 

وسىعان بايلانىستى، ءبىز بۇگىن ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ناتيجەسىن جانە الداعى جوسپارىمىزدى تالقىلايمىز.  

 

قۇرمەتتى كەڭەسكە قاتىسۋشىلار!

اتىراۋ وبلىسىنىڭ جاعدايى تۋرالى بارلىق باياندامالاردى تىڭدادىق. ايماقتى دامىتۋعا قاتىستى ناقتى ماقسات-مىندەتتەرىمىز بار.

ىندەتتەن تۋىنداعان قيىندىققا قاراماستان، ەل ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتىرۋگە كۇش جۇمىلدىرۋىمىز قاجەت.  قازىر بۇكىل الەم دامۋدىڭ داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭىنە قادام باستى. ءبىز وسى ۇردىستەن قالىپ قويماۋىمىز كەرەك.  سوندىقتان، مىناداي مىندەتتەردى شەشۋگە باسا ءمان بەرگەن ءجون.

 

ءبىرىنشى. مۇناي-گاز ونەركاسىبىن دامىتۋ.

اتىراۋ وبلىسى – ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن يندۋستريالىق ءوڭىردىڭ ءبىرى. ايماقتىڭ مۇناي-گاز ونەركاسىبى شەتەلدەن ينۆەستيتسيا تارتۋ سالاسىندا كوش باستاپ كەلەدى. سونداي-اق، قازاقستاننىڭ الەمدەگى ينۆەستيتسيالىق ءيميدجىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزۋدە. وبلىس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە جانە ۇلتتىق قورعا قوماقتى قارجى قۇيىپ وتىر.

ۇكىمەت ءوڭىر اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ، ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىن ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرۋدى باقىلاۋعا الۋعا ءتيىس. بولاشاقتا كەڭەيۋ جوباسىن ۋاقتىلى اياقتاۋ ماڭىزدى.  سونداي-اق، قاشاعان كەن ورنى تولىق يگەرىلۋگە ءتيىس.

سول ارقىلى ءبىر جىلدا وندىرىلەتىن مۇناي كولەمىن 15 ميلليون تونناعا ارتتىرۋعا بولادى. ناتيجەسىندە جۇمىس ورىندارى اشىلىپ، وتاندىق قىزمەت كورسەتۋ كومپانيالارى مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى ءۇشىن مول مۇمكىندىكتەر تۋادى.  

ۆ فەۆرالە نا ۆسترەچە س رۋكوۆودستۆوم كومپاني-كونتسەسسيونەروۆ يا دال پورۋچەنيە ۋتۆەرديت پلان پولنوماسشتابنوگو وسۆوەنيا كاشاگانا دو كونتسا 2021 گودا.

پروشۋ پراۆيتەلستۆو دەرجات داننىي ۆوپروس نا كونترولە ي نە دوپۋستيت زاتياگيۆانيا سروكوۆ.

بولشيە وجيدانيا پو رازۆيتيۋ ەكونوميكي وبلاستي سۆيازانى س نەفتەگازوحيميەي. زدەس مى سيلنو وتستاەم.  

ا ۆەد داننايا وتراسل – ەتو وسنوۆا بۋدۋششەي ەكونوميكي رەگيونا ي ۆسەي سترانى.

ۆمەستە س تەم، ەففەكتيۆنوست سەز «ناتسيونالنىي يندۋستريالنىي نەفتەحيميچەسكي تەحنوپارك» ۆىزىۆاەت منوگو ۆوپروسوۆ.

سترويتەلستۆو ينفراسترۋكتۋرى سەز نە زاۆەرشەنو. س 2015 گودا نا رازۆيتيە سەز ۆىدەلەنو 162 ميللياردا تەنگە، ودناكو، زاپۋششەن ۆسەگو ودين پروەكت!

كرۋپنىە پروەكتى پو پرويزۆودستۆۋ پوليپروپيلەنا ي پوليەتيلەنا دو سيح پور نە رەاليزوۆانى، پوتومۋ چتو نە نايدەنى ينۆەستورى ي نە وپرەدەلەنى رىنكي سبىتا.

پراۆيتەلستۆو ي فوند «سامرۋك-كازىنا» دولجنى ۋسكوريت رەاليزاتسيۋ ەتيح پروەكتوۆ.

