سونىمەن, جەر-جاھاندى تەگىن ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىپ, مارستى مەكەندەۋدى ارمانداپ جۇرگەن ماسكتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ناعىز كوشباسشى اتانۋعا MBA باعدارلاماسىن وقۋ جەتكىلىكسىز.
«ليدەرلىككە جەتۋ جولى MBA باعدارلاماسىن وقۋعا قاتىستى بولماۋى قاجەت. كوشباسشى اتانۋ ءۇشىن قاراپايىم قىزمەتتىڭ ءدامىن تاتىپ, پايدالى نارسە جاساي وتىرىپ, وعان ەڭبەك ءسىڭىرۋ قاجەت. بەدەلدى MBA باعدارلاماسىن تامامداعان كوپتەگەن تۇلەك ەشتەڭەنى بىلمەستەن, بىردەن باسشىلىق قىزمەتكە جايعاسادى. ولار, بالكىم, PowerPoint-تا جاقسى تانىستىرىلىم جاساپ, جاقسى سويلەي الۋى مۇمكىن. بىراق نەنىڭ, قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن بىلمەيدى. ولار باسشى لاۋازىمىنا تومەننەن باستاپ كوتەرىلۋدىڭ ورنىنا, پاراشيۋتپەن سەكىرىپ تۇسكەندەي وتىرا قالادى. ولار نەنىڭ قاجەت ەكەنىن, جاقسى ءونىمدى قالاي جاساۋ كەرەكتىگىن بىلمەيدى», دەدى ي.ماسك.
كوشباسشىلىق, باسقارۋشىلىق تۋرالى ءبىر بىلسە, يلون ماسك بىلەدى. ول Tesla, SpaceX كومپانيالارىنىڭ نەگىزىن قالاعان. بۇگىندە اتالعان كومپانيالار ءوز سالاسىنىڭ ۇزدىگى اتانىپ وتىر. Tesla ەلەكتركولىكتەردى شىعارۋدا الدىڭعى قاتاردا تۇر. ماسەلەن, بۇگىنگە دەيىن كومپانيا وسىنداي 1,5 ملن-نان استام اۆتوماشينانىڭ كىلتىن جاڭا يەسىنە تابىستاعان. بۇگىندە Tesla الەمدەگى ەڭ قىمبات برەند سانالادى.
SpaceX – عارىش سالاسىنا تىڭ سەرپىن اكەلدى. كومپانيانىڭ زىمىران تاسىعىشتارى – قازىرگى تاڭدا ەڭ ۇزدىكتەردىڭ ءبىرى. ماسەلەن, Falcon راكەتالارى باسقالارعا قاراعاندا اناعۇرلىم ارزان ءارى عارىشقا اۋىر جۇكتەردى جەتكىزۋگە مۇمكىندىگى مول. بۇدان بولەك, Space X شارتاراپتى تەگىن ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتپەك.
يلون ماسكتىڭ ەكى بىردەي MBA دارەجەسى بار. ول ۋورتون بيزنەس مەكتەبى مەن پەنسيلۆانيا ۋنيۆەرسيتەتىن ۇزدىك تامامداعان. ياعني ەكونوميكا جانە فيزيكا باعىتىندا ءبىلىم العان. سونداي-اق ءبىراز ۋاقىت ۋنيۆەرسيتەتتە قىزمەت ەتكەن. قىسقاسى, باسقارۋشىلىقتى دا, كوشباسشىلىقتى دا, MBA-نى دا بەس ساۋساعىنداي بىلەدى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. بۇل, بىرىنشىدەن.
ەكىنشىدەن, وراسان جەتىستىكتەرگە جەتكەن, ناعىز كوشباسشىلىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەندەردىڭ ءومىربايانىنا ۇڭىلسەك, يلون ماسكتىڭ ءسوزىنىڭ جانى بار ەكەنىنە كوزىمىز جەتە تۇسەدى. ماسەلەن, الەمنىڭ ەڭ باي ادامدارىنىڭ ءبىرى دجەف بەزوس ەڭبەك جولىن Exxon كومپانياسىندا ينجەنەر رەتىندە باستاعان. ءتىپتى كوللەدجدە وقىپ جۇرگەندە ماكدونالدس تاماقتانۋ جەلىسىندە ۋاقىتشا اسپاز بولىپ جۇمىس ىستەگەن ەكەن. ۋنيۆەرسيتەتتى تامامداعان سوڭ, Fitel كومپانياسىندا قاراپايىم قىزمەتكەر رەتىندە جۇمىسقا ورنالاسادى. ءتۇرلى جۇمىستاردى ىستەپ ءجۇرىپ, ءوزىنىڭ تالانتى مەن بىلىكتىلىگىنىڭ ارقاسىندا ول D.E.Shaw&Co كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى اتانادى. كەيىنىرەك Amazon كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالادى.
Apple كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاعان ستيۆ دجوبستىڭ ەڭ العاشقى جۇمىسى تەحنيك بولعان. IT سالاسىنىڭ تاعى ءبىر كەنتاۆرى بيلل گەيتس تە بالا كەزدەن كومپيۋتەرگە قىزىعىپ وسكەن. ول ءجاسوسپىرىم شاعىندا-اق ايگىلى Microsoft Windows جۇيەسىنىڭ ىرگەتاسىن قالاعان ەكەن.
ۇلىبريتانيانىڭ پاتشايىمى ەليزاۆەتا II دە بىردەن تاققا جايعاسا سالعان جوق. ول جاستىق شاعىندا سانيتارلىق اۆتوكولىكتىڭ مەحانيك-جۇرگىزۋشىسى بولىپ تەر توكتى. سودان بەرى تۇماندى البيونداعى كورول اۋلەتىنىڭ بۇكىل مۇشەسى ەڭبەك جولىن قاراپايىم قىزمەتتەن باستايدى. ماسەلەن, حانزادا گارري 2007 جىلى قاقتىعىس قىزىپ تۇرعان اۋعانستاندا اسكەري بورىشىن وتەپ كەلدى.
بۇعان مىسال ءبىزدىڭ ەلدە دە جەتەرلىك. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەڭبەك جولىن 1960 جىلى «كازمەتاللۋرگستروي» ترەستىنىڭ قۇرىلىس باسقارماسىندا باستاعانى بەلگىلى. قاراعاندى مەتاللۋرگيا زاۋىتىنىڭ دومنا پەشتەرىندە شىڭدالىپ, كەيىن تاۋەلسىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى اتاندى, ەلىمىزدى الەمگە تانىتىپ, ەڭ باسەكەگە قابىلەتتى ەلۋ مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوستى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا قاراپايىم قىزمەتتىڭ ءدامىن تاتتى. ول كسرو سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە جۇمىسقا كىرىپ, سينگاپۋر رەسپۋبليكاسىنداعى ەلشىلىكتە ەڭبەك ەتتى.
قورىتا ايتقاندا, كوشباسشىلىقتى مەڭگەرۋ, لاۋازىمدى قىزمەت اتقارۋ ءۇشىن جوعارى ءبىلىم جەتكىلىكسىز. وعان قوسا, تاجىريبە دە كەرەك. ەندەشە, MBA وقىپ كەلىپ, ورىنتاققا جايعاسقاندارعا قاراعاندا, ەڭبەك جولىن تومەننەن باستاعانداردىڭ تۇبىندە اسىعى الشىسىنان تۇسەتىنى انىق.
