ايماقتار • 22 اقپان، 2021

قالىڭ ەلدىڭ قابىرعاسىن قايىستىردى

151 رەت كورسەتىلدى

وتكەن جۇما كۇنى جامبىل وبلىسىندا قالىڭ جۇرتتىڭ توبەسىنەن جاي تۇسكەندەي قايعىلى جاعداي ورىن الدى. سارىسۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى جاڭاتاس قالاسىنىڭ 2-شاعىن اۋدانىنداعى 5 قاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ 3-قاباتىنداعى پاتەردەن ءورت شىعىپ، قىزىل جالىن 16 شارشى مەتر اۋماقتى شارپىعان. ءتىلسىز جاۋدىڭ سالدارىنان ۇيدەگى كيىمدەر مەن جيھازدار ورتەنىپ كەتكەن. پاتەر ىشىندە اتا-اناسىنىڭ قاراۋىنسىز كامەلەت جاسىنا تولماعان 2015، 2016، 2017، 2019 جانە 2020 جىلى تۋعان بەس بالا قالىپ قويعان. بەلگىلى بولعانىنداي، بالالاردىڭ اكەسى نۇرسۇلتان جۇمىستا بولعان، ال اناسى مەڭسۇلۋ دۇكەنگە شىعىپ كەتكەن. ءورت سالدارىنان بەس بالا دا تۇتىنگە ۋلانىپ، جەدەل تۇردە اۋرۋ­حا­ناعا جەتكىزىلدى. وكىنىشكە قاراي، اراعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ، ءبارى دە كوز جۇمدى.

ورنى تولماس قايعى قاراورمان قا­زاق­تى تەڭسەلتتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاڭاتاس قالا­سىن­داعى وقيعاعا بايلانىستى ابدى­ما­لى­كوۆ­تەر وتباسىنىڭ قايعىسىمەن ءبولىسىپ، قازا بولعان بالالاردىڭ اتا-اناسى مەن تۋىستارىنا كوڭىل ايتۋ جەدەلحاتىن جولدادى. پرەزيدەنت بۇل جاعدايدى ءبىر عانا وتبا­سىنىڭ ەمەس، بۇكىل ەلىمىزدىڭ باسىنا تۇس­كەن تراگەديا دەپ سانايتىنىن ايتا كە­لىپ، بالالاردىڭ اتا-اناسىنا جان-جاق­تى كومەك كورسەتۋدى تاپسىردى.

قايعىلى وقيعانىڭ سەبەبىن انىقتاۋ ءۇشىن جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ارنايى كوميسسيا قۇرىلدى. وقيعا ورىن العان كۇنى اتالعان كوميسسيا توراعاسى، وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ۇلان جازىلبەك، وبلىس پروكۋرورى نۇرعالىم ءابدىروۆ، وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى جانات سۇلەيمەنوۆ جانە وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ەرمەك مومباەۆ شۇعىل تۇردە جاڭاتاس قالاسىنا اتتاندى. سونداي-اق جەدەل توپ، جىلجىمالى ءورت-تەحنيكالىق زەرتحانا، ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى مەن اپاتتىق-قۇت­قارۋ قىزمەتىنىڭ پسيحولوگتەرى دە وقيعا ورنىنا باردى. جالپى، كوميسسيا قۇ­رامىنا پروكۋ­راتۋرا، پوليتسيا دە­پار­تا­مەنتى، توتەنشە جاع­دايلار دە­پار­تا­مەنتى مەن باسقا دا مۇد­دەلى مەم­لە­­كەت­تىك ورگانداردىڭ وكىل­دەرى ەنگەن. وقيعا ورنىندا ءورت ءسوندىرۋ ­قى­ز­مەتىنىڭ 6 قىز­مەت­كەرى مەن 1 تەحنيكا جۇ­مىس اتقاردى. سول كۇنى ءورت تولىعىمەن اۋىزدىقتالدى.

 اراعا ءبىر كۇن سالىپ، جاڭاتاس قالا­سىن­دا ورىن العان جانتۇرشىگەرلىك وقيعانىڭ سەبەپتەرى انىقتالدى. قالا­داعى تۇرعىن ۇيدەن شىققان ءورت وقي­عا­سى تەز تۇتانعىش ماتەريالدىڭ بەتىنە اشىق وت كوزىنىڭ ءتۇسۋى سالدارىنان تۋىن­داعان. اتالعان ماسەلەگە وراي، وڭىر­لىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ اقپا­رات الاڭىندا بريفينگ ءوتىپ، جيىندا جام­بىل وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى باس­تى­عىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باقىت راتاەۆ ءورت فاكتىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 292-بابىنىڭ 3-بولىگى، ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپ­تارىن بۇزۋ بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ باستالعانىن مالىمدەدى. «سوت-ساراپتاما ورتالىعى ماماندارىنىڭ الدىن الا مالىمەتتەرى بويىنشا، ءولىم ۋلى گازدان ۋلانۋدان، ال ءورتتىڭ اشىق وت كوزى تۇ­تانعىش ماتەريالدىڭ، ياعني توسەكتىك ورىن جابىندارىنىڭ بەتىنە تيگەنىنەن بول­عان. ءورت­تىڭ قورىتىندى سەبەپتەرى بار­لىق قا­جەت­تى ساراپتامالاردىڭ ناتيجە­لە­رى بو­يىنشا جاريالاناتىن بولادى»، دەدى باقىت راتاەۆ.

 سونىمەن قاتار جامبىل وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باس­شىسى ەرمەك مومباەۆ ءورت-تەح­ني­كا­لىق زەرتحاناسىنىڭ الدىن الا زەرتتەۋ مالىمەتتەرىن جاريالادى. ء«ورت بەس قا­بات­تى تۇرعىن ءۇيدىڭ ءۇشىنشى قابا­تىن­دا­عى ءۇش بولمەلى پاتەردە ورىن الدى. وت بالا­لار بولمەسىندە تۇتانعان. جالىن 16 شارشى مەتر اۋماقتى قامتىعان. جىلجىمالى ءورت-تەحنيكالىق زەرتحانامەن زەرتتەۋ جۇرگىزۋ كەزىندە وقيعا ورنىندا جانعان سىمدار مەن ەلەكتر جابدىقتارى، پەش نەمەسە باسقا دا قوسىمشا جىلىتۋ قۇ­رالدارى