ەلدى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتىپ تۇرعان وسكەمەن جانە ءشۇلبى گەس-ءى وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا جەكەشەلەندىرۋگە جاتاتىن رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەگى ءىرى ۇيىمداردىڭ تىزىمىنە كىرىپتى. بىراق ايماقتاعى ەكولوگتار مەن قوعام بەلسەندىلەرى ستراتەگيالىق ماڭىزى بار نىساننىڭ جەكەنىڭ قولىنا وتۋىنە ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى.
پرەزيدەنتكە جولدانعان اشىق حاتتا گيدروتەحنيكالىق نىسانداردى جەكەمەنشىككە بەرۋدىڭ قاۋىپتىلىگى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى جازىلعان. ءتىپتى الماتى وبلىسىنىڭ قىزىلاعاش اۋىلىنداعى جاعداي دا مىسال رەتىندە كەلتىرىلگەن. 2010 جىلى كوكتەمدە بولعان ول وقيعانى ەسكە الۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى.
– كەز كەلگەن جەكە بيزنەستىڭ باستى ماقساتى – پايدا تابۋ. سوندىقتان ولار كەيبىر جەردە اقشانى ۇنەمدەگىسى كەلەدى. قاۋىپسىزدىك شارالارى ەسكەرىلە مە, ول جاعى ۇلكەن ماسەلە. قازىر ۋادەنى ءۇيىپ-توككەنىمەن, ەرتەڭ قالاي بولارى بەلگىسىز. قۇداي ساقتاسىن, بىراق گەس-تە اپات بولسا, بۇكىل قالانى سۋ شايىپ كەتەدى, – دەيدى قوعام بەلسەندىسى دەنيس دانيلەۆسكي.
ىرگەسى جەتپىس جىل بۇرىن قالانعان وسكەمەن گەس-ءنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى دە قوعامعا بەيمالىم. شىندىعىندا ەل اراسىندا ەكولوگيالىق اپات بولۋى مۇمكىن دەگەن دە ۇرەي جوق ەمەس.
– گيدرولوگيالىق ەلەكتر ستانسالارىن جەكە قولعا بەرۋگە بولمايدى. سەبەبى ونىڭ جۇمىسىن قاداعالاۋ مەحانيزمى, باقىلاۋ جاساۋ جۇيەسى جاسالماعان. ونىڭ ءبارى دايىن ەمەس. سوعان قاراماستان جەكەگە بەرمەكشى. مۇنىڭ ارتى ەكولوگيالىق اپاتقا دا اكەلۋى مۇمكىن. ارينە, ەرتەڭى قالاي بولماق دەپ الاڭدايمىز. ەلدىڭ ءسوزى ەسكەرىلسە ەكەن, – دەيدى ەكولوگيالىق باستامالار قاۋىمداستىعى فيليالىنىڭ جەتەكشىسى ەلەنا بەرەزينسكايا.
ايماقتاعى ستراتەگيالىق نىسانداردىڭ جەكەمەنشىككە ساتىلۋىنا قاراپايىم تۇرعىندار دا قارسى. ولاردى قاۋىپسىزدىكپەن قاتار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ەرتەڭگى باعاسى دا تولعاندىرادى. الايدا كاسىپورىن وكىلىنىڭ پىكىرى «قوسىلعىشتاردىڭ ورنى وزگەرگەنىمەن قوسىندى وزگەرمەيدى» دەگەنگە كەلەدى. دەمەك, يەسى وزگەرگەنىمەن, ەلەكتر ەنەرگياسىنا دەگەن باعا وزگەرمەيدى.
– ەنەرگەتيكالىق نىسان كىمنىڭ مەنشىگىندە بولسا دا, ەنەرگونارىقتىڭ ەرەجەلەرى بويىنشا جۇمىس ىستەۋگە مىندەتتى. مۇنداي نىسانداردىڭ جۇمىسىن قاداعالايتىن ارنايى ورگاندار بار. ءبىزدىڭ توعان ءوز سالماعىنىڭ ارقاسىندا تۇر. بۇكىل توعاننىڭ, ماشينا زالى مەن ونىڭ ىشىندەگى قوندىرعىلاردىڭ جالپى سالماعى 1 ملن 700 توننادان استام. سوندىقتان ونىڭ بۇزىلۋى مۇمكىن ەمەس, – دەيدى سەنىممەن «اەس وسكەمەن گەس» جشس قوعاممەن بايلانىس بويىنشا مامانى سۆەتلانا نيششەنكو.
قالاي بولعاندا دا قوعام بەلسەندىلەرى ستراتەگيالىق نىسانداردى مەملەكەت يەلىگىندە قالدىرۋعا بارىن سالماق. بىراق جوسپار بويىنشا كەلەسى ايدىڭ باسىندا گيدرولوگيالىق ەلەكتر ستانسالارى جەكە ينۆەستورعا ساتىلا باستايدى. باعاسى ازىرگە بەلگىسىز.
شىعىس قازاقستان وبلىسى