كەدەندىك وداقتىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى تالقىلاندى

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن پرە­مەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىن­با­سارى ومىرزاق شوكەەۆ كەدەندىك وداق تالاپتارىنا سايكەستەندىرۋدى قاداعالاۋ ماقساتىندا قازاق-وزبەك شەكاراسىنىڭ جاعدايىمەن تا­نىس­تى. شەكارا بويىن تىكۇشاقپەن ارا­لاپ, شەكاراشىلاردىڭ زاما­ناۋي قوندىرعىلارمەن قانشا­لىق­تى جابدىقتالعاندىعىن بايقادى. وڭتۇستىك شەكارا شەبىن تولىق باقىلاۋ مەن بەكىتۋ 2010 جىلدىڭ شىلدەسىندە اياقتالادى. قوسىمشا قۇرىلاتىن 25 زاستاۆانىڭ بيىل 16-سى ىسكە قوسىلادى. وڭتۇستىكتىڭ وزبەكستانمەن شەكتەسەتىن شەكارا­سى­نىڭ ۇزىندىعى 3,5 مىڭ شاقى­رىم. ونىڭ 800 شاقىرىمى تاۋلى ايماقتار بولعاندىقتان, باعانا ورناتىپ, سىم تارتۋ قيىن. سون­دىق­تان ول جەرلەر راديولو­كا­تسيالىق قوندىرعىلار ارقىلى باقىلاۋعا الىنادى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتىنىڭ “وڭتۇستىك” ايماقتىق باسقارماسىنىڭ باستىعى تۇرعانبەك ستامبەكوۆ سارىاعاشتا شەكارا وتىندە وتىرعان 30 ءۇي مەن ارناساي اۋىلىنداعى 68 وتباسى­نىڭ جاعدايىن ايتتى. وتەماقى بەرىپ, بەرى قاراي كوشىرىپ الماسا, كەي رەتتە تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر تۋىپ جاتادى. ويتكەنى, جولدىڭ ءبىر بولىگى وزبەك شەكاراسىنا كىرەدى. ومىرزاق ەستاي ۇلى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ارقىلى سول جول­دى وزبەكستاننان جالعا الۋ مەر­زىمىن ۇزارتۋ ماسەلەسى قاراستىرى­لىپ وتىرعانىن, ول ارەكەتتەر ءنا­تيجە بەرمەيتىن بولسا, ارناساي­داعى 68 ءۇيدىڭ بەرى كوشىرىلەتىندىگىن ايتتى. قازاق-قىرعىز شەكاراسىنداعى ءتۇيىندى ماسەلەلەر بويىنشا ەكى جاققا دا ءتيىمدى كەلىسىمدەر جاسال­دى. كەلەسى كۇنى شىمكەنتتە “نۇر وتان” حدپ وبلىستىق فيليالى­نىڭ عيماراتىندا كەدەن وداعىنىڭ ارتىقشىلىقتارىن ءتۇسىندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس ءوتتى. وعان بيزنەس قۇرىلىمدارى, ءبىر­لەس­كەن كاسىپورىندار مەن ۇيىم­دار, جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى­نىڭ وكىلدەرى قاتىستى. كەدەن وداعى جاڭا مۇمكىن­دىكتەر اشادى. الايدا, كەلىسىپ شەشەتىن, تالقىعا سالاتىن جايتتەر جەتكىلىكتى. العاشقى ءسوزدى وقو اكىمى ا.مىرزاحمەتوۆ الدى. كەدەن­ وداعىنىڭ جاقسى مىسالدارىن دەرەكتەرمەن كەلتىردى. بيىلعى جىلدىڭ ەكى ايىندا وبلىستىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى 385 مىڭ دوللار قۇراعان. بىلتىرعى كەزەڭ­نىڭ وسى ۋاقىتىمەن سالىستىرعاندا 29,4 پايىزعا ارتقان. وبلىس دايىن ءونىم تۇرلەرىن كوبەيتۋ, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ شارالارىن قولعا الىپ جاتىر. جىلىجايلار كوبەيىپ كەلەدى. رەسەيگە كوكونىس, جەمىس-جيدەك تاسىمالداۋدا وڭتۇستىك پايداعا شىعادى. ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆا كەدەن وداعىنا بايلانىستى ەرە­شەلىكتەردى جان-جاقتى ءتۇسىندىرىپ بەردى. وڭدەۋشى كاسىپورىنعا رىنوكتا ۇلكەن ايدىن كەرەك بولسا, 168 ملن. ادامى بار ءۇش مەملەكەت قۇزىرەتىڭىزدە. قازاقستاننىڭ ين­ۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىق سالا­سىندا جاسايتىن جۇمىسى كوپ. ەلگە كەلگەن 108 ملرد. دوللار شەت­ەل ينۆەستيتسياسىنىڭ 70 پايىزى شيكىزاتقا, اتاپ ايتقاندا, مۇناي, كوگىلدىر وتىن, تاۋ-كەن كەنىش­تەرى­نىڭ ەنشىسىندە. وڭدەۋ سالاسى 10 پايىز قۇرايدى. رەسەي جىل سايىن 560 مىڭ توننا سيىر ەتىن, 780 تون­نا قۇس ەتىن سىرتتان تاسىمالدايدى. وسىنداي ماقساتتارعا جىل سايىن 5 ملرد.-تاي دوللار جۇمسايتىن رەسەي ىرگەسىندە وتىرعان قازاقستان ەتىن الۋعا مۇددەلى ەمەس. نەگە؟ ۆەتە­رينارلىق جانە سانيتارلىق تالاپتارىمىز سايكەس كەلمەيدى. دايىن ءونىمدى وڭدەيتىن قوندىر­عى­لار از, تەحنولوگيا سىن كوتەرمەيدى. وسى كەدەرگىلەردى الساق, قازاقستان ۇلكەن رىنوكقا ەمىن-ەركىن كىرەدى. مينيستر ءدارى-دارمەكتىڭ 80 پايى­زى شەتەلدەردەن تاسىمالداناتىن­دى­عىن دا ايتتى. بىرىڭعاي ەكونو­مي­كالىق كەڭەستىكتە پايدا تابۋ ءۇشىن وڭدەۋشى كاسىپورىندارىمىز­دى كوبەيتۋىمىز كەرەك. ەلباسىنىڭ تىكەلەي باقىلاۋىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعدارلاما وسى ماقساتقا نەگىزدەلگەن. كەڭەستە قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ, اۋىل شارۋا­شى­لىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ارمان ەۆ­نيەۆ, سالىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى داۋلەت ەرعوجين, كەدەندىك باقى­لاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى يگور تەن ءسوز سويلەپ, ساۋالدارعا تياناقتى جاۋاپ بەردى. كاسىپكەرلەر اتىنان “اتامەكەن” وداعىنىڭ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ سويلەپ, كەدەن وداعىنىڭ ءتيىمدى جاقتارىنا توقتالدى. رىنوك ۇلكەن. ارمان ەۆنيەۆ ءبىر ماسكەۋدىڭ ءوزى كۇنىنە 2 مىڭ قوي ەتىن تۇتىناتىنىن ايتادى. رەسەيگە باسقاسىن ايتپاعاندا 700 مىڭ توننا تومات, 1 ملن. توننا الما, 400 مىڭ توننا ءجۇزىم سياقتى ونىمدەر كەرەك ەكەن. الايدا, كەدەن وداعىن اشىپ, مول مۇمكىندىكتەردى كورسەتىپ بەرگەن ۇكىمەت وسىنىڭ ءبارىن ۇيلەستىرۋدى, تاسىمالداۋدى, سىرتقى ساۋداعا شىعاراتىن كوكونىستەردى جۋىپ تازالايتىن زاۋىتتار سالۋدى موينىنا المايدى. بۇل — كاسىپ­كەرلەردىڭ ىشكى جۇمىسى, دەدى ءو.شوكەەۆ. كەڭەس بارىسىندا كاسىپكەرلەر وزدەرىن تولعانتقان ساۋالدار بويىنشا تولىمدى جاۋاپ الدى. باقتيار تايجان. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.