قارجى • 06 ءساۋىر، 2021

نەسيە تاريحىن جاقسارتۋدىڭ جولى قانداي؟

267 رەت كورسەتىلدى

نەسيە تاريحى بانك سەكتورىنداعى اسا نازىك ماسەلە ساناتىنا جاتادى. ونى مۇلدە جويىپ جىبەرۋ مۇمكىن ەمەس. بىراق جاقسارتۋعا بولادى. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ سەگمەنتىن رەتتەۋ جانە حالىقتىڭ بورىشتىق جۇكتەمەسىن تەجەۋ تۋرالى مالىمدەمەسىندە وسى ماسەلەگە نازار اۋدارعان.

قانداي جەڭىلدىك جاسالادى؟

اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان ءابدىراح­مانوۆتىڭ ايتۋىنشا، ەگەر مەرزىمى 90 كۇننەن اسقان نەسيە وتەلسە، وندا قارىز الۋشى­نىڭ مارتەبەسى «ساۋىقتىرىلعان» بولىپ وزگەرەدى. الايدا بانك ءبارىبىر كليەنتتى تاۋەكەلى اسا جو­عا­رى دەپ باعالاپ، جاڭا نەسيە بەرمەي قويۋى مۇمكىن.

–  ساۋىقتىرۋدىڭ جاڭا مەحانيزمى زاەم الۋشىعا نەسيە بيۋروسى جۇيەسىندە «ساۋىقتىرىلعان» مار­تە­بەسىن بەرۋدى قاراستىرادى. بۇل مارتەبە ازا­مات­تاردىڭ بانكتەر مەن وزگە دە كرەديتورلار ال­دىن­­داعى مىندەتتەمەسىن ادال اتقارۋىن راستاپ تۇرادى. مارتەبەنى الۋ ءۇشىن قانداي دا ءبىر قۇجات تالاپ ەتىلمەيدى. پروتسەدۋرانى نەسيە بيۋروسى مەر­زىمى وتكەن قارىز تولەنگەننەن سوڭ 12 ايدان كەيىن جانە وسى كەزەڭ ىشىندە باسقا دا قارىز­دار­دىڭ بولماۋى جاعدايىندا جاسالادى، – دەيدى ن.ءابدىراحمانوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، مەرزىمى وتكەن بورىشتىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باس­تاپ كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق قارىزدار مەن ميكر­و­كرەديتتەر بويىنشا ايىپپۇل مەن كوميس­سيا­­لاردى ەسەپتەۋگە تىيىم سالاتىن شارالار قا­بىل­دانعان. بۇل مەرزىمى 90 كۇننەن اسقان قارىزى بار ازاماتتارعا قاتىستى.

– بىلتىردان باستاپ رەتتەۋشى بورىشتىق جۇك­تەمەنىڭ كوەففيتسيەنتىن بەلگىلەدى، وعان ساي­كەس، ەگەر كرەديت بويىنشا تولەمدەر قارىز الۋشىنىڭ اي سايىنعى كىرىسىنىڭ 50 پايىزىنان اسسا، بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ قارىز الۋشىلارعا تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بەرۋىنە تىيىم سالىنادى. بۇل رەتتە بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارى قارىز الۋشىلاردىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىن كىرىستەر مەن م ۇلىك تۋرالى سە­نىم­دى مالىمەتتەر نەگىزىندە باعالاۋى قاجەت بو­لادى. مۇنىمەن قوسا، بانكتەر مەن مقۇ-نىڭ تۇ­تىنۋشىلىق كرەديتتەردى شامادان تىس بەرۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن كاپيتال رەزەرۆىن 150 پايىزدان 300 پايىزعا، ەكى ەسە كوبەيتۋ تۇرىندە بانكتەردىڭ مەن­شىكتى كاپيتالىنىڭ تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەرگە جەتكىلىكتىلىك كوەففيتسيەنتتەرى ۇل­عاي­تىل­دى، – دەيدى اگەنتتىك وكىلى.

قازاقستاندا تۇتىنۋشىلىق قارىزدار بو­­­­­­يىنشا مەرزىمى 90 كۇننەن اسىپ كەتكەن بەرەشەك دەڭگەيى 6،9 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن. 2019 جىلى ول كورسەتكىش 8،6 پايىز بولعان. ن.ءابدىراحمانوۆتىڭ سوزىنشە، ەل اراسىنداعى نە­سيەلەندىرۋ دەڭگەيى نەگىزىنەن يپوتەكالىق قا­رىز­دار ەسەبىنەن ارتىپ جاتىر.

 

نەسيە تاريحىن قالاي بىلسە بولادى؟

قازاقستاندا نەسيە تاريحىن ءبىلۋدىڭ بىرنەشە جولى بار. Egov.kz ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى نەمەسە العاشقى نەسيە بيۋروسى ارقىلى نەسيە تاريحىڭىزبەن تانىسا الاسىز.

ەڭ وڭاي ءارى ىڭعايلى جولى – ەلەكتروندى ۇكى­مەت پورتالىنداعى «سالىق جانە قارجى» بو­لىمىنە كىرىپ، ءتيىستى ءوتىنىشتى تولتىرىپ، ەتسق كىلتىڭىز ارقىلى قول قويىپ، كەيىن جەكە كابينە­تىڭىز­دەن ناتيجەسىن كورۋ. «كرەديت بيۋروسى جانە قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى نەسيە تار­ي­حىنىڭ قالىپتاسۋى تۋرالى» زاڭعا سايكەس، كرە­ديت­تىك بيۋرو سۋبەكتىنىڭ نەسيە تاريحى تۋرالى اقپاراتتى سوڭعى اقپارات الىنعان كۇننەن باستاپ 10 جىل بويى ساقتاي الادى.

 

NPL دەڭگەيى

ۇلتتىق بانك دەرەگى بويىنشا، اقپان ايىندا مەرزىمى 90 كۇننەن اسىپ تولەنبەگەن نەسيە كولەمى ازايعان. مەرزىمى وتكەن نەسيە دەڭگەيى 60 ملرد-تان 26 ملرد تەڭگەگە تومەندەپتى. اقپاننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا NPL 6،92 پايىزدى قۇراپ وتىر. مەرزىمى وتكەن نەسيەلەر (88،3 پا­يىز) مەن جۇمىس ىستەمەي تۇرعان نەسيەلەر (NPL – 86،3 پايىز) بويىنشا بانكتەر اراسىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش Capital Bank ەنشىسىندە. ەكىنشى ورىندا – 43،5 پايىزبەن Jusan Bank. «تسەسنادان» قالعان «مۇرا» Jusan-نىڭ انتيرەيتينگتە العا شىعۋىنا اسەر ەتكەن سىڭايلى. NPL دەڭگەيى 22،7 پايىزدى قۇرايتىن پاكىستان بانكى ۇشتىكتى تۇيىندەپ تۇر.

ال Moody’s دەرەگىنشە، قازاقستاندىق بانك سەكتورىنداعى پروبلەمالىق قارىزدار ۇلەسى 18 پا­يىزدان اسىپ كەتكەن. اگەنتتىك بولجامىنشا، جىل سوڭىنا دەيىن NPL ۇلەسى 16 پايىزدان جوعارى بولادى. بۇعان سەبەپ – بانكتەردىڭ شاعىن بيزنەستى نەسيەلەۋى مەن تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەندىرۋدى ارتتىرۋى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا قانشا ادام ۆاكتسينا الدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:42

ۇقساس جاڭالىقتار