ۇلتتىق جاڭعىرۋعا جول اشقان باعدارلاما

التى باعىت, ون جەتى جوبا

سول سەبەپتى, بۇل باعدارلامانى – قو­عامعا رۋحاني جول كورسەتىپ, بولاشاققا باعىت-باعدار سىلتەگەن يدەيا دەپ تۇسىنەمىز. وسى ورايدا, ەڭ اۋەلى اتاپ وتەرلىك وقيعا – ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقا­لاسىندا اتاپ وتىلگەن باسىم باعىت­تاردى ايقىنداپ, ونىڭ ىسكە اسىرىلۋ تە­تىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋمەن بىرگە, جوسپارلانعان جۇمىستاردى جۇيە­لەندىرۋ, باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدى ادىس­نا­مالىق جانە تالدامالىق سۇيەمەلدەۋ, وڭىرلىك جوبالىق وفيستەردىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2019 جىلعى 23 ساۋىردەگى №225 قاۋلىسىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى قۇرىلعان بولاتىن.

«بۇل ينستيتۋتتىڭ باستى مىندەتى – زاماناۋي باسەكەگە قابىلەتتى قازاقستاندىق قوعام قۇرۋ بارىسىندا, وسىعان قاتىستى بارلىق قۇرىلىمداردى عىلىمي جانە ادىستەمەلىك تۇرعىدان سۇيەمەلدەپ, عىلى­مي نەگىزدەلگەن تۇجىرىمدامامەن قامتا­ماسىز ەتە وتىرىپ, باعدارلامادا كورسە­تىلگەن 6 باعىت پەن 17 ءتۇرلى جوبانى جاڭعىرتۋدىڭ ستراتەگيالىق ءتاسى­لىن ازىرلەۋ جانە قاتىسۋشىلاردى ادىستە­مەلىك جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, ولار­دىڭ قۇزىرەتتىلىگىن ارتتىرۋ», دەيدى ينستي­تۋتتىڭ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىن­با­سارى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى اسەم قايداروۆا.

وسى ورايدا, جوعارىدا اتاپ وتىلگەن التى باعىتقا جەكە-جەكە توقتالار بول­ساق:

پراگماتيزم – ۇلتتىق جانە جەكە رەسۋرستاردى ناقتى ءبىلۋ, ولاردى ۇنەمدى جۇمساۋ, ءوز بولاشاعىن جوسپارلاي ءبىلۋ, ىسىراپشىلدىقتان, مەنمەندىكتەن باس تارتۋ;

باسەكەلىك قابىلەت – ۇلتتىڭ اي­ماق­تىق جانە الەمدىك نارىقتاردا ماتەريال­دىق قانا ەمەس, سونىمەن قاتار جوعارى ساپالى زياتكەرلىك ءونىمدى ۇسىنا ءبىلۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ;

ءبىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋى – ء«بىلىم – بولاشاقتا تابىسقا جەتۋدىڭ ەڭ ىرگەلى فاكتورى» اتتى يدەيانى دارىپتەۋ;

ەۆوليۋتسيالىق دامۋ – قوعامنىڭ بەيبىت, زورلىق-زومبىلىقسىز قايتا قۇرىلۋى;

سانانىڭ اشىقتىعى – بۇل سانانىڭ ءۇش ەرەكشەلىگىن بىلدىرەدى. اتاپ ايتقاندا: كۇل­لى الەمدە نە بولىپ جاتقانىن ءتۇسىنۋ; جاڭا تەحنولوگيالىق اعىم اكەلەتىن وز­گە­­رىس­تەرگە دايىن بولۋ; وزگەلەردەن ۇي­رەنە وتىرىپ, ولاردىڭ تاجىريبيەسىن قا­بىل­داۋ;

ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ – ۇلت­تىق سانا شەڭبەرىندەگى وزگەرىس جانە ونىڭ كەيبىر بەلگىلەرى وزگەرگەن كەزدە ۇلتتىق «مەندىك» ىشكى وزەكتى ساقتاي ءبىلۋ.