الماسادام مايدانوۆيچ، پروشۋ ۆاس راسسماتريۆات پروەكتى ۆ سفەرە نەفتەگازوحيمي كاك پريوريتەتنىە ۆ رابوتە فوندا. ۆوزميتە ۆسيۋ رابوتۋ پو داننومۋ ناپراۆلەنيۋ نا وسوبىي كونترول.

 

ەكىنشى. اۆتوجولداردى دامىتۋ.

ايماقتاعى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 85 پايىزى جانە وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردىڭ 61 پايىزىنىڭ احۋالى ورتاشا نەمەسە جامان ەمەس دەۋگە بولادى. بىراق، بۇل – ورتاشا رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن تومەن. ساپالى جول – قاۋىپسىزدىك كەپىلى. 

وبلىستا جول اپاتىنىڭ جيىلەپ كەتۋى ءبارىمىزدى، ەڭ الدىمەن، جەرگىلىكتى ازاماتتاردى الاڭداتادى. بىلتىر وڭىردە 232 جول-كولىك وقيعاسى بولدى. سونىڭ سالدارىنان 69 ادام، سونىڭ ىشىندە 6 بالا قايتىس بولدى. مۇنداي احۋال جىل سايىن قايتالانۋدا. اسىرەسە، «ورال-اتىراۋ» تاس جولىنا باسا نازار اۋدارعان ءجون.    

وكىنىشكە قاراي، بۇل جول ادام ومىرىنە ۇنەمى قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىر. بيىلعى ەكى اي ىشىندە وسى جولدىڭ بويىندا 7 جول-كولىك وقيعاسى بولىپ، 17 ادام قازاعا ۇشىرادى. سونداي-اق، 15 ادام زارداپ شەكتى. ءبىر عانا جول اپاتىنان 15 بالا جەتىم قالدى. بۇنداي جاعدايعا جول بەرمەۋىمىز كەرەك. ۇكىمەت پەن وڭىردەگى اكىمدىكتەردىڭ مىندەتى – جول قاۋىپسىزدىگىن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋ.

«ورال-اتىراۋ» تاس جولىنىڭ ايماق ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى زور. بارلىق جولاۋشى جانە جۇك تاسىمالى وسى جول ارقىلى وتەدى. اۆتوجولدىڭ بويىندا كولىك تۇراعى جوقتىڭ قاسى. شىن مانىندە، جولدىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتپەيدى. 

رومان ۆاسيلەۆيچ، يا زنايۋ، چتو اكيمات زاپراشيۆاەت وكولو 12 ميللياردوۆ تەنگە نا رازۆيتيە اۆتوموبيلنىح دوروگ.

سۋمما نەمالەنكايا، پروشۋ دەتالنو پروسچيتات رەالنۋيۋ پوترەبنوست ي رەشيت ۆوپروس س فينانسيروۆانيەم.

تاعى دا قايتالاپ ايتامىن: ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدىكتەرى 2025  جىلعا دەيىن جەرگىلىكتى جەرلەردەگى جولداردىڭ 95 پايىزىن جوندەپ، رەتكە كەلتىرۋگە ءتيىس. 2019 جىلدان باستاپ بۇكىل ەلىمىز بويىنشا وسى ماقساتقا جىل سايىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 50 ميلليارد تەڭگە بولىنۋدە.  جول قۇرىلىسىنا جانە ونى جوندەۋگە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن دە قارجى جۇمسالادى. ناتيجە جوق دەپ ايتۋعا بولادى. جوندەلگەن جولدىڭ كوبى ءبىر جىل وتپەي جارامسىز بولىپ قالادى. مۇنى اشىق ايتۋ كەرەك.

مەردىگەرلەر وزدەرىنىڭ كەپىلدى مىندەتتەمەلەرىن قالاي ورىنداپ جاتىر؟ جالپى، وسى جۇمىسقا ۇزاق جىلدار بويى تەك بەلگىلى ءبىر مەردىگەرلەر عانا قاتىسادى. بۇل سۇراققا ۇكىمەت جاۋاپ بەرۋى كەرەك. مەملەكەتتىڭ تاپسىرىسىن ورىندايمىن دەپ كەلگەن كەز كەلگەن مەردىگەردىڭ باستى مىندەتى – ساپالى جۇمىس. سوندىقتان، ولارعا قويىلاتىن تالاپ تا قاتاڭ بولۋعا ءتيىس. 

ال، جالپى ەلىمىزدەگى جولداردىڭ جاي-كۇيىنە كەلسەك، «نۇر-سۇلتان – الماتى» اۆتوجولىن جوندەۋ جۇمىستارى ءالى كۇنگە دەيىن اياقتالماعان. بۇل جول ەلوردامىزدى 8 ميلليوننان استام تۇرعىنى بار وڭتۇستىك وڭىرلەرمەن بايلانىستىرادى. جۇمىس قارقىنىن كۇشەيتىپ، وسى جولدى 2023 جىلى پايدالانۋعا بەرۋدى تاپسىرامىن.

 شىن مانىندە، جول سالۋ جانە ونى جوندەۋ جۇمىستارى ساپاسىز اتقارىلىپ جاتقانىن مويىنداعان ءجون.

پو موەمۋ پورۋچەنيۋ پراۆيتەلستۆوم ي ادمينيستراتسيەي پرەزيدەنتا پرينياتى كادروۆىە رەشەنيا ۆ وتنوشەني ليتس، دوپۋستيۆشيح سەرەزنىە پروماحي ۆ رابوتە، كاسايۋششەيسيا كاچەستۆا دوروگ. ەتا رابوتا دولجنا بىت نا پوستوياننوم كونترولە پراۆيتەلستۆا ي اكيموۆ.  

ترەبۋەتسيا دەتالنو رازوبراتسيا س پروبلەمامي ي ۋپۋششەنيامي نا مەستنوم ۋروۆنە ي، ۆ سلۋچاە نەوبحوديموستي، ناكازات سووتۆەتستۆۋيۋششيح چينوۆنيكوۆ. بەز ەتوگو پولوجيتەلنوگو رەزۋلتاتا دوبيتسيا نەۆوزموجنو. 

نەوبحوديمو پرينيات كومپلەكس مەر پو ۋسيلەنيۋ كونتروليا زا نەۋكوسنيتەلنىم سوبليۋدەنيەم ستاندارتوۆ ۆ سفەرە سترويتەلستۆا دوروگ.

تاكجە پروشۋ پراۆيتەلستۆو ۆنەستي پرەدلوجەنيا پو ماكسيمالنومۋ يسپولزوۆانيۋ ترانسپورتنوگو ي ترانزيتنوگو پوتەنتسيالا سترانى.

وني دولجنى كاساتسيا نە تولكو ۆوپروسوۆ سترويتەلستۆا ي ەكسپلۋاتاتسي دوروگ.

پرەدستويت رەشيت ۆەس كومپلەكس پروبلەم، ۆ چاستنوستي، ەتو پەرەگوۆورنايا رابوتا س ينوستراننىمي پارتنەرامي، ۆوپروسى بىستروگو پروحوجدەنيا گرانيتس، ۆۆەدەنيە پلاتى زا يسپولزوۆانيە دوروگ.

كونكۋرەنتسيا ناراستاەت، ستويات نا مەستە نەلزيا!

وتدەلنىم ۆوپروسوم ياۆلياەتسيا گراموتنوە ۆىسترايۆانيە اۆتوموبيلنىح پوتوكوۆ ۆنۋتري گورودوۆ.

ۆ ەتوي سۆيازي پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ ي اكيمام رەشيت ۆوپروس يسپولزوۆانيا سپەتسيالنو ۆىدەلەننىح اۆتوبۋسنىح پولوس ۆنە چاسوۆ پيك ي ۆ ۆىحودنىە دني.

پودوبنايا پراكتيكا راسپروسترانەنا ۆ موسكۆە، ستامبۋلە ي پاريجە.

ۆ گوروداح سلەدۋەت سوزدات ەدينىە تسەنترى ۋپراۆلەنيا ترانسپورتنىم دۆيجەنيەم.

