قازاق باتىرىنا ارنالعان باسقوسۋ

ۇلتتىق يدەيا مەن حالىقتىق سانانىڭ ەلدىك قۇندىلىقتارداعى اسا پارمەندى قۇرالعا اينالۋىنا قازاق حالقىنىڭ قاھارمان ۇلى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, جازۋ­شى باۋىرجان مومىش ۇلى­نىڭ قوسقان ۇلەسىن تەك ءبىز عانا ەمەس, كۇللى الەم مويىندايتىنى اقيقات. بيىل ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدى­عىندا ب.مومىش ۇلىنىڭ 100 جىل­دىق مەرەيتويىن دا اتاپ وتپەك­شىمىز. وسىعان بايلانىستى مادە­نيەت مينيسترلىگىنىڭ ءتىل كومي­تەتى مەن استانا قالاسىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسى ءبىر­لەسە وتىرىپ ل.ن. گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەر­سيتەتىندە “باۋىرجان مومىش ۇلى تۇلعاسى: ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ قۇندىلىعى” اتتى كونفەرەنتسيا وتكىزدى. پاراسات-پايىمى كەمەل, حال­قىنا ادال قىزمەت ەتە بىلگەن تۇلعاعا ارنالعان ءىس-شاراعا مەم­لەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, پروفەسسور مەكەمتاس مىرزاح­مەت­ ۇلى, باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ كەلىنى زەينەپ احمەتوۆا, “باۋىر­جانتانۋ” ورتالىعىنىڭ باس مامانى مۇحامەدجان كاتىمحان, سونداي-اق ديحان قامزابەك, مىر­زاتاي سەرعاليەۆ, زيابەك قابىل­دينوۆ سىندى بەلگىلى عالىم­دار قاتىسىپ, حالقىمىزدىڭ جاۋجۇرەك پەرزەنتى تۋرالى تاعىلىمى مەن تاربيەسى, ونەگەسى مەن عيبراتى مول پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى باۋىر­جان مومىش ۇلىنىڭ شى­عار­ماشىلىعى تۋرالى تۇششىمدى دا ءتۇيىندى ويلارىن بىلايشا جەت­كىزدى: “حالىقتىڭ ءداستۇرى, ءتىلى, ءدىلى قالپىنا كەلمەيىنشە, ۇلتتىق سانا دا بولمايدى. وسىنى جاقسى ءتۇسىن­گەن باۋكەڭ ءوزىنىڭ سانالى ءومىرىن تۋعان حالقىنىڭ ءداستۇرىن, ءتىلىن, ءدىلىن, تاريحي جادىن ساقتاپ قالۋعا ارناپ, سول جولدا ەڭبەك ەتتى. بارلىق رۋحاني كۇشىن وسىلاردى ساقتاپ قالۋعا جۇمسادى. ۇلتىنىڭ ناعىز جاناشىرى بولعان قازاق حالقىنىڭ ۇلى باتىرى, داڭقتى قولباسشى, جازۋشى باۋكەڭ شى­عار­­ماشىلىعىنىڭ 30 تومدىق جي­نا­عى بۇگىنگى تاڭدا باسپاعا جىبەرىلىپ وتىر. وسىعان قوسا 10 تومدىق شىعارمالارعا باۋكەڭنىڭ زامانداستارى جازعان ەستەلىكتەر مەن باتىرعا جولدانعان ارناۋلى ولەڭدەر دە ەنەتىن بولادى. ەندىگى ماقسات – باۋىرجان مومىش ۇلى ەنتسيكلوپەدياسىنىڭ ءسوز تىزبەسىن جاساۋ. قازىر قارجى ماسەلەسىنە بايلانىستى بۇل ەڭبەكتىڭ تەك ءۇش­تەن ءبىر بولىگى عانا جاسالعان. جال­پى, بۇگىندە باۋكەڭ تۋرالى جازىل­عان ەڭبەكتەر وتە كوپ. سولاردىڭ ءبارىن جيناپ, اۋدارۋ قاجەت. سوندا 100 جىلدىعىنا وراي باتىر اعامىزدىڭ 100 تومدىعىن شىعارۋ­عا مۇمكىندىگىمىز بولادى”. “باۋىرجان مومىش ۇلى – حالقىمىزدىڭ ماقتان تۇتار, ازا­ماتتىعى بيىك پەرزەنتى. سوندىقتان دا باۋكەڭ اتىندا وردەن تاعايىن­داۋ قاجەت دەپ ويلايمىن. سونى­مەن قاتار, مەنىڭ ويىمشا, باۋىر­جان مومىش ۇلى اتىندا ارنايى سايت اشۋ قاجەت. مۇنىڭ جاي عانا اقپاراتقا تولى سايت ەمەس, وسكەلەڭ ۇرپاققا بەرەرى كوپ سايت بولا­تىنىنا مەن سەنىمدىمىن”, – دەپ ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەك­تورى ديحان قامزابەك ۇلى كون­فەرەنتسيا بارىسىندا ءوز ۇسى­نىستارىن جينالعان قاۋىممەن ءبولىستى. كونفەرەنتسيادان سوڭ, “كون­گرەسس-حولل” سارايىندا “انا ءتىلدىڭ ايبىنى” اتتى كەش وتكىزىلدى. كەش بارىسىندا باتىردىڭ عاسىر تويىنا ارنالعان قىسقا مەتراجدى فيلم كورسەتىلىپ, “ۇشقان ۇيا”, “قانمەن جازىلعان كىتاپ”, حالىق جازۋشىسى شەرحان مۇرتازانىڭ “نوقتاعا باسى سىيماعان” اتتى شى­­عارمالارىنان ۇزىندىلەر قويىل­­دى. سونىمەن قوسا, بەلگىلى اقىن­داردىڭ باتىر باۋكەڭە ارنالعان ولەڭدەرى وقىلدى. باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ كەلىنى زەينەپ احمەتوۆا ساحناعا كوتەرىلىپ: “مەن اتامنىڭ ءتالىم-تاربيە مەكتەبىنەن ءوتتىم بە دەسەم, اكادەمياسىنان وتكەن ەكەنمىن. اتامنىڭ 80 جىلدىعىندا كرەمل­دىڭ تەمىر قۇرساۋلى ساندى­عىندا جاتقان “التىن جۇلدىزدى” مەم­لەكەت باسشىمىز ج ۇلىپ اكەلىپ, قازاق دەگەن حالىقتىڭ كەۋدەسىنە تاققان بولاتىن. سوندا حالقىمىز­دىڭ ادىلەتتىلىك قاشان ورنايدى, باتىرىمىز اتاعىن قاشان الادى دەگەن ارمان-تىلەگى ورىندالىپ, ەڭبەك ەلباسىمىزدىكى, ەسىمى حالىق­تىكى بولدى. بۇل – تاريحي شىن­دىق. ەندى, مىنە, 100 جىلدىق مەرەي­تويى دا ۇلكەن بەلەسپەن ۇشتاسىپ كەلىپ جاتىر. ەلىمىز حالىقارالىق ۇلكەن بەدەلدى ۇيىمعا توراعالىق ەتۋ ۇستىندە. الدا – جەڭىستىڭ 65 جىل­دىعى. بۇل جەڭىس بىزگە وڭايلىقپەن كەل­مەگەن. سوعىستىڭ زاردابىن تارت­پاعان, سوعىستىڭ ءورتى شالماعان قازاقستاندا بىردە-ءبىر وتباسى جوق دەرلىك. سوندىقتان قازىرگى كەزدە ارامىزدا جۇرگەن ارداگەرلەرىمىزدى ارداقتايىق”, – دەدى. ماسكەۋدى كەۋدەسىمەن قورعاعان ۇلت پەرزەنتىنە ارنالعان كەش كون­تسەرتتىك باعدارلامامەن تۇزدىق­تا­لىپ وتىردى. سوڭىندا مادە­نيەت مينيسترلىگى مەن استانا قالا­سى اكىمدىگىنىڭ اتتارىنان ساحنا ورتاسىنا گۇل شوقتارى قويىلدى. اراي ۇيرەنىشبەكقىزى.