جوعارىدا اتاپ وتىلگەن التى باعىت ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ بويىندا بو­لۋعا ءتيىس قاسيەتتەردى دامىتۋعا باعىت­تالعان. وسى ورايدا بۇل التى باعىتتى جۇزە­گە اسىرۋ ماقساتىندا 17 جوبا قاراس­تى­رىلعان. ولار: «قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق», «تۋعان جەر», «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى», «جا­ھان­داعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت», «100 جاڭا ەسىم», «قازاق ءتىلىن لاتىن ءالىپ­بيى گرافيكاسىنا كوشىرۋ», «اۋىل – ەل بەسىگى», «ارحيۆ-2025», « ۇلى دالا­نىڭ ۇلى ەسىمدەرى», «تۇركى الەمىنىڭ گەنە­زيسى», « ۇلى دالانىڭ ەجەلگى ونەر مەن تەح­نولوگيالار مۋزەيى», «تاريحتىڭ كينو ونە­رى مەن تەلەۆيزياداعى كورىنىسى», «دالا فولكلورى مەن مۋزىكاسىنىڭ مىڭ جى­لى» جانە پراگماتيزم, سانانىڭ اشىق­تىعى باعىتتارىنىڭ جۇمىسىن جاندان­دىرۋ ماقساتىنداعى ارنايى ءتورت جوبا: «ۇنەم – قوعام قۋاتى», ء«داستۇر مەن عۇ­رىپ», «ەڭبەك – ەلدىڭ مۇراتى», «قۇقىق­تىق مادەنيەت» تاقىرىپتارى قوسىلىپ وتىر.

ءتورت جىلدا اتقارىلعان ءىس-شارالار

ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باع­دارلامالىق ماقالاسى جاريالانعاننان كەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەن­تىنىڭ 2017 جىلى 17 ساۋىردەگى №462 جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىندا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندە ۇلتتىق كوميسسيا قۇرىلدى. وسى جىلى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ جوبالىق ءتاسىلى ەنگىزىلىپ, ۇلتتىق كوميسسيانىڭ اتقا­رۋ ورگاندارى – ساراپتامالىق كەڭەس, باعدارلامانى باسقارۋ ءوفيسىنىڭ حاتشى­لىعى, وڭىرلەردە باعدارلامانى باسقا­رۋدىڭ جوبالىق وفيستەرى جابدىقتالدى.

كەلەسى, ياعني 2018 جىلدىڭ شىلدە ايىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بىرىڭعاي تاسىلدەردى ازىرلەۋ ماقساتىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى قۇرامىنان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ۇيلەستىرۋ دەپارتامەنتى جاساقتالدى.

ءسويتىپ 2017-2020 جىلدارى باع­دار­لامانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە 131 923 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, وعان 53 612 083 ادام قامتىلدى. وسى ارالىقتا 330 ملرد تەڭ­گەدەن استام مەتسەناتتىق جانە دەمەۋ­شىلىك قاراجات تارتىلدى.

وسىنىڭ ىشىندە اسا ماڭىزدى ءىس-شارا­لارعا توقتالساق, 2018 جىلى «رۋحا­ني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ىسكە اسى­رۋدىڭ تىڭ تاسىلدەرى» تاقىرى­بىندا سەمينار-كەڭەس ءوتىپ, وسى شارا شەڭ­بەر­ىندە ارنايى جوبالاردى ىسكە اسى­رۋ­دىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن تەتىك­تەرى قالاندى. 2019 جىلى وڭىرلىك جوبا­لىق وفيس قىزمەتكەرلەرىن, سون­داي-اق باع­دارلامانى ىسكە اسىرۋعا مىندەت­تى مامانداردى وقىتۋ شاراسى ۇيىمداس­تى­رىلدى.

سونىمەن قاتار باعدارلامانى ىسكە اسىراتىن ادىستەمەلىك قۇرالدار ازىرلەنىپ, ولار مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جىبەرىلسە, سوڭعى جىلدارى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان وكىلدەرىن تىڭداۋ جانە وڭىرلەر بولىنىسىندە باعدارلامانىڭ ىسكە اسىرىلۋىن كەشەندى تۇردە باعالاۋ جۇمىسى قولعا الىندى. ءسويتىپ وتكەن ءتورت جىلدا قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ شەڭبەرىندە ءھام باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى بويىنشا شەتەلدىك تاجىريبەنى زەردەلەۋ ارقىلى تالدامالىق باياندامالار دايىندالدى.