ۆ زاداچي تسەنتروۆ بۋدەت ۆحوديت كوورديناتسيا رابوتى ۋپولنوموچەننىح ورگانوۆ ۆ ەتوي سفەرە، ا تاكجە راسسموترەنيە جالوب ي پرەدلوجەني گراجدان، ناپريمەر، پو ۆوپروسام وتسۋتستۆيا دوروجنىح زناكوۆ، نەرابوتايۋششيح سۆەتوفوروۆ ي تاك دالەە.

پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ سوۆمەستنو س اكيمامي رەگيونوۆ پرينيات مەرى پو سوزدانيۋ تاكيح تسەنتروۆ ۆ رەگيوناح.

 

ءۇشىنشى.  جۇمىسپەن قامتۋ.

قازىرگى تاڭدا اتىراۋ وبلىسىنداعى تۇرمىس دەڭگەيى ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنە قاراعاندا جوعارى. ورتاشا جالاقى 358 مىڭ تەڭگە، بۇل – جالپى رەسپۋبليكالىق كورسەتكىشتەن 1،6 ەسە جوعارى (قازاقستان بويىنشا 222،9 مىڭ تەڭگە).

دەگەنمەن، مۇندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «بولاشاقتا كەڭەيۋ جوباسى» جاقىندا اياقتالادى. الداعى ءۇش جىلدا 55 مىڭ ادام جۇمىستان بوسايدى. وبلىس اكىمى ونىڭ 31 مىڭىن ەڭبەكپەن قامتۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل اتىراۋ وبلىسىنىڭ عانا مىندەتى ەمەس ەكەنىن ەسكە سالامىن.  

جوبا اياسىندا ۆاحتالىق تاسىلمەن وزگە ايماقتاردىڭ تۇرعىندارى دا جۇمىس ىستەپ ءجۇر.  ۇكىمەتكە جۇمىستان بوساتىلاتىن بارلىق جۇمىسشىلاردى بىرتىندەپ ەڭبەكپەن قامتۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن.

 

ءتورتىنشى. دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن نىعايتۋ.

كوروناۆيرۋس ىندەتى قايتادان ءورشىپ، ەپيدەميولوگيالىق احۋال كۇردەلەنىپ بارادى. بۇل رەتتە، ايماقتىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرىپ، ەڭبەك ۇجىمدارىنداعى احۋالعا ايرىقشا نازار اۋدارۋ كەرەك.  وبلىس كاسىپورىندارىندا اپتا سايىن  ىندەت وشاعى پايدا بولۋدا. وبلىس اكىمىنە ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىن باسشىلارىمەن بىرلەسىپ،  ىندەتتىڭ الدىن-الۋ جانە ونىمەن كۇرەس شارالارىن ۋاقتىلى قابىلداۋدى تاپسىرامىن. ۆاحتالىق تاسىلمەن ىستەيتىن جۇمىسشىلاردىڭ دەنساۋلىعىن مۇقيات قاداعالاۋ قاجەت.  

ىندەتتىڭ جاڭا تولقىنى كەلگەننەن بەرى جاعدايى اۋىر جانە وتە اۋىر ناۋقاستار كوبەيۋدە. ولاردىڭ سانى سوڭعى ءبىر ايدا ەكى ەسەگە ارتتى.  ال، ەمدەۋ مەكەمەلەرىندە قاجەتتى ءدارى-دارمەك پەن قۇرال جابدىقتار ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەنى انىقتالىپ وتىر. بۇل احۋال ادام ءولىمىنىڭ كۇرت وسۋىنە اكەپ سوقتىرۋى مۇمكىن.

بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعى دا جاعدايدى ۋشىقتىرىپ وتىر. وبلىستا 207 دارىگەر جەتىسپەيدى. سونىڭ ىشىندە، اۋىلدىق جەرلەرگە
52 دارىگەر قاجەت.  

وبلىس اكىمىنە ەمدەۋ مەكەمەلەرىن ءدارى-دارمەكپەن جانە مەديتسينالىق قۇرالمەن قامتاماسىز ەتۋدى جەكە باقىلاۋعا الۋدى تاپسىرامىن. سونىمەن قاتار، انەستەزيولوگيا جانە جان ساقتاۋ بولىمدەرىن تولىق جابدىقتاۋدى، دارىگەرلەر تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ مىندەتىن جۇكتەيمىن.     

رەسەيمەن شەكارادا اۆتوكولىكپەن وتەتىن بەكەتتىڭ بولۋى ءوڭىردىڭ ەپيدەميولوگيالىق احۋالىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە. اۆتوكولىكتەر وتەتىن شەكارا بەكەتىندە جاۋاپتى مەكەمەلەردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. ۇكىمەتكە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ، جۇرت  شەكارادان اۆتوكولىكپەن وتەتىن ورىندارعا قاتاڭ سانيتارلىق-كارانتيندىك باقىلاۋ ورناتۋدى تاپسىرامىن. 

ىسساپارعا شىعاتىن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق سالا ماماندارىنىڭ قىزمەتىنە بارلىق جاعدايدى جاساۋدى جۇكتەيمىن. قازىرگى تاڭدا ءارتۇرلى شتامدار پايدا بولىپ، كەسەلمەن كۇرەس قيىنداي ءتۇستى.  وكىنىشكە قاراي، قاۋىپتى دەرتتىڭ كەسىرىنەن ۇلتقا بەرەرى كوپ تانىمال تۇلعالاردان دا ايىرىلىپ قالىپ جاتىرمىز. بۇل – بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن ورنى تولماس قايعى. مەملەكەت ءۇشىن ءار ادامنىڭ ءومىرى قىمبات. سوندىقتان، بارشا جۇرتتى جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋعا، ساق بولۋعا شاقىرامىن.

كوروناۆيرۋستى جەڭۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى – ۆاكتسينا سالۋ ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ كەلەمىن. ءبىز قازىر حالىقتىڭ جاپپاي ۆاكتسينا الۋىن ۇيىمداستىرۋىمىز قاجەت. بۇل جۇمىستا ءىرى كاسىپورىندار باستى نازاردا بولۋعا ءتيىس. مۇناي كومپانيالارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ايرىقشا ءمان بەرىڭىزدەر.

تاعى ءبىر ماسەلە – وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى ەسكىرگەن. ۇكىمەت اكىمدىكپەن بىرلەسىپ، كوپبەيىندى اۋرۋحانا، پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعىن جانە زاماناۋي قالالىق ەمحانالار سالۋ ماسەلەسىن شەشۋى كەرەك.

ايرىقشا كۇتىمگە مۇقتاج بالالارعا قولايلى ورتا قالىپتاستىرىپ، مەديتسينالىق كومەك بەرۋ ءۇشىن مامانداندىرىلعان ساۋىقتىرۋ ورتالىعىن سالۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى تاپسىرامىن. مەكتەپ تۇلەكتەرى دارىگەر ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الۋى ءۇشىن گرانت سانىن كوبەيتۋ قاجەت. سونىمەن بىرگە، وڭىردە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە قولايلى جاعداي جاساۋ كەرەك.    

قوعام وكىلدەرى بىرنەشە جىلدان بەرى وبلىس ورتالىعىندا سپورتقا ەرەكشە قابىلەتى بار دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات سالۋ ماسەلەسىن كوتەرىپ ءجۇر. ۇكىمەتكە اكىمدىكپەن بىرلەسىپ بۇل ماسەلەنى دە قاراستىرۋدى تاپسىرامىن. 

 

پياتوە. ۋستويچيۆوە ەنەرگوسنابجەنيە رەگيونا.

ۋسپەشنوە رازۆيتيە وبلاستي نەۆوزموجنو بەز رەشەنيا ەتوگو ۆوپروسا.

رەگيون دولجەن بىت نادەجنو ي ۆ پولنوي مەرە وبەسپەچەن ەلەكتروەنەرگيەي.

پوكا ۆ داننوم ناپراۆلەني ەست پروبلەمى.

اۆارينىە سبوي ۆ ەنەرگەتيچەسكيح سەتياح پريۆەلي ك وستانوۆكە اتىراۋسكوگو نەفتەپەرەراباتىۆايۋششەگو زاۆودا.

ۆ سۆويۋ وچەرەد، ەتو پوۆليالو نا ۋحۋدشەنيە سيتۋاتسي نا رىنكە گسم.

