جۇقپالى اۋرۋلارعا قارسى ۆاكتسينالاۋ ناتيجەلى
«حالىقتى تولىق ۆاكتسينالاۋ ناتيجەسىندە «ۇجىمدىق يممۋنيتەت» قالىپتاسادى, اۋرۋدى تاسىمالداۋ دەڭگەيى تومەندەيدى. شەشەك قوزدىرعىشىمەن قالاي كۇرەسكەنىمىزدى ەسكە الايىق. بۇگىندە پلانەتانىڭ 99,9% پوليوميەليتتەن, ال قازاقستان بەزگەكتەن ارىلدى. قىزىلشا مەن قىزامىق, پاروتيت ۆيرۋستارىنان دا تۇبەگەيلى قۇتىلاتىن كۇن جاقىن», دەدى ا.قۋاتباەۆا.
ماماندار سوندىقتان دا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جەڭۋ ءۇشىن ۆاكتسينالاۋدىڭ قاجەت ەكەنىن ايتادى.
«ەگەر ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن جاپپاي ۆاكتسينا سالدىرساق, ارقايسىمىزدىڭ Covid-19 پاندەمياسىن توقتاتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسقانىمىز بولار ەدى», دەدى اتالعان ورتالىق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى.
سونىمەن قاتار الدىن الۋ شارالارىن دا ۇمىتپاعان دۇرىس: ماسكا كيۋ, اراقاشىقتىقتى ساقتاۋ, ادام كوپ جينالاتىن ورىندارعا بارماۋ نەمەسە مۇمكىندىگىنشە شەكتەۋ, جەكە گيگيەنا شارالارىن, جوتەل ەتيكەتىن ساقتاۋ وتە وزەكتى.
جاعدايى اۋىر پاتسيەنت كوپ
بۇگىندە ناۋقاس سانى ازايعانىمەن, اۋرۋحانالارداعى جاعدايى اۋىر پاتسيەنتتەر قاتارى وسۋدە. ۇلتتىق فتيزيوپۋلمونولوگيا عىلىمي ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ كلينيكالىق جانە عىلىمي جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى ءلاززات ەراليەۆانىڭ ايتۋىنشا, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى سوزىلمالى اۋرۋلاردى اسقىندىرادى جانە ونىڭ اعزاعا سالدارى اۋىر. ء«بىز COVID-19 تۋرالى كوپ نارسە بىلگەنىمىزبەن بولاشاقتا SARS-CoV-2 كوروناۆيرۋسىنىڭ جاڭا اسەرى دە بايقالۋى مۇمكىن», دەيدى ول.
SARS-CoV-2 كوروناۆيرۋسى سۋىق جانە جىلى مەزگىلگە دە ءتوزىمدى. سوندىقتان اۋرۋ تىركەلگەندە ينفەكتسيالىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاۋدى جالعاستىرۋ قاجەت.
«SARS-CoV-2 كوروناۆيرۋسى تۇماۋ ۆيرۋسى سياقتى مۋتاتسياعا ۇشىرايدى. ەگەر تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينانى مىسال رەتىندە الساق, وندا وندىرۋشىلەر ءار 6 اي سايىن ۆاكتسينالاردىڭ قۇرامىن ۋاقىتقا جانە ايماققا قاراي تۇماۋ شتاممىنا بايلانىستى وزگەرتەدى. ەگەر SARS-CoV-2 ۆيرۋسى ماۋسىمدىق ۆيرۋستار ساناتىنا اۋىسسا, وندا وندىرۋشىلەر ەپيدەميالىق بەلسەندى شتاممعا بايلانىستى وڭتۇستىك جارتى شاردا نەمەسە سولتۇستىك جارتى شاردا ۆاكتسينا قۇرامىن وزگەرتەدى», دەدى ل.ەراليەۆا.
ياعني مۋتاتسيانىڭ جىلدامدىعى ۇنەمى وزگەرىپ وتىرادى جانە وعان قارسى تۇرۋ جاڭا ءدارى-دارمەك پەن ۆاكتسينالاردىڭ قانشالىقتى تەز پايدا بولۋىنا تاۋەلدى. سوندىقتان مۇمكىندىگىنشە ادامدار تەزىرەك ەكپە سالدىرعانى ابزال.
ونكولوگياعا شالدىققاندار قالاي ەمدەلەدى؟
2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكادا 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا قاتەرلى ىسىكپەن سىرقاتتانۋ 173,5-ءتى قۇرادى. ءابسوليۋتتى تۇردە 32 526 جاڭا جاعداي انىقتالدى. سىرقاتتانعاندار سانى 11,4% تومەندەدى. «قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» اق باسقارما ءتورايىمى, ەلىمىزدىڭ باس ونكولوگى ديليارا قايداروۆا ونكولوگيالىق ناۋقاستاردى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينالاۋ بويىنشا حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارىن ايتتى.
«ونكولوگيالىق اۋرۋمەن اۋىراتىن پاتسيەنتتەردى جاعدايىنا قاراي ۆاكتسينالاۋ قاجەت. يممۋنسۋپرەسسيۆتى ناۋقاستاردا يممۋنيتەت قالىپتاسۋى قيىن بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون», دەيدى NCCN, مسك, ASCO ۇسىنىستارىن ايتقان د.قايداروۆا. سونىمەن قاتار قازىر ۆاكتسينا ەكى رەت سالىناتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, ونكولوگ ەمدەۋدى باستاۋ نەمەسە جالعاستىرۋ مەرزىمىنە قاراي شەشىم قابىلداۋى كەرەك. اسىرەسە, بۇل ەندى ەم باستاعان ناۋقاستارعا قاتىستى. مۇندايدا ۆاكتسينالاۋدى تەك مرنق ۆاكتسينالارمەن جۇرگىزۋ كەرەك. «قالاي بولعاندا دا, مرنق-نى ۆاكتسينالارمەن ەگۋ تۋرالى شەشىمدى ونكولوگ جانە مۋلتيديستسيپلينارلىق توپ قابىلدايدى», دەپ ءتۇسىندىردى اكادەميك.
شەشىم قابىلداۋ كەزىندە پاتسيەنت ءۇشىن قاۋىپتەر, جاسى, جالپى جاعدايى, قانداعى لەيكوتسيتتەر مەن نەيتروفيلدەردىڭ دەڭگەيى, پاتسيەنتتىڭ بولجامى باعالانادى. مىسالى, تەك گورموندىق تەراپيامەن اۋىراتىن ناۋقاستار COVID-19 ۆاكتسينالاۋىنا جاتپايدى. حيرۋرگيالىق ەمدەۋگە جىبەرىلەتىن پاتسيەنتتەر حيرۋرگيالىق ارالاسۋعا دەيىن نەمەسە ودان كەيىن ۆاكتسينالانادى. قاتتى ىسىگى بار پاتسيەنتتەر مامانداندىرىلعان ەم باستالعانعا دەيىن 2 اپتا بۇرىن (مۇمكىندىگىنشە) ۆاكتسينالانادى. تسيتوستاتيكالىق ەم قابىلدايتىن پاتسيەنتتەر قاجەت بولعان جاعدايدا ەم اياقتالعاننان كەيىن ۆاكتسينالانادى. حيرۋرگيالىق ەمدەۋگە جىبەرىلەتىن پاتسيەنتتەر حيرۋرگيالىق ارالاسۋعا دەيىن نەمەسە ودان كەيىن ۆاكتسينالانادى. قاتتى ىسىكتەرى بار پاتسيەنتتەر مامانداندىرىلعان ەم باستالعانعا دەيىن 2 اپتا بۇرىن (مۇمكىندىگىنشە) ۆاكتسينالانادى. تسيتوستاتيكالىق ەم قابىلدايتىن پاتسيەنتتەر قاجەت بولعان جاعدايدا ەم اياقتالعاننان كەيىن ۆاكتسينالانادى.
«ايتا كەتۋ كەرەك, قازىرگى ۋاقىتتا ونكولوگيالىق ناۋقاستاردا COVID-19 تۋرالى مالىمەتتەر از. ءتىرى ۆاكتسينالارمەن ۆاكتسينالاۋ بويىنشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلگەن جوق. رەسەيدە ونكولوگيالىق ناۋقاستارعا سپۋتنيك V ۆاكتسيناسى بويىنشا كلينيكالىق زەرتتەۋلەر ەندى عانا باستالدى. قازاقستاندىق ۆاكتسينا بويىنشا دەرەكتەر جوق. ەڭ باستىسى, ءار پاتسيەنتكە جەكە كوزقاراسپەن قاراۋ قاجەت. بۇل رەتتە انتيدەنەلەردىڭ دەڭگەيىن تەكسەرۋدىڭ قاجەتى جوق», دەدى د.قايداروۆا.