باعدارلاما قوعامعا قانداي پايدا اكەلدى؟

تاقىرىپشادا قويىلعان سۇراققا قاتىستى ايتار بولساق, باعدارلاما ۇلتتىق پراگماتيزمنىڭ نەگىزدەرىنە قار­سى كەلەتىن ىسىراپشىلدىق سياقتى ادەت­تەردەن ارىلتۋ جانە حالىق اراسىنداعى قۇقىقتىق, قارجىلىق, ەكولوگيالىق, ت.ب. مادەنيەتتەردى قالىپتاستىرۋعا جول اشىپ, شارانى ىسكە اسىرۋدىڭ ءتورت جى­لىندا 13 مىڭنان استام مەتسەنات ەسەبىنەن 330 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات تارتىلدى. وسى قارجىعا 6 مىڭنان استام نىسان سالىندى جانە رەكونسترۋكتسيالاندى.

سونىمەن قاتار ازاماتتىق قوعام اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعام­دىق دامۋ ينستيتۋتى» جانىنان «ازا­ماتتىق الاڭ» پىكىرتالاس كلۋبى قۇرىلىپ, ءتۇرلى عىلىمي, شىعارماشىلىق توپ وكىلدەرىن, ساراپشىلاردى بىرىكتىرىپ ماڭىزدى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە كوپتەگەن تاقىرىپ تالقىلاندى.

وتكەن جىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» قا­زاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ۆەبينارلار تسيكلى فورماتىندا شارالار ۇيىمداستىرىپ, جوسپارلانعان ءىستى ويداعىداي ورىنداپ شىقتى. سونداي-اق, بيىلعى جىلى يدەولوگيالىق بلوك قىزمەتكەرلەرىن دايار­لاۋ ماقساتىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» يدەولوگيالىق مەكتەبى اياسىندا بىرىڭعاي فورماتتا جۇمىستار ۇيىمداستىرۋ جايلى دا جوسپارلانۋدا.

سونىمەن قاتار سانانى جاڭعىرتۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق نەگىزدەرىن ءتۇسىندىرۋ جانە ونى قابىلداۋ دەڭگەيىنىڭ كورىنىسىن ناقتىلاۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى. ونىڭ سىرتىندا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى التى باعىتى بويىنشا قوعامدا ورنىقتى كوزقاراس قالىپتاستى. مىسالى, باسەكەگە قابىلەتتىلىك تسيفرلى ساۋاتتىلىق جانە شەت تىلدەرىن مەڭگەرۋ كورسەتكىشى – 53,6%, پراگماتيزم مۇمكىندىگى بويىنشا ءومىر سۇرە ءبىلۋ جانە ءوز بولاشاعىن جوسپارلاۋ قابىلەتتىلىگى – 73,2%, ءبىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋى – 58,3%, تاريحقا قۇرمەتپەن قاراۋ ءھام ءبىرتۇتاس ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاۋ – 71,4%, زاڭدى جانە ازاماتتىق بورىشتى ساقتاي وتىرىپ, ەۆوليۋتسيالىق دامۋ – 77,8%, سانانىڭ اشىقتىعى وزگەرىستەرگە دايىندىق, ءوزىن ءوزى جەتىلدىرۋ 59,5% مولشەرىندە جەتىستىك باعامىن يەلەنىپ وتىر. جوعارىداعى ناتيجەلەر ارقاسىندا قازىرگى زامانعى قازاقستاندىق بەينە قالىپتاستى.

رۋحاني-اعارتۋ تۇرعىسىنان قانداي جەتىستىكتەرگە
جول اشىلدى؟

باعدارلامانىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى تەتىگى – قازىرگى زامانعى قازاق مادە­نيەتىن الەمدىك التى تىلگە اۋدارۋ ارقى­لى جاھانعا تانىستىرۋ جوباسى. وسى ورايدا بۇگىنگى قازاقستاندىق قايراتكەر­لەر­دىڭ ادەبيەت, گۋمانيتارلىق عىلىم سالا­سىنداعى ۇزدىك تۋىندىلارىن, سۋرەت­شى­لەردىڭ, مۋزىكانتتاردىڭ, مۇسىنشىلەردىڭ شىعارماشىلىق جۇمىستارىن الەمگە تانىستىرۋ جۇمىسى باعدارلامانىڭ نەگىزگى نىساناسىنا اينالىپ وتىر.