پو موەمۋ پورۋچەنيۋ رازراباتىۆاەتسيا سحەما ۋسيلەنيا ترانزيتنىح سۆيازەي مەجدۋ زاپادنىمي وبلاستيامي سترانى ي يح وبەدينەنيا س  ەدينوي ەنەرگوسيستەموي كازاحستانا.

ۆ تسەلوم، پراۆيتەلستۆۋ ترەبۋەتسيا پرينيات كومپلەكس مەر پو پوۆىشەنيۋ نادەجنوستي فۋنكتسيونيروۆانيا ەلەكتريچەسكوي سەتي زاپادنوگو رەگيونا.

 

التىنشى.ء وڭىردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ.

سۋ – ايماقتىڭ ورنىقتى دامۋى ءۇشىن قاجەتتى باستى رەسۋرستىڭ ءبىرى.  الايدا، جايىق وزەنى قاتتى تارتىلىپ، ونىڭ ەكولوگيالىق احۋالى كۇننەن كۇنگە ناشارلاپ بارادى. بۇل ماسەلە ونسىز دا اۋىز سۋعا مۇقتاج بولىپ وتىرعان جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى تولعاندىرىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وندىرۋشىلەر دە ۇلكەن قيىندىقتارعا تاپ بولىپ جاتىر. 

ءبىز جايىق وزەنى اڭعارىنىڭ ەكوجۇيەسىن ساقتاۋ جونىندە 2024 جىلعا دەيىنگى قازاقستان-رەسەي ىنتىماقتاستىعى تۋرالى باعدارلاما قابىلدادىق. ۇكىمەت وسى باعدارلامادا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردى ۋاقتىلى قارجىلاندىرۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە، رەسەي جاعىمەن بىرلەسىپ، جەدەل شارالار قابىلداۋى قاجەت.     

سەگودنيا چاست ناسەلەنيا وبلاستي ي رياد كرۋپنىح نەفتەدوبىۆايۋششيح پرەدپرياتي رەگيونا پوترەبليايۋت ۆودۋ يز ماگيسترالنوگو ۆودوۆودا «استراحان – مانگىشلاك».

ەگو پروتياجەننوست سوستاۆلياەت بولەە 1 تىسياچي كيلومەتروۆ، ا يزنوشەننوست نا سەگودنيا دوستيگلا ۋروۆنيا 80%.

ۆ ەتوي سۆيازي ۆوزنيكاەت ۆىسوكايا ۆەروياتنوست وگرانيچەنيا پوداچي ۆودى نە تولكو ۆ اتىراۋسكوي، نو ي ۆ مانگيستاۋسكوي وبلاستي، كوتورايا تاكجە پيتاەتسيا وت داننوگو ۆودوۆودا.

ەتو زاستارەلىي ۆوپروس، كوتورىي ۆولنۋەت ۆسەح جيتەلەي. پريشلو ۆرەميا ەگو رەشيت.

پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ ي فوندۋ «سامرۋك-كازىنا» وبەسپەچيت رەكونسترۋكتسيۋ ي مودەرنيزاتسيۋ ۆودوۆودا «استراحان – مانگىشلاك».

دو سيح پور نە رەشەنا ي پروبلەما س وبەسپەچەنيەم دوستۋپا ك كاچەستۆەننوي پيتەۆوي ۆودە ۆ سەلسكوي مەستنوستي.

ۆ وبلاستي – 30 سەل يلي 20% وت وبششەگو كوليچەستۆا سەلسكيح ناسەلەننىح پۋنكتوۆ نە وبەسپەچەنى پيتەۆوي ۆودوي سووتۆەتستۆۋيۋششەگو كاچەستۆا ي ۆ پولنوم وبەمە.

ۆ تەكۋششەم گودۋ پلانيرۋەتسيا وبەسپەچيت پيتەۆوي ۆودوي تولكو 7 سەل. ەتو وچەن نيزكيە تەمپى.

پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ سوۆمەستنو س اكيماتوم رەگيونا زا دۆا گودا پولنوستيۋ رەشيت داننىي ۆوپروس.

 

سەدموە. حوروشو يزۆەستنو، چتو كاچەستۆو جيزني ي زدوروۆە ناسەلەنيا زاۆيسيت وت سوستويانيا ەكولوگي ۆ رەگيونە.

ۆاجنەيشەي زاداچەي پراۆيتەلستۆا ي اكيماتا وبلاستي ياۆلياەتسيا كاردينالنوە سنيجەنيە ۆىبروسوۆ ۆرەدنىح ۆەششەستۆ وت كرۋپنىح پرومىشلەننىح پرەدپرياتي.

اتىراۋ ستابيلنو ۆحوديت ۆ پەرەچەن گورودوۆ كازاحستانا س ۆىسوكيم ۋروۆنەم زاگريازنەننوستي ۆوزدۋحا.

ۆ 2020 گودۋ ۆ گورودە زافيكسيروۆانو 160 سلۋچاەۆ زاگريازنەنيا ۆوزدۋحا، پرەۆىشايۋششيە نورماتيۆنىە پوكازاتەلي.

ءبىز وزىق حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن جاڭا ەكولوگيالىق كودەكس قابىلدادىق. ەكولوگيالىق تيىمدىلىكتى ارتتىراتىن باعدارلامالاردى قولعا العان كاسىپورىندار قالدىق شىعارعانى ءۇشىن تولەنەتىن اقىدان بوساتىلادى. بۇل سالاداعى قولجەتىمدى تەحنولوگيانىڭ ەڭ تاڭداۋلىسى مۇناي-گاز كاسىپورىندارىنا ەنگىزىلۋى كەرەك. ۇكىمەت وڭىردەگى قوعامدىق ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ، بۇل ماسەلەنى مۇقيات باقىلاۋعا السىن.

ەكولوگيچەسكايا سيتۋاتسيا گورودا تاكجە ۋسۋگۋبلياەتسيا نەپوسرەدستۆەننوي بليزوستيۋ پولەي يسپارەنيا «تۋحلايا بالكا».

پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ، فوندۋ «سامرۋك-كازىنا» ي اكيماتۋ وبلاستي پولنوستيۋ زاۆەرشيت رەكۋلتيۆاتسيۋ پولەي يسپارەنيا، ا تاكجە سترويتەلستۆو كاناليزاتسيوننو-وچيستنىح سوورۋجەني ۆ گورودە ۆ 2023 گودۋ.

دالەە. 75% پوليگونوۆ تۆەردىح بىتوۆىح وتحودوۆ ۆ رەگيونە نە سووتۆەتستۆۋيۋت ەكولوگيچەسكيم ترەبوۆانيام.

دليا رەشەنيا داننوي پروبلەمى نۋجنو اكتيۆنەە پريمەنيات مەحانيزمى گوسۋدارستۆەننو-چاستنوگو پارتنەرستۆا.

پوۆتوريۋس، زاكونوداتەلنىە ي رەگۋلياتورنىە مەحانيزمى ۋجە پرينياتى. دەلو زا پراكتيچەسكوي رابوتوي اكيماتا.

ۆ كومپلەكسنىي مونيتورينگ زا ەكولوگيچەسكوي سيتۋاتسيەي ۆ رەگيونە سلەدۋەت اكتيۆنەە ۆوۆلەكات نەپراۆيتەلستۆەننىي سەكتور ي وتراسلەۆىە نپو.

 

قۇرمەتتى كەڭەسكە قاتىسۋشىلار!

اتىراۋ وڭىرىندە قاستەرلى ءارى تاريحي ورىندار كوپ. سونىڭ ءبىرى – ەجەلگى سارايشىق قالاسى بوي كوتەرگەن جەر. التىن وردا زامانىندا ماڭىزدى ءرول اتقارعان شاھاردىڭ قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسۋى تەگىن ەمەس. بۇل ءتول تاريحىمىزدىڭ تامىرى تەرەڭ ەكەنىن كورسەتەدى.

ءبىزدىڭ بابالارىمىز قالا سالىپ، جاڭا مادەنيەتكە جول اشقان. ايگىلى سارايشىق – سونىڭ ايقىن دالەلى. مۇندا التىن وردا ءداۋىرىنىڭ حاندارى جانە قازاقتىڭ ۇلى حانى قاسىم حان جەرلەنگەنى بەلگىلى. جالپى، ۇلان-بايتاق جەرىمىزدەگى كونە شاھارلاردى، مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تاريحىندا ايرىقشا ورنى بار التىن وردانى جان-جاقتى زەرتتەپ، عىلىمي اقپاراتتىق جۇمىستاردى جۇيەلى جۇرگىزۋ كەرەك. سول ارقىلى ەلدىك شەجىرەمىزدى كەڭىنەن تانىتا الامىز. وسىنى جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىرۋىمىز كەرەك. 

سارايشىقتىڭ ماڭىزدىلىعى مەن تانىمالدىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن زاماناۋي تۋريزم ينفراقۇرىلىمى قاجەت. اكىمدىك ۇكىمەتتەن ۆيزيت-ورتالىق قۇرىلىسىنا قاراجات سۇراعان ەكەن. بىراق، كەلىسىمىن ءالى الماعان. ۇكىمەتكە وسى ماسەلەنى دەرەۋ شەشۋدى تاپسىرامىن.

ال، ەندى جيىندى قورىتىندىلايىق.

جالپى، ءوڭىردىڭ دامۋ بارىسىن جانە بارلىق ماسەلەلەردىڭ ۋاقتىلى شەشىلۋىن ءوزىم تىكەلەي باقىلاۋدا ۇستايمىن.

مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا اتىراۋ وبلىسىنىڭ 2025  جىلعا دەيىنگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى كەشەندى جوسپاردىڭ جوباسى دايىندالدى.  سوعان سايكەس 23 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان 37 جاڭا مەكتەپ سالىنادى. سونىڭ ارقاسىندا ءۇش اۋىسىمدا وقىتۋ جانە مەكتەپتەردەگى ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسىن تولىق شەشەمىز.

جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن بىرقاتار نىساننىڭ قۇرىلىسى باستالادى. اتاپ ايتقاندا، كوپبەيىندى اۋرۋحانا، ەكى ەمحانا، پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعى، اتىراۋ قالاسىنداعى ونكولوگيالىق ديسپانسەر جانىنان راديولوگيالىق كورپۋس، سونداي-اق اۋىلدىق جەرلەردە العاشقى دارىگەرلىك-سانيتارلىق كومەك كورسەتەتىن 9 نىسان بوي كوتەرەدى.  

مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالار ءۇشىن وڭالتۋ ورتالىعى سالىنادى. بۇدان بولەك، 3،5 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 25 مىڭ اتىراۋلىق وتباسى جاڭا باسپاناعا يە بولادى.

جالپى، كەشەندى جوسپاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ونەركاسىپتى، اگروونەركاسىپ كەشەنىن، تۋريزم سالاسىن دامىتۋعا، ەنەرگەتيكا جانە ەكولوگيا سالاسىنداعى ايماقتا قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 

ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 9 تريلليون تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتىلماق، كوبى – جەكە ينۆەستيتسيا. سونىمەن قاتار، جوسپارعا سايكەس بيۋدجەتتەن 800 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولۋ كوزدەلىپ وتىر. سونىڭ 700 ميللياردقا جۋىعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراستىرىلادى. 

ماسەلە – بولىنگەن قاراجاتتى ءتيىمدى جۇمساۋدا. بۇل – ۇكىمەتتىڭ جانە اكىمدىكتىڭ باستى جۇمىستارىنىڭ ءبىرى.  ۇكىمەتكە بۇگىنگى جيىننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا  جوسپاردى تولىقتىرىپ، 1 ايدىڭ ىشىندە بەكىتۋدى تاپسىرامىن.

باستى ماقسات – حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جانە ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ.

بۇل جوسپار ءبىزدىڭ ۇدايى باقىلاۋىمىزدا بولادى.  وسىمەن، بۇگىنگى كەڭەستىڭ جۇمىسىن اياقتايمىز.

امان-ساۋ بولىڭىزدار!

سوڭعى جاڭالىقتار

«شىڭىراۋ» شىڭعا شىقسىن

ونەر • بۇگىن، 00:18

تىڭ تاسىلدەردىڭ ءتيىمدى تۇسى كوپ

مەديتسينا • بۇگىن، 00:14

پاسپورت

رۋحانيات • كەشە

جەكە پەسا جازۋعا لايىق

رۋحانيات • كەشە

انا مەيىرىمى

قوعام • كەشە

دوللار ارزاندادى

قارجى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار