ينتەگراتسيا – الەمدىك قۇبىلىس

سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ سارسەنبى كۇنگى پلەنارلىق وتىرىسىندا دەپۋتاتتار ءتورت زاڭدىق قۇجاتتى تالقىعا سالدى. كۇن تارتىبىنە قويىلعان ماسەلەلەر سانى از كورىنگەنىمەن, سەناتورلاردىڭ زاڭ جوباسىن تانىستىرۋشىلارعا دەگەن سۇراقتارى كوپ بولدى. الدىمەن دەپۋتاتتار نازارىنا “سايكەستىگى مىندەتتى باعالانۋعا (راستالۋعا) جاتاتىن ءونىمنىڭ كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك اۋماعىنداعى اينالىسى تۋرالى كەلىسىمدى راتي­في­كا­تسيالاۋ تۋرالى” زاڭ جوباسى ۇسى­نىل­دى. ونى جاڭادان تاعايىن­دال­عان يندۋستريا جانە جاڭا تەح­نو­لوگيالار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى البەرت راۋ تانىستىردى. كەلىسىم ءونىمنىڭ سايكەستىگىن مىندەتتى باعا­لاۋ (راستاۋ) جونىندەگى جۇمىستار ناتيجەلەرىن, سىناق حاتتامالارى مەن سايكەستىك سەرتيفيكاتتارىن ءوز­ارا تانۋدى كوزدەيدى. ياعني, سىناق زەرتحانالارىندا راستالعان تاۋار­لار 3 ەل تاراپىنان دا تانىلىپ, كە­دەن وداعى اۋماعىندا تاۋارلار­دىڭ ەركىن قوزعالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. تالقىلاۋ بارىسىندا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر مۇددەسىن قورعاۋ, قازاقستاندىق ونىمدەردىڭ كوبىرەك بولۋى, ءونىم قاۋىپسىزدىگى سالاسىن­دا­عى تالاپتاردىڭ ساقتالماعانى ءۇشىن قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىك جايىن­دا­عى دەپۋتاتتاردىڭ ساۋالدارىنا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋشىلەر جاۋاپ بەردى. زاڭ شىعارۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە, قازىرگى كەزدە حالىق اراسىندا اۋقىمدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەك. ادامدار بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ تيىمدىلىگى مەن باسىمدىقتارى جايىندا حا­بار­دار بولۋى, ال كاسىپكەرلەر كەدەن وداعىنىڭ جاعدايلارى مەن سالىق سالۋ جۇيەسى, كەدەندىك رەسىمدەۋلەر جانە تاعى باسقا دا ماسەلەلەردى اي­قىن ءبىلۋى ءتيىس. “مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, ءبىز تەك العا ىلگەرىلەيمىز, كەدەن وداعى جاسالۋى كەرەك, وعان ەش­قانداي كۇمان جوق”, – دەدى وسى­عان بايلانىستى توراعا. ول سونداي-اق “ينتەگراتسيا – الەمدىك قۇبى­لىس, ونىڭ بارىسىندا تەك جەڭىم­پاز­دار نەمەسە ۇتىلعاندار بولماي­دى, مۇنداي ۇدەرىستەردە ارقاشان مۇددەلەر تەپە-تەڭدىگى ىزدەستىرىلىپ وتىرادى”, – دەدى. ق.توقاەۆتىڭ سوزىنەن كەيىن دەپۋتاتتار زاڭ جوباسىن قابىلداۋدى ۇيعاردى. “جەر قويناۋى جانە جەر قوي­ناۋ­ىن پايدالانۋ تۋرالى” زاڭ جو­با­سى دا قىزۋ تالقىعا ءتۇستى. زاڭ جو­باسىن پالاتا كوميتەتىندە قاراۋ با­رى­سىندا مۇناي مەن گاز ءوندىرۋ سا­لا­سىنداعى زاڭنامالاردى ەلەۋلى ءتۇر­دە جەتىلدىرۋدى كوزدەيتىن 60-قا جۋىق وزگەرىستەر ساراپقا سالىنعان ەكەن. 1995 جىلعى “مۇناي تۋرالى” جانە 1996 جىلعى “جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋ­را­لى” زاڭداردى بىرىكتىرگەن جاڭا زاڭ جوباسى جەر قويناۋىن پايدا­لا­نۋ سالاسىنداعى قوعامدىق قاتى­ناس­تاردى قۇقىقتىق رەتتەۋدى كوز­دەيدى. سونداي-اق, بىرلەسكەن بارلاۋ مەن وندىرۋگە ارنالعان كەلىسىم-شارت تەك ستراتەگيالىق ماڭىزدى كۇردەلى گەولوگيالىق كەن ورىندارىنا قا­تىس­تى جاسالۋى مۇمكىن. تالقىدان ءوت­كەن زاڭدىق قۇجات بىرقاتار وزگە­رىس­تەرىمەن ماجىلىسكە جىبەرىلەتىن بولدى. سول سياقتى “قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اك­تى­لەرىنە ءورت قاۋىپسىزدىگى ءما­سەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋ­لار ەنگىزۋ تۋرالى” جانە “قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭ­نامالىق اكتىلەرىنە ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ جانە سالىق سالۋ ماسە­لەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى” زاڭ جو­بالارىنا وزگەرىستەر مەن تۇزە­تۋ­لەر ەنگىزىل­گەننەن كەيىن ماجىلىسكە جىبەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. اسقار تۇراپباي ۇلى.