قارجى • 16 ناۋرىز، 2021

بيىل ۇلتتىق ۆاليۋتا قانشالىقتى نىعايادى؟

998 رەت كورسەتىلدى

ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ دوللارعا قاتىستى كۋرسى جىل سوڭىنا تامان 395، ءتىپتى 375 تەڭگەگە نىعايۋى مۇمكىن. ارينە، ەگەر مۇناي باعاسى باررەلىنە 60 دوللاردان تومەن قۇلدىراماسا عانا. مۇنداي جورامالدى «رەنەسسانس كاپيتال» ينۆەستيتسيالىق كومپانياسىنىڭ ەكونوميسى سوفيا دونەتس ايتادى. ساراپشى پىكىرىنىڭ قۇلاعىمىزعا جاققانى سونشا، ونى ءارى قاراي سويلەتە تۇسەلىك. 

– دوللار كۋرسىنىڭ 395 تەڭگە توڭىرەگىنە تۇراقتاۋى شامامەن 5 پايىزعا نىعايعانىن بىلدىرەدى. ەگەر مۇناي باعاسى 50 دوللار بولسا، تەڭگە كۋرسى – 410-عا، ەگەر 70 دوللار بولسا 375 تەڭگەگە تومەندەيدى. شيكىزات، ونىڭ ىشىندە قازاقستاندىق ەكسپورتتىڭ 14 پايىزىن قۇرايتىن مەتالل باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى دا ۇلتتىق ۆاليۋتاعا قولداۋ كورسەتەدى، – دەيدى س.دونەتس.

2021 جىلدىڭ I توقسانىنا بولجام جاساعان PwC Kazakhstan كۋرستىڭ السىرەۋىن كۇتپەيتىنىن، بيىل ءبىزدىڭ ۆاليۋتا 415-440 دياپازونىندا شەكتەلەتىنىن مالىمدەدى.

قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعى ۆاليۋتا باعامى ءبىر ايدان سوڭ – 418،6، ءبىر جىلدان سوڭ 432،0 تەڭگە بولادى دەپ بولجاعان. ۆاليۋتانىڭ شارىقتاۋى نەمەسە تومەندەۋى الەمدىك مۇناي نارىعىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل ورايدا اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى (EIA) ەنەرگەتيكالىق اقپاراتتار باسقارماسى اۋىق-اۋىق بولجام جاريالاپ وتىرادى. EIA ناۋرىز جانە ءساۋىر ايلارىندا Brent ماركالى مۇناي باعاسى باررەلىنە 67 دوللار بولادى دەگەن پىكىردە. جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا باعا 58 دوللارعا تومەندەۋى ىقتيمال.

وپەك-ءتىڭ ناۋرىز ايىنداعى ەسەبى بويىنشا، بيىل مۇنايعا دەگەن الەمدىك سۇرانىس 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا تاۋلىگىنە 5،9 ملن باررەلگە كوبەيىپ، 96،3 ملن باررەلگە جەتپەك.

ء«بىرىنشى جارتىجىلدىقتا ەۋروپا ەلدەرىندە پاندەمياعا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا قابىلدانعان اۋقىمدى شارالارعا، سونداي-اق اقش-تاعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعىنا بايلانىستى مۇنايعا سۇرانىس ءالسىز بولىپ قالادى. سۇرانىس 2021 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا وسە باستايدى. بۇل ۆاكتسينالاۋدىڭ وڭ اسەرىنە جانە ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋگە بايلانىستى» دەلىنگەن ۇيىم ەسەبىندە.

The Room invest تەلەگرام كانالىنىڭ ساراپشىسى نۇرعالي نۇرماحامبەتوۆ دوللار كۋرسىنىڭ 415-تەن سوڭ قايتادان 420-عا كوتەرىلۋىن دوللار يندەكسىنىڭ وسۋىمەن جانە باتىس ەلدەرىنىڭ رەسەيگە سانكتسيا جاريالاۋىمەن بايلانىستىرادى. ونىڭ ايتۋىنشا، اقش ءوز ازاماتتارىنا ۇلكەن سومانى (1،9 ترلن دوللار) تولەگەننەن جانە قور نارىعىنداعى وزگەرىستەن سوڭ جىل سوڭىنا دەيىن دوللار ۇزاق مەرزىمدى قۇلدىراۋعا تاپ بولادى.

– رۋبل مۇناي باعاسىنىڭ وسكەنىنە ۇزاق ۋاقىت بويى رەاكتسيا بىلدىرمەدى. ءتىپتى «قارا التىن» باعاسى پاندەمياعا دەيىنگى دەڭگەيگە جەتكەن كەزدە دە. 2020 جىلدىڭ باسىندا 1 دوللار 65 رۋبل بولدى. ءرۋبلدىڭ نىعايۋىنا اقش-تىڭ جاڭا پرەزيدەنتىنىڭ ءىرى سانكتسيالار جاسايمىن دەپ ۋادە بەرۋى كەدەرگى كەلتىرگەن سىڭايلى. الايدا جاڭا سانكتسيالار سونداي ءبىر اۋىر بولماي شىقتى. دوللار قۇلدىراپ، مۇناي باعاسى 71 دوللارعا جەتكەن سوڭ رۋبل قىسقا ۋاقىتتا جىلدام نىعايا باستادى. بۇل ءوز كەزەگىندە تەڭگەنىڭ دە نىعايۋىنا ىقپال ەتەدى، – دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى.

ساراپشى تەڭگەنىڭ نىعايۋىنا سەبەپ بولاتىن ءۇش فاكتوردى بولە-جارا ايتادى. 2021 جىلى ەلگە كەلەتىن شەتەل ۆاليۋتاسى سوڭعى 5 جىلمەن سالىستىرعاندا كوپ بولماق. ويتكەنى وزگە تاۋارلاردىڭ (بال، سازبالشىق، تەمىر رۋداسى) باعاسى قاتتى وسكەن. پاندەمياعا بايلانىستى شەكتەۋلەرگە وراي ۆاليۋتانىڭ ەلدەن شىعۋى ۇلعايمايدى. تىم بولماعاندا 2021 جىلدىڭ جازىنا دەيىن اسا ءىرى كولەمدە شەتەل ۆاليۋتاسىنىڭ ەلدەن كەتۋى تىركەلمەيدى. مۇنى ءبىر دەيىك. ەكىنشىدەن، اقش ۇكىمەتىنىڭ بىلتىر جىل ورتاسىندا ەل ەكونوميكاسىن قولداۋ ءۇشىن 4 ترلن دوللار جوسپارلاۋى دوللاردىڭ الەمنىڭ بارلىق ۆاليۋتالارىنا قاتىستى كۇرت قۇلدىراۋىنا سەبەپ بولعان. «جاڭا قارجى ءمينيسترى دجانەت يەللەن جاقىندا دوللاردى قۇنسىزداندىرۋعا ۇمتىلمايتىندارىن، بىراق بيىل بولىنەتىن 1،9 ترلن دوللاردىڭ ەكونوميكا وتىمدىلىگى ءۇشىن قاجەت بولاتىنىن ايتتى. الەمدەگى بارلىق ترەيدەرلەر مۇنى 2021 جىلى دوللار قۇنىنىڭ تومەندەۋىنىڭ جالعاسى رەتىندە قابىلدادى»، دەيدى ساراپشى. ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، تەڭگەنىڭ نىعايۋىنا اسەر ەتەر ءۇشىنشى فاكتور – شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ رەسەيلىك باعالى قاعازدار نارىعىنا قىزىعۋى.

– كوپتەگەن رەسەيلىك ترەيدەر دجو بايدەن تاراپىنان ءرۋبلدىڭ قاتتى قۇلدىراۋىنا اكەلىپ سوعاتىن اسا قورقىنىشتى سانكتسيالار كۇتىپ وتىر. سانكتسيا كۇشىنە ەنسە، 3 اي ىشىندە ەلدەن 100-150 ملرد دوللار مولشەرىندە ۆاليۋتا كەتۋى مۇمكىن. الايدا اقش جاڭا سانكتسيالار ەنگىزە قويماعاندىقتان، قاۋىپ ايتارلىقتاي ازايدى. جاقىن ارادا سالىنادى دەگەن جوسپار دا جوق. وسى ۋاقىتتا شەتەلدىك ينۆەستورلار رەسەيلىك باعالى قاعازدارعا كوڭىل بولۋدە. مەملەكەتتىك وبليگاتسيالار بويىنشا سوڭعى اۋكتسيون رەزيدەنت ەمەستەر تاراپىنان ماكسيمالدى كولەمدە ءوتتى. ولار رەسەيلىك باعالى قاعازداردى الۋ ءۇشىن دوللارىن رۋبلگە ايىرباستايدى. بۇل اۋەلى ءرۋبلدىڭ، سوسىن تەڭگەنىڭ نىعايۋىنا وڭ اسەر ەتەدى، – دەيدى ساراپشى.

ن.نۇرماحامبەتوۆ وسىنداي فاكتورلاردى تىزبەلەي كەلە، 2021 جىلدىڭ 6-9 ايىندا تەڭگەنىڭ دوللارعا شاققانداعى كۋرسى 350-370 تەڭگە بولادى دەپ بولجايدى. كۋرسقا اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلار: اقش ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن بولىنەتىن 1،9 ترلن دوللار; ۆاكتسينالاردىڭ جاقسى قابىلدانۋى جانە مۇنايعا دەگەن الەمدىك سۇرانىستىڭ جىلدام قالپىنا كەلۋىنە بايلانىستى مۇناي باعاسىنىڭ ءارى قارايعى ءوسىمى. دەگەنمەن ويدا جوقتا تۋىنداۋى مۇمكىن تاۋەكەلدەردى دە ەستەن شىعارۋعا بولمايدى. بۇل – پاندەميا جاعدايىنىڭ بۇكىل الەمدە ناشارلاپ كەتۋى، بايدەن تاراپىنان رەسەيگە سالىناتىن جاڭا سانكتسيالار جانە مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى.  

ساراپشى بيىل نارىقتان ءپوزيتيۆتى جاڭالىق كۇتەتىنىن جاسىرمايدى. ونىڭ ايتۋىنشا، الداعى 3-6 ايدا مۇناي باررەلىنە 70 دوللارعا جەتىپ، ەلگە كەلەتىن ەكسپورتتىق ءتۇسىم ۇلعايادى. سونداي-اق قازاقستان مەن رەسەيدىڭ تابىستىلىق مولشەرلەمەسى اراسىندا تەڭگەرىمسىزدىك بار. رەسەي ورتالىق بانكىنىڭ بازالىق مولشەرلەمەسى – 4،25 پايىز، ال بىزدە 9 پايىز. «ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەر مەن كاپيتال قوزعالىسى بويىنشا شەكتەۋلەردىڭ جوقتىعى رەسەيلىك ارزان اقشالاردىڭ قازاقستان نارىعىنا اعىلۋىنا جاعداي جاسايدى. ءبىزدىڭ ۆاليۋتانىڭ تومەن دەۆالۆاتسيالىق تاۋەكەلى دە 2021 جىلى ءبىزدىڭ پايدامىزعا ينۆەستيتسيالاردىڭ مول بولۋىنا اسەر ەتەدى» دەگەن وي ايتادى ساراپشى.

ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اقىلجان بايماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، مۇناي باعاسى بيىل ايتارلىقتاي وسە قويماۋى مۇمكىن. وعان سەبەپ كوپ.

– حالىقارالىق ۇيىمدار بولجامىن نازارعا الا وتىرىپ، 2021-2022 جىلدارى مۇناي باعاسى باررەلىنە 45-50 دوللار ارالىعىندا بولادى دەگەن بازالىق ستسەناري بولجامىن ۇسىنامىز. كوپتەگەن ساراپشى بيىل مۇنايدىڭ ورتاشا باعاسى باررەلىنە 55-56 دوللاردان اسادى دەگەنگە سەنبەيدى. بۇل باعا ۇسىنىستارىنىڭ ودان ءارى ءوسۋ مۇمكىندىگىن شەكتەيتىن بىرقاتار فاكتوردىڭ بولۋىنا بايلانىستى. EIA دەرەگى بويىنشا الەمدىك مۇناي تۇتىنۋ دەڭگەيى داعدارىسقا دەيىنگى كەزەڭنەن ءالى دە تومەن بولىپ تۇر. ال مۇناي قورى 2019 جىلعى دەڭگەيىنە 2022 جىلدىڭ اياعىندا ءبىر-اق جەتپەك. سوندىقتان مۇناي باعاسىنىڭ 50 دوللار كولەمىندە بولۋى راتسيونالدى پراگماتيزمدى كورسەتەدى، – دەيدى ۇلتتىق بانك وكىلى.

ارينە، ۇلتتىق بانك بولجامىنا سۇيەنسەك، تەڭگە نىعايادى دەپ ايتۋعا اۋىز بارمايدى. سوندايدا ء«السىز تەڭگە» قاي مۇددە ءۇشىن ءتيىمدى بولىپ وتىر ەكەن دەگەن وي دا كەلەدى. دەگەنمەن ەكونوميكانى سەرپىلتۋ، قىمباتشىلىقتى تەجەۋ جانە تولەم قابىلەتىن ارتتىرۋ تەك قۋاتتى تەڭگەمەن بايلانىستى بولارىن ەشكىم دە جوققا شىعارا قويماس.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار ارزاندادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 16:52

قوسشىدا جاڭا مەكتەپ اشىلادى

ءبىلىم • بۇگىن، 16:25

ۇقساس جاڭالىقتار