قوعام • 01 ناۋرىز, 2021

زاڭداردىڭ كونستيتۋتسياعا سايكەستىگى – وزەكتى ماسەلە

355 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

«كونستيتۋتسيالىق كەڭەستە جالپى يۋريسديكتسيا سوتتارىنىڭ ۇسىنىستارىن قاراۋ» تاقىرىبىندا وتكەن حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەلدە سوتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسكە ءوتىنىش بەرۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى.

زاڭداردىڭ كونستيتۋتسياعا سايكەستىگى – وزەكتى ماسەلە

ونلاين رەجىمدە وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلدى العىسوزىمەن اشقان كوستيتۋتسيالىق كەڭەس تور­اعاسى قايرات ءمامي بۇگىندە بۇل ينستيتۋتتىڭ بىرقاتار ەۋرو­پالىق جانە باسقا دا ەلدەردە كەڭى­نەن قولدانىلاتىنىن ايتا كەلىپ: «تۇتاستاي العاندا, وسى تە­تىك قۇقىق ۇستەمدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋگە جانە رەسپۋب­ليكا كونستيتۋتسياسىنىڭ جەتەكشى­لىگىمەن ەلدىڭ قۇقىقتىق جۇيەسىن دامىتۋعا باعىتتالعان», دەدى.

دوڭگەلەك ۇستەلدە ۆەنەتسيا كو­ميسسياسىنىڭ پرەزيدەنتى دجانني بۋكيككيو جانە قازاقستانداعى ەۋروپالىق وداق وكىلدىگىنىڭ ىنتىماقتاستىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى يوحاننەس ستەنبەك مادسەن قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى.

كەزدەسۋگە كونستيتۋتسيالىق كەڭەس مۇشەلەرى, پرەزيدەنت اكىم­شىلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, جو­عارعى سوت, باس پروكۋراتۋ­را, ادى­­لەت مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق ادۆوكاتتار مەن قۇقىق­تانۋشى عالىمدار قاتىستى.

ال ۆەنەتسيا كوميسسياسى تاراپىنان جيىنعا وسى كوميسسيانىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, فرانتسيا كونس­تيتۋتسيالىق كەڭەسىنىڭ مۇ­شەسى كلەر بازي-مالوري, وڭىرلىك ىن­­تىماقتاستىق ءبولىمىنىڭ باس­­شىسى سەرگەي كۋزنەتسوۆ, كونس­­تي-

تۋتسيالىق سوت تورەلىگى ءبولى­مى­نىڭ باسشىسى شنۋتس ديۋرر, ساراپ­­شىلار – مولدوۆا كونس­تي­تۋ­تسيا­لىق سوتىنىڭ ەكس-تور­اعاسى الەك­ساندر تەناسە جانە كو­رەيا كونس­تيتۋتسيالىق سوتى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى چون-ۆون كيم قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.

دوڭگەلەك ۇستەلدە ۆەنەتسيا كوميسسياسى جانە فران­تسيا, يتاليا, كورەيا, مولدوۆا جانە باس­قا ەل­دەردىڭ كونستيتۋتسيالىق با­قى­لاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى مەن زاڭ ساراپشىلارى بايانداما جا­سادى.

ونلاين جيىندا ۆەنەتسيا كو­ميس­سياسىنىڭ ساراپشىلارى سوتتاردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا زاڭداردىڭ ەل كونستيتۋتسياسىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ويلارىن ورتاعا سالدى. سۋديالاردىڭ پروكۋرور, ادۆوكات جانە سوت ءىسىن جۇرگىزۋگە باسقا دا قاتىسۋشىلاردىڭ ءوتىنىش حاتتارىن قاراۋ ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماسىپ, جەكەلەگەن داۋلى جانە وزەكتى سۇراقتارعا قاتىستى تالقىلاۋ جۇرگىزدى.

قۇقىق قور­عاۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى زاڭداردىڭ كونستي­تۋ­تسيالىلىعىن تەك­سەرۋ ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدىڭ ما­ڭىزدى كەپىلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كونس­تيتۋتسياعا سايكەس مۇنداي ءراسىم سوتتاردىڭ وتىنىشتەرى بو­يىنشا قوزعالادى جانە ولار­دىڭ الدىندا سوت پروتسەسىنە قاتىسۋشىلار ءتيىستى وتىنىشتەردى مالىمدەي الادى.

كونستيتۋتسيالىق كەڭەس وسى ينس­تيتۋتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتى­رۋعا باعىتتالعان ناقتى ۇسىنىس­تار ەنگىزدى. ولار سوتتاردىڭ ءوتى­نىش حاتتاردى ەگجەي-تەگجەي قاراۋى ءتارتىبىن, ولارعا قويى­لاتىن تالاپتاردى بەل­گىلەۋدىڭ, سۋ­ديا انىقتايتىن ماسە­لەلەر شەڭ­بەرىن جانە ولاردى قانا­عات­تان­دىرۋدان باس تارتۋدىڭ ناقتى نە­گىزدەرىن ايقىنداۋدى كوزد­ەيدى.

ۇسىنىس­تاردى جۇمىس توبى ناقتى جۇمىس ىس­تەۋ كەزىندە ەس­كە­رەدى. كەز­دەسۋ سوڭىندا تا­راپ­تار بىر­لەسكەن جۇمىستى جال­عاس­تىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, ىنتى­ماقتاستىقتىڭ تا­بىس­تى جالعاساتىنىنا سەنىم ءبىل­دىردى.

«ۆەنەتسيا كوميسسياسى وتىز جىل بويى كونستيتۋتسيالىق باقى­لاۋ سالاسىندا ساراپتامالىق-ادىس­نامالىق كومەك كورسەتۋگە ما­مانداندى. سوندىقتان ونىڭ پىكىرى كونستيتۋتسيالىق سوتتار جانە بالامالى ورگاندار تۋرالى زاڭنامانى جاڭعىرتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى», دەپ اتاپ ءوتتى حالىقارالىق ساراپشىلار.

بۇعان دەيىن اتالعان كوميسسيا 2017 جىلعى كونستيتۋتسيالىق رەفورما, اكىمشىلىك راسىمدىك-پرو­تسەستىك كودەكس جانە قازاقستاننىڭ باسقا دا زاڭنامالىق اكتىلەرىنىڭ جو­بالارى بويىنشا ءوز قورى­تىندىلارىن بەرگەن بولاتىن.

جالپى, بۇل حالىقارالىق ءىس-شا­رانى كونستيتۋتسيالىق كە­­ڭەس ۆەنەتسيا كوميسسياسىمەن بىرلەسىپ, ەۋروپالىق وداق پەن ەۋ­­رو­پا كەڭەسىنىڭ ورتالىق ازيا­داعى قۇقىق ۇستەمدىگى جونىن­دەگى 2020-2023 جىلدارعا ارنال­عان بىر­لەسكەن باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە ۇيىمداستىرعان.

سوڭعى جاڭالىقتار