نارىقتا بيدايعا سۇرانىس ارتقان سايىن ديقاندار دا جىل سايىن ەگىس القابىن ارتتىرۋعا ىنتالى. وبلىستا ەگىن شارۋاشىلىعىمەن 1300-دەن اسا شارۋاشىلىق اينالىسادى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ەگىس الاڭى 84,5 مىڭ گەكتارعا ارتقان. ۇكىمەت تاپسىرما بەرگەن بوس جاتقان جەرلەردى يگەرۋ, پايدالانۋدىڭ پايداسى مىنە, وسىنداي.
ەكىنشىدەن, وتكەن جىلى 24,6 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەر ىسكە قوسىلىپ, جالپى كولەمى 126,7 مىڭ گەكتارعا جەتتى. بىلتىر 1 گەكتار سۋارمالى القاپتان 313 تسەنتنەر كوكونىس جينالدى. مىسالى, ايىرماشىلىعى تاڭعالارلىقتاي: 900 مىڭ گەكتار سۋارىلمايتىن ەگىس القابىنان 827 مىڭ توننا, ال 52 مىڭ گەكتار سۋارىلاتىن القاپتان 830 مىڭ توننا ءونىم الىندى.
ءبىزدىڭ وڭىردەگى سۋارمالى القاپتىڭ 35 پايىزىن جەم-ءشوپ داقىلدارى, 28 پايىزىن كارتوپ قۇرايدى. سونداي-اق, مايلى, ءداندى, ءداندى-بۇرشاقتى داقىلداردىڭ ۇلەسى 26 پايىزعا, كوكونىستەردىكى 11 پايىزعا تەڭ. مىسالى, تەرەڭكول اۋدانىندا سۋارمالى جەر بيىل 1 مىڭ گەكتارعا كوبەيىپ, وعان ءبىر جىلدىق جانە كوپجىلدىق وسىمدىكتەر, كارتوپ, كوكونىس, جۇگەرى سالىنادى. اۋدان اكىمى سەرىك باتىرعوجينوۆتىڭ ايتۋىنشا, 750 توننا تۇقىم جاڭارتىلدى. بۇل اۋداندا بارلىعى 20 مىڭ توننادان استام تۇقىم بار.
اۋىل شارۋشىلىعى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, بىلتىر سۋارمالى القاپتاردى ىسكە قوسۋ ءۇشىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 3 جوبا, «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا 4 جوبا جۇزەگە اسقان. بۇل ىسكە «قازسۋشار» كاسىپورنى دا قاتىسىپ, جالپى كولەمى 17,5 مىڭ گەكتاردى قۇرايتىن 5 جوباعا جەتەكشىلىك ەتۋدە.
باستى جوبا – ەرتىس-ۋسپەن جاساندى سۋ كانالىنىڭ قۇرىلىسى جۇزەگە اسسا, 10 مىڭ گەكتار جەر سۋارمالى القاپقا اينالماق.
ۇشىنشىدەن, 350 مىڭ گەكتار جەردە قار توقتاتۋ جۇرگىزىلگەن, مىسالى, «پوبەدا», «گاليتسكوە» جانە اباي اتىنداعى سەرىكتەستىكتەر, «ورازباەۆ», «زامانداس» قوجالىقتارى جانە «جازدىق» فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتارىندا قار توقتاتۋعا قاجەتتى زاماناۋي تەحنيكالار بار. بۇل تەحنيكالار قار توقتاتۋ جۇمىستارىن شىعىنسىز جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قار توقتاتۋ – توپىراقتىڭ اگروفيزيكالىق قاسيەتتەرىن جاقسارتىپ, ىلعالدى تولىق جيناۋعا ءارى ساقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىنا ماشينا-تەحنيكا پاركتەرىنىڭ 184 ەگىس كەشەن شىعادى.
باسقارمانىڭ وسىمدىك شارۋاشىلىعى جانە مەحانيكالاندىرۋ ءبولىمىنىڭ باس مامانى ەرقانات اۋباكىردىڭ ايتۋىنشا, بيىل ءداندى داقىلدار القابى 911 مىڭ گەكتارعا, مايلى داقىلدار 189,4 مىڭ گەكتارعا, كارتوپ 18,8 مىڭ گەكتارعا, كوكونىستەر 7 مىڭ گەكتارعا, باقشا داقىلدارى 2,7 مىڭ گەكتارعا, مال ازىعى 361,1 مىڭ گەكتارعا جەتكەن. قازىر 145,4 مىڭ توننا تۇقىم دايىن. ارنايى زەرتحانالارعا جىبەرىلىپ, ساپاسى انىقتالۋدا. وڭىردە تىكەلەي تۇقىم شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا زاڭدى قۇقىعى بار 27 شارۋاشىلىق تىركەلگەن. جەرگىلىكتى ديقاندار قاجەتتى تۇقىمدى وسى شارۋاشىلىقتاردان ساتىپ الادى.
جەلەزين اۋدانى جىل سايىن قاراقۇمىق پەن كۇنباعىس ەگۋدى كوبەيتۋدە. اۋدان اكىمى قانات قاشكيروۆتىڭ ايتۋىنشا, كۇنباعىس القابى 10 مىڭ گەكتارعا ۇلعايعان. بىلتىر قاراقۇمىق ەگەتىن جەردىڭ كولەمى 2100 گەكتار بولسا, بيىل 2400 گەكتارعا جەتىپتى.
وبلىس بويىنشا 5 مىڭ گەكتار الاڭدا شەگىرتكە زيانكەستەرىنە قارسى حيميالىق ءىس-شارالار جوسپارلانعان. بۇل جۇمىستار بارلىق 10 اۋداندا جانە پاۆلودار, اقسۋ جانە ەكىباستۇز قالالارىنىڭ اۋىلدىق اۋماقتارىندا وتەدى. بۇعان جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 7,1 ملن تەنگە قاراجات ءبولىندى.
– بيىل وسىمدىك شارۋاشىلىعىن قولداۋ ماقساتىندا سۋبسيديا رەتىندە وڭىرىمىزگە 3,4 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. باستىسى, سۋبسيديالارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن شارۋالاردىڭ قولىندا «اگرارلىق كارتا» بولۋى ءتيىس. كارتا بويىنشا شارۋالاردىڭ وتىنىشتەرىن مينيسترلىككە جەتكىزۋدىڭ تسيفرلى جۇيەسى جاسالۋدا. جانە «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق 100-دەن استام شارۋاشىلىققا 3,4 ملرد تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن 94 ديقاننىڭ 2,3 ملرد تەڭگەلىك ءوتىنىشى ماقۇلدانعان, – دەيدى ە.اۋباكىر.
ۇشىنشىدەن, ەگىس القابى ۇلعايعان سايىن جانار-جاعارمايعا دەگەن قاجەتتىلىك تە ارتارى ءسوزسىز. وڭىردە بيىلعى كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىنا 21 مىڭ توننا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى ءبولىنىپتى.
– بۇگىندە «LF TRADE», «تك پارناس» جانە «رىمجان ترەيد» سەرىكتەستىكتەرى جاۋاپتى وپەراتورلارمەن جۇمىس باستادى. ءار توننانىڭ باعاسى – 179-180 مىڭ تەڭگە. ەلەكتروندى جۇيەدە ءار شارۋاشىلىقتىڭ ەگىس القابىنىڭ كولەمى ەسەپكە الىنادى. ديقاندار «قولداۋ.كز» سايتى ارقىلى ءوتىنىش بەرەدى. ءۇش وپەراتوردىڭ بىرەۋىنىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى. سايتتا شارۋالار جانار-جاعارمايدى قاي ۋاقىتتا الىپ كەتەتىندىگىن وزدەرى بەلگىلەيدى, – دەيدى باسقارما مامانى.
ال جىل سايىن كوكتەمگى ەگىس ناۋقانى كەزىندە ديقاندار باعدارلاما تالاپتارى جەڭىل, كوپقاعاز تولتىرىپ اۋرەگە تۇسپەيتىن ەلىمىزدەگى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-مەن جۇمىس ىستەيتىنى بەلگىلى.
– وتكەن جىلى ىندەت شىعۋىنا بايلانىستى كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە قولداۋ كورسەتتىك. مىسالى, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-نا بولىنگەن 70 ملرد تەڭگە قاراجات شارۋالارعا ۇلەستىرىلدى. جانە دە «كەڭ دالا» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە پاۆلودارلىقتار دا بار ەلىمىزدىڭ 2 346 فەرمەرى مەملەكەت قولداۋىنا قول جەتكىزدى. قازىر ءار اۋداندا نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر جۇمىس ىستەيدى. بيىلعى كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە 1 ملرد تەڭگە قاراجات بولىنەدى. ال قارجى «كەڭ دالا» باعدارلاماسى ارقىلى بەرىلەدى. نەسيەنىڭ جىلدىق ۇستەمەسى – 5 پايىز. بۇل ءۇشىن شارۋاشىلىقتىڭ قۇجاتى, بيزنەس-جوسپار كەپىلگە قوياتىن م ۇلىكتىڭ قۇجاتى, بولۋى قاجەت. قازىر تۇسكەن وتىنىشتەر ماقۇلدانىپ, شارۋالارعا ءتيىستى قاراجات بەرىلدى. وتىنىشتەردى قابىلداۋ جالعاسۋدا, – دەيدى وبلىستىق فيليال ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ءىزباسار جۇسىپبەكوۆ.
وڭىردەگى استىقتى اۋدان سانالاتىن ەرتىس اۋدانىندا بيىل القاپ كولەمى 5 مىڭ گەكتارعا ارتىپ, 282,3 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. اۋدان اكىمى ايان بەيسەكيننىڭ مالىمەتىنشە, شارۋالار 635 ملن تەڭگەگە 23 تەحنيكا ساتىپ العان. جالپى, دالا جۇمىستارىنا 64 ەگۋ كەشەنى مەن 160 تراكتور تارتىلادى.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, وڭىردە كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن ۋاقتىلى ءارى ساپالى جۇرگىزۋ ءۇشىن وبلىستىق اكىمدىك تاراپىنان جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر بەرۋ ءىسىن جىلدامداتۋ, ديزەلدى وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ ءىسىن جۇيەلى جۇرگىزۋ تاپسىرىلدى.
جالپى, وڭىردە ءداندى-داقىلداردى ەگۋ جۇمىستارى ءساۋىردىڭ ورتاسىندا باستالادى, ال 3 مامىر مەن 3 ماۋسىم ارالىعىندا مايلى, ءداندى داقىلداردىڭ تۇقىمى سەبىلەدى.
پاۆلودار وبلىسى