«بۇل ەلىمىزدىڭ شىعارماشىلىق ينتەل­ليگەنتسياسى الدىندا اشىلعان زور مۇمكىندىك ءھام ۇكىمەت تاراپىنان كور­سەتىلگەن ۇلكەن قولداۋ», دەيدى «رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىلارى.

ناقتى ايتار بولساق, «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ» جوباسى بويىنشا ءتورت جىل ىشىندە وڭىر­لەردە 5 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 25 858 ءىس-شارا وتكىزىلسە, بيىلعى جىلدىڭ 28 قاڭتارىندا قازاق ءتىلى ءالىپ­بيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ جونىن­دەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ كەزەكتى وتىرى­سىنا لاتىن ءالىپبيىنىڭ جاڭا نۇس­قاسى ۇسى­نىلدى. جەتىلدىرىلگەن ءالىپبي قازاق ءتىلى­نىڭ 28 دىبىسىن تولىق قامتي­تىن لاتىن ءالىپبيىنىڭ بازالىق جۇيەسىنىڭ 31 سيمۆو­لىنا نەگىزدەلىپ جاسالدى.

سونداي-اق «قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى اياسىندا ءتورت جىل ىشىندە وڭىرلەردە 1,7 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 3 465 ءىس-شارا وتكىزىل­سە, وسى ارالىقتا «فيلوسوفيا», «مادە­نيەتتانۋ», «ماركەتينگ», «ەكونوميكا», «پەداگوگيكا جانە پسيحولوگيا», «الەۋ­مەتتانۋ», «تاريح», ء«دىنتانۋ», «كاسىپ­كەرلىك نەگىزدەرى جانە ءدىنتانۋ»,  «ستارتاپتار» جانە تاعى باسقا عىلىم سالالارى بويىن­شا: 2017 جىلى – 17, 2018 جىلى – 30, 2019 جىلى – 30, 2020 جىلى 23, بارلىعى 100 وقۋلىق اۋدارىلىپ وتاندىق ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە ەنگىزىلدى.

سونىمەن قاتار اۋدارىلعان وقۋ­­لىق­تار 100kitap.kz سايتىنا ورنالاس­تىرىلىپ, قازاق جانە ورىس تىلدەرىن­دەگى بەينەكۋرستارى 77 وقۋلىق نەگىزىن­دە www.OpenU پورتالى قۇرىلدى. ءار وقۋ­لىققا ەلىمىزدىڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىن­دارى پروفەسسور-وقىتۋشىلىق قۇرا­مىنان بەينەكۋرستار ازىرلەندى. بەينە­كۋرستار 25-40 مينۋت كولەمىندە 25 دارىستەن تۇردى. كۋرستىڭ سوڭىندا دارىستەردىڭ ماتىندىك ترانسكريپتى, تەست تاپسىرمالارى, رەفلەكسياعا ارنالعان تاپسىرمالار جانە قوسىمشا ادەبيەتتەر ءتىزىمى ۇسىنىلادى.

بۇگىنگى تاڭدا جوعارىداعى OpenU سايتىنا 88 مىڭنان استام ادام پايدالانۋشى رەتىندە تىركەلسە, ونلاين وقىتۋ پلاتفورماسىنىڭ سەرىكتەستەرى رەتىندە 132 ۋنيۆەرسيتەت پەن 158 كوللەدج تانىلىپ وتىر.

ال «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» ارنايى جوباسى بويىنشا ءتورت جىل ىشىندە وڭىرلەردە 1,8 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 3 398 ءىس-شارا وتكىزىلدى. جو­باعا 6 مىڭنان استام ادامنان ءوتىنىم قابىل­داندى. بۇل ءتىزىمدى ءار جىلعا ءبولىپ كور­سەتەر بولساق: 2017 جىلى – 2112, 2018 جىلى – 2388, 2019 جىلى 1673 ادام قامتىلىپ, جالپىحالىقتىق ونلاين-داۋىس بەرۋ ارقىلى 163 جەڭىمپاز انىقتالدى (2017 جىلى – 102, 2018 جىلى – 29, 2019 جىلى – 32). جوبا جەڭىمپازدارى رۋحاني-اعارتۋ سالاسىندا دا وزىندىك ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى.

ەلىمىزدىڭ ەكونوميكا
ءھام تۋريستىك سالاسىنا تيگىزگەن پايداسى

«قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» ارنايى جوباسى اياسىندا ءتورت جىل ىشىندە وڭىرلەردە 4 ملن-نان استام ادامدى قامتىعان 14 802 ءىس-شارا وتكىزىلىپ, جالپىۇلتتىق ماڭىزعا يە 781 كيەلى ورىننىڭ (جالپىۇلتتىق ماڭىزى بار 206, جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە 575 نىسان) ءتىزىمى انىقتالدى. قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ ينتەراكتيۆتى كارتاسى ازىرلەنىپ, ىسكە قوسىلدى.

بۇگىنگى تاڭدا جالپىۇلتتىق جانە جەرگىلىكتى نىساندار بويىنشا كيەلى نىساندار ءتىزىمى نەگىزىندە 253 تۋريستىك باعىتتار مەن تۋرلار, سونداي-اق كيەلى نىساندار بويىنشا 128 ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيا ازىرلەندى. بۇل شارالار ىشكى جانە سىرتقى ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋعا مۇمكىندىك بەردى.

2017 جىلدان باستاپ بۇگىنگە دەيىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار: قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى, شوقاي داتقا, بەكەت اتا جەراستى مەشىتى, سيسەم اتا قورىمىنىڭ وبەكتىلەرى, ورتاعاسىرلىق سارايشىق قالاشىقتارى, ەجەلگى تاراز, ەجەلگى تۇركىستان, وتىرار, ساۋران, اقىرتاس ساۋلەت-ارحەولوگيالىق كەشەنى, اباي قۇنانباەۆتىڭ مەموريالدىق كەشەنى قاتارلى 71 تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشكە عىلىمي-رەستاۆراتسيالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلسە, وسى ۋاقىت ىشىندە ەلىمىزدىڭ كيەلى بەلدەۋىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا BBC World News تەلەارناسى دايىنداعان «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى», «التىن جاۋىنگەر», «قوجا احمەت ياساۋي جانە ايشا ءبيبى كەسەنەلەرى», «كۇلتەگىن. جاڭا كوزقاراس», امەريكالىق Castlefilm كومپانياسى اكتەر مارك داكاسكوستىڭ قاتىسۋىمەن جاساعان «كوشپەندىلەر جەرى» ءفيلمى كورەرمەنگە جول تارتتى. بۇل تۋىندىلار بۇۇ-نىڭ نەگىزگى التى تىلىندە ءسۋبتيترلى دۋبلياجبەن جابدىقتالدى. سونداي-اق بۇل تۋىندىلاردى الەمگە تانىمال Discovery, Viasat history, National Geographic تەلەارنالارى ارقىلى دۇنيە ءجۇزىنىڭ 700 ملن-نان استام ادامى تاماشالادى. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ كيەلى نىساندارىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا «2GIS» ەلەك­تروندى كارتاسىنا 71 كيەلى نىسان ەنگى­زىلدى.

باعدارلامانىڭ
وڭىرلەردەگى جەتىستىگى

وڭىرلەر بويىنشا باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا جىل سايىن شاما­مەن 12 ملن ادامدى قامتىعان 93 مىڭ­نان استام ءىس-شارا وتكىزىلسە, 2020 جىلى «تۋعان جەر» جوباسى اياسىندا 52 260 ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلىپ, وعان 30 ملن ادام قاتىسقان ەكەن. وسى ورايدا اتاپ ايتار وقيعا اتىراۋ وبلى­سىندا نۇريسلام عۇمار جانە انۋار­بەك باتاەۆ باستاعان ازاماتتار سەك­سەن جاستاعى جالعىزباستى انا ايشا قۇ­نانوۆاعا اۋماعى 12 ح 6 مەتردى قۇرايتىن ءۇش بولمەلى باسپانا تۇرعىزىپ بەرسە, جامبىل وبلىسىندا جاناشىر ازاماتتار باستاماسىمەن «اسارلاتىپ ءۇي سالۋ» جوباسى اياسىندا الەۋمەتتىك از قامتىلعان, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى, كوپ بالالى وتباسىلارعا باس­پانا سالىپ بەرىلدى.

سونىمەن قاتار شىمكەنت قالاسىندا «ەكو-سانا», پاۆلودار وبلىسىندا ء«تىل ۆولونتەرى» قاتارلى قوعامدىق ۇيىمدار يگى ىستەرگە ۇيىتقى بولا بىلسە, قاراعاندى وبلى­سىندا Qasym كitaphanasy جوباسى اياسىندا 13 كىتاپ جارىق كوردى. بۇل ءۇردىس جامبىل وبلىسىندا دا جالعا­سىپ, اspara fashion week merke جوباسى نەگىزىندە قازاق ديزاينەرلەرى ءوز ونىم­دەرىن ازيالىق جانە ەۋروپالىق ساۋدا ورتالىقتارىندا ساتۋعا مۇمكىندىك الدى.

ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلەر جۇمىسىن جۇيەلى جۇرگىزىپ وتىرعان ءوڭىردىڭ ءبىرى – سول­تۇستىك قازاقستان وبلىسى. بيىل اتالعان وبلىس ۆولونتەر­لىك قوزعالىستى قولداۋعا 20 099 073 تەڭگە ءبولىپ, وعان 10 مىڭعا جۋىق ستۋ­­دەنت, جۇمىسشى جانە NEET ساناتىن­داعى جاستاردى تارتا ءبىلدى. سول سياق­تى, قىزىلوردا وبلىسىندا قۇرىلعان «تۇلعا» جوباسى جاس بۋىنعا ۇلتتىق رۋحا­ني قۇندىلىقتار مەن سالت-داستۇرلەرى­مىزدى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا تياناقتى شارۋالار اتقارسا, پاۆلودار وبلىسىندا 2018 جىلدان باستاپ بۇگىنگە دەيىن وڭىردە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ بازاسىندا 104 «رۋحاني جاڭعىرۋ» كابينەتى اشىلدى.

الدا اتقارىلاتىن جۇمىستار جوسپارى

«رۋحاني جاڭعىرۋ» قازاقستاندىق قوعام­دىق دامۋ ينستيتۋتى باسقارما تور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى اسەم سەرىك­قازى­­قىزىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, باع­دار­لامالىق ءىس-شارالار وسىمەن توقى­راپ قالمايدى, الداعى ۋاقىتتا دا جۇيەلى تۇردە جالعاساتىن بولادى. ايتا­لىق قازاقستان ۇكىمە­تىنىڭ 2021 جىلعى 9 اقپانداعى №50 قاۋلىسىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدار­لاماسىن ۇلتتىق جاڭعىرۋ كەزەڭىنە كوشىرۋ جونىندە شەشىم قابىلدانىپ, بيىلعا ارنالعان جول كارتاسى ازىرلەنىپ بەكىتىلگەن.

اتاپ وتەر بولساق, «تۋعان ەلىڭ – قا­زاق­ستانىڭدى بىلەسىڭ بە؟» اتتى رەسپۋب­لي­كالىق وقىرمان بالالار بايقاۋى, كاسىپتىك جۇمىستاردى ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان WorldSkills Kazakhstan ۇلتتىق چەمپيوناتى, «وnline مەكتەپ» جوباسى, «ارامىزداعى باتىرلار», «اڭىز دارىگەر» اتتى جوبالاردىڭ سىرتىندا, تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعى اياسىندا «مەرەيلى وتباسى» كونكۋرس جەڭىمپازدارىنىڭ قاتىسۋىمەن «انا – تىرشىلىكتىڭ نۇرى» فورۋمى, tylek.kz سايتى ارقىلى وقۋشىلار اراسىندا تۋعان ءوڭىرىن قولداۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار, سونداي-اق Ulttyq tárbıe جانە Ruh vision اتتى كەشەندى جوسپارلارمەن قاتار, ء«داستۇر مەن عۇرىپ» جوباسى اياسىندا تىڭ ىستەر اتقارىلماق ەكەن. بۇيىرسا, ەلباسى ۇسىنعان باعدارلاما الداعى جىلدارى دا ءوز جەمىسىن بەرەرى ءسوزسىز.