قوعام • 26 اقپان، 2021

وزىق كاسىپورىن – «رودينا»

25 رەت كورسەتىلدى

1961 جىلدىڭ 26 اقپانىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى­نىڭ بۇيرىعىمەن تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ «نوۆىي بىت» جانە «بولشەۆيك» كولحوزدارى­نىڭ بىرىكتىرىلۋى ناتيجەسىندە «رودينا» كەڭشارى قۇرىلدى. بيىل قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى يۆان اداموۆيچ ساۋەردىڭ بۇل شارۋاشىلىقتى باسقارعانىنا تۋرا 34 جىل تولادى. كەزىندە وسى شارۋاشىلىق تىزگىنىن العاش بولىپ ن.تيموشەنكو ۇستادى، ودان كەيىن ا.ساۆەنكو ديرەكتور بولىپ تاعايىندالدى. ءبىرىنشىسى − 12 جىل، سوڭعىسى وعان 14 جىل جەتەكشىلىك ەتكەن. بىراق بۇل كەڭشار سول كەزدەرى جاقسى كورسەتكىشتەرىمەن كوزگە تۇسە المادى. ءتىپتى بارا-بارا شەتتەتىلگەن اۋرۋ-سىرقاۋ مالداردىڭ ءىرى فەرماسىنا اينالعانىن دا ەل ۇمىتا قويعان جوق.

ال «رودينانى» جاسى 30-عا دا جەت­پەگەن يۆان ساۋەر قولىنا العان­دا شارۋاشىلىقتىڭ جۇمىسى دوڭ­گەلەنىپ سالا بەردى. ىسكەر ازامات ارتتا قالعان شارۋاشىلىقتى العا وزدىرىپ، رەسپۋبليكا بو­يىن­شا ەڭ تانىمال ءارى ىرگەلى كاسىپ­­ورىنعا اينالدىردى. وعان ەلبا­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆ كوپ قولداۋ كورسەتكەنىن استە ەستەن شىعار­ما­عان ابزال.

سول ۋاقىتتان بەرى ەلوردا ماڭا­يىنداعى وسى ءبىر ءىرى شارۋا­شىلىقتا ۇلكەن وڭتايلى وزگەرىستەر بولدى. ماسەلەن، بۇدان بىرەر جىل بۇ­رىن مۇندا سىيىمدىلىعى 20 مىڭ تون­نالىق استىق تەرمينالى پايدالانۋ­عا بەرىلسە، ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا جەلدىڭ كۇشىمەن ەلەكتر قۋاتىن بەرەتىن 750 كيلوۆاتتىق گەنەراتور ورناتىلدى.

باس ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى اندرەي ۆەرەۆكيننىڭ ايتۋىنشا، جىل سايىن ەلورداعا جاقىن ورنالاسقان وڭىرگە قازاقستاننىڭ الىس-جاقىن ايماقتارىنان كەلەتىندەردى ەسەپتەمەگەندە، كوپتەگەن شەتەلدىك دەلەگاتسيا وسىندا ات باسىن بۇرماي كەتپەيدى ەكەن.

«رودينا» وكرۋگىنىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان بارلىق تۇرعىن ءۇي ءبىر جىلۋ قازاندىعىمەن جىلىتىلادى. اۋىز سۋ، ەلەكتر قۋاتى، الەۋمەتتىك سالا مەكەمەلەرى تۇرعىندار ءۇشىن ءتيىم­دى جۇمىس ىستەۋدە. كوشەلەر، اۆتو­كولىك پەن جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىنا اسفالت توسەلىپ، ەلەكتر قۋا­تىن ۇنەمدەيتىن زاماناۋي شامدار ورناتىلعان.

ساۋەردىڭ ءاربىر ىسىنەن ادامگەر­شىلىك پەن بەكزاتتىق قاسيەتتەردى، ناعىز ءپاتريوتيزمنىڭ ۇلگىسىن انىق سەزىنۋگە بولادى. نارىق زامانىنىڭ قيىندىعىنا قاراماستان، مۇندا جىل سايىن جاڭا عيماراتتار سالىنىپ، الەۋمەتتىك-مادەني نىساندار كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلەدى.

2017 جىلى يۆان اداموۆيچ باس­تاۋىش سىنىپ وقۋشىلارى ءۇشىن ورتا مەكتەپتىڭ جانىنان قوسىمشا جاڭا عيمارات تۇرعىزدى. سونىمەن قاتار دارىگەرلىك امبۋلاتوريا مەن بالا­باقشا ەۋروجوندەۋدەن ءوتتى.

يۆان ساۋەر اگروفيرما باس­شى­لى­عىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان العاش­قى كۇننەن-اق اۋىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ تۇرمىس جاعدايىن جاقسارتۋدى وزى­نە ەڭ باستى مىندەت ەتىپ الدى. سودان بەرى ول ادامداردىڭ ءومىرىن جە­ڭىلدەتۋ ءۇشىن ءبىرسىپىرا اۋقىم­دى جۇمىس اتقاردى. كۇننەن كۇن­گە جاڭارىپ، قارقىندى دامىعان كاسىپ­ورىنعا جۇمىسقا تۇرعىسى كەلە­تىندەر دە كوپ.

– كەز كەلگەن باسشى مىقتى كادر­لارسىز بەلگىلەنگەن مەجەگە جەتە المايدى، – دەيدى يۆان اداموۆيچ. − باسشىنىڭ زەردەلىگى مەن بىلىكتىلىگى – كرەاتيۆتى ويلاۋ قابىلەتى جوعارى جاس مامانداردى تاڭداي بىلۋىن­دە. بۇل تەك بىزگە عانا ەمەس، ارتى­نا ونەگەلى ءىز قالدىرسام دەگەن اۋىل مەن اۋدان باسشىلارىنا دا قاتىستى. وسى وڭىردەگى بارلىق اۋقىمدى وز­گەرىستىڭ ءتۇپ-تامىرى وسىنداي تە­رەڭ ماقسات-تىلەكتەردەن باستاۋ العان.

«رودينا» − شىن مانىندە قالا­لىق ۇلگىدەگى ەلدى مەكەن. ولاي دەي­­تىنى­مىزدىڭ ءجونى بار. مىسالى، قاي اۋىلدا حايۋاناتتار باعى، ەۋرو­ۇل­گىدەگى جابىق حوككەي كورتى، مادەني-دەمالىس ساياباعى، زاماناۋي كىتاپحانا بار؟ مۇنداي كورنە­كى ورىندار رەسپۋبليكامىزدىڭ شال­عاي­داعى اۋداندارىن ايتپاعاندا، ءىرى قالالاردىڭ وزىندە كەزدەسۋى ەكى­­تا­لاي. ال «رودينادا» مۇنىڭ ءبارى بار.

– بىزدە 1987 جىلى تۇرعىنداردىڭ سانى 1206 ادام، ونىڭ 412-ءسى – زەينەتكەر بولسا، بيىلعى جىلى جاس كادرلاردىڭ كەلۋىنە بايلانىستى حالىق سانى 1800-گە جۋىقتادى، − دەيدى يۆان اداموۆيچ. – قازىر بيۋدجەتتىك سالانى قوسا العاندا، ءبىزدىڭ وكرۋگتە 965 ادام جۇمىسپەن قامتىلعان.

شىن مانىندە، «رودينا» اگروفيرماسىندا ءبىر ادامعا شاققاندا ەڭبەك ونىمدىلىگى 18 ملن 300 مىڭ تەڭگەگە جەتكەن. ورتاشا جالاقى 236 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. وتكەن جىلى وندىرىستەن تۇسكەن تازا پايدا 3 ملرد 600 ملن تەڭگە بولدى.

«رودينانىڭ» ەلوردانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىنە قوسىپ جاتقان ۇلەسى دە كوپ. «كۇن سايىن نۇر-سۇلتان قالاسىنا 56 تونناعا جۋىق ءتۇرلى ءسۇت ءونىمىن جەتكىزەمىز. ەت تاپسىرۋ كولەمى دە 900 تونناعا جەتتى. 2020 جىلى وندىرىلگەن ءسۇتتىڭ مولشەرى 21 مىڭ 678 توننانى قۇرادى»، دەيدى ي.ساۋەر.

ساپالى ازىق-ت ۇلىك شىعارۋدى قولعا العان اگروفيرما رەسپۋبلي­كا­لىق بايقاۋدا «التىن ساپا» بەلگى­سىنە، «قاراوتكەل» التىن مەدالىنە ەكى مارتە يە بولعان. سونداي-اق كاسىپورىن ء«سۇت ونىمدەرى» نوميناتسياسى بويىنشا «حالىق ماركاسى»، وبلىستىق «قازاقستاننىڭ وزىق تاۋارى» بايقاۋىندا بىرنەشە رەت جەڭىمپاز اتاندى. 2015 جىلى «سالا جەڭىمپازى»، 2016 جىلى حالىق­ارالىق سەرتيفيكاتپەن مارا­پاتتالعان.

قىس − اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن وتە جاۋاپتى كەزەڭ. سوندىقتان «رو­دينا» اگروفيرماسىنىڭ ۇجىمى ءنارلى ازىق قورىن − 80 مىڭ، پىشەن ازىرلەۋدى 5 مىڭ تونناعا جەتكىزدى. وعان قوسا، مۇندا جۇگەرى، ءتۇرلى ميكرو، ماكرو قوسپالاردىڭ قورى دا قوماقتى.

اگروفيرمانىڭ ەگىن شارۋاشى­لىعىنداعى تابىستارى دا تولاعاي. ەگىستىك القابى 50 مىڭ گەكتاردان اسادى. بىلتىر ديقاندار ونىڭ ءار­بىر گەكتارىنان 17،3 تسەنتنەردەن ءونىم الدى.

اتالعان اگروفيرما ساۋىن سيىر­ باسىن 6 مىڭعا كوبەيتىپ، وعان قوسا بورداقىلاۋعا ءارى ەتتى باعىتتاعى ءىرى قارا مالدى ءوسىرۋ ءۇشىن 220 باس قا­زاقتىڭ اق باس سيىرىن ساتىپ العان.

جوعارى ساپالى ازىق-ت ۇلىك تا­ۋار­لارى جەرگىلىكتى جەردە ون­دىرىلە­تىن بولعاندىقتان، تۇرعىندار بۇرىن­عىداي مال وسىرۋگە، ونىڭ ىشىن­دە ءىرى قارا ۇستاۋعا اسا ىنتالى ەمەس. سەبەبى ارزان تاماق ونىمدەرى دۇكەن سورەلەرىندە تولىپ تۇر. ەكىنشى­دەن، جوعارى ساپالى ەت پەن ءسۇت، ءتىپتى جەمىس-جيدەكتەر دە وزدەرىندە وندىرىلگەندىكتەن، مۇن­دا وكرۋگ تۇرعىندارىنا ەداۋىر جەڭىلدىكتەر دە قاراستىرىلعان. ءار­­بىر ەرەسەك تۇرعىنعا زاماناۋي ديس­كونتتى كارتا بەرىلگەن. وسى كار­تامەن ولار تاۋارلاردى ار­زان­داتىلعان باعامەن ساتىپ الادى. جاڭادان سالىنعان «شارۋاشىلىق ماركەتى» دۇكەنىنىڭ وتكەن جىلعى تازا پايداسى 734 ملن تەڭگەدەن اسىپ ءتۇستى.

«تسيفرلى قازاقستان» باعدارلا­ماسى «رودينا» وكرۋگىندە ايرىقشا دامىعان. تاۋارلى ءسۇت فەرماسى، كىتاپحانا مەن مادەني وشاقتاردا، ءتىپتى كوشەلەردە ونىڭ ايقىن ۇل­گىسى الدىمەن كوزگە تۇسەدى. مۇندا ۇر­لىق-قارلىق دەگەن اتىمەن جوق. ەش­كىم كوشەگە قوقىس تاس­­تا­­ماي­­­­دى. سەبەبى بار­لىق جەر­­­­دە بەي­نە­­­با­قى­لاۋ كا­­­مە­­را­لارى ور­­نا­تىل­عان.

سپورت­تىق وليم­پيا­­­دالار مەن سپار­تا­­­­كيا­­­­دالار­دى وتكىزۋ – رو­دي­­نا­­­­­­لىقتار ءۇشىن ءداس­­تۇر­لى ءىس. جىل سا­يىن اگ­روفيرما قورى­­­نان ادام­­­داردى، اسىرەسە جاستاردى وسىن­داي ىلكىمدى ىستەرگە تار­تۋ ءۇشىن قوماقتى قارجى بو­لىنەدى. بيىلعى قىسقى سايىس تا­ۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىل­دى­عىنا ارنالدى.

بيزنەستىڭ الەۋ­مەتتىك جا­ۋاپ­كەر­شىلىگى تۇرعىسىنداعى ىستەر مۇندا جاقسى جولعا قويىلعان. ايتالىق، «جول كارتاسى-2020» باعدار­لاماسى اياسىندا جاستار مەن جاڭادان كەلگەن مامان­دارعا 20 كوتتەدج بەن 8 پاتەرلىك التى قوس قاباتتى ۇي­لەر سا­لىن­عان. سو­نىڭ ناتي­جە­سىندە 68 ادام جاڭا قو­نىسقا كوشتى.

وكرۋگتىڭ جاس تۇر­­­­عىنداردى الەۋ­­مەت­تىك جاعىنان قام­تاماسىز ەتۋ­گە بايلانىستى ارنايى ءبولىپ وتىرعان قاراجاتى دا كولەمدى. وسى ماقساتقا جىلىنا 100 ملن تەڭ­گە اقشا بولىنەدى. مىسالى، جاڭا ۇيلەنگەندەرگە، نارەستەلى بولعان­دارعا 150 مىڭ تەڭ­گەدەن سىياقى بە­رىلسە، ەكىنشى بالاعا تاعى دا 200 مىڭ تەڭگە قوسىم­شا تولەماقى قاراستى­رىلعان.

«اقمولا وبلىسىنىڭ ەڭ وزىق وكرۋگى» اتانعان «رودينا» جىل وتكەن سايىن جاڭارىپ، زاماناۋي شاعىن شاھارعا اينالىپ كەلەدى.

ي.ساۋەر اڭگىمە بارىسىندا اق­­مولا وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك مار­جىقپاەۆقا ريزاشىلىعىن بىلدىرە كەتتى. ول وبلىستان الشاقتا جاتقان ەلدى مەكەندەرگە ارنايى بارىپ، كو­شەنى جارىقتاندىرۋعا، اسفالت جول توسەۋگە، اۋىز سۋ ماسە­لەسىن شە­شۋگە، مادەني-سپورتتىق كەشەندەر مەن اۋرۋحانالار قۇرى­لىسىن سا­لۋعا قولۇشىن بەرىپ جۇر­گەن كو­رىنەدى. وبلىس اكىمىنىڭ شاپا­عاتىن رو­دينالىقتار دا كوردى.

بۇگىندە يۆان ءاداموۆيچتىڭ باس­­تا­ماسىمەن «رودينادا» ەلگە پاي­داسى مول كوپتەگەن يگىلىكتى ءىس قول­عا الىنعان. وڭىردە جىل سايىن جا­سىل جەلەككە بولەنگەن 2-3 سايا­باق پايدا بولادى. كوكتەم سايىن اۋىل تۇرعىندارى اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزۋدى داستۇرگە اينالدىر­­عان. تەك بىلتىردىڭ وزىندە 25 مىڭ ءتۇپ اعاش وتىر­عىزىلعان.

بيىلعى جازدا يۆان اداموۆيچ جاڭا مە­شىت پەن سپورت­تىق كەشەن قۇرىلى­سىن سالۋدى قول­عا الماقشى. ءساتى تۇسسە، ونىڭ دا اشىلۋ سال­تانا­تىنىڭ كۋاگەرى بولارمىز.

ىسكەر ازامات قا­رىم-قابىلەتىنىڭ ار­­قاسىندا نەبىر كۇر­دەلى ما­سە­­لەلەردى بايىپپەن ءارى ساتىمەن شەشىپ كەلەدى. بۇ­عان «رودينا» ەلدى مەكەنىندە جاسالىپ جاتقان ىرگەلى جوبالار كۋا.

26 اق­پان كۇنى «رودينا» كا­سىپورنىنا 60 جىل تولادى. بۇل ءوندىرىس وشاعىنىڭ اتقارىپ وتىرعان ىستەرى – وزگەلەرگە ونەگە. كاسىپورىن باسشىسى يۆان ساۋەر مەن ونىڭ ۇجىمىنا ءبىز الداعى ۋاقىتتا دا تولاعاي تابىستار تىلەيمىز.

 

جانات تۇگەلباەۆ،

قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ءسوزدىڭ جەتى بوياۋى

تانىم • كەشە

ورازانىڭ ءار ءساتى ساۋاپ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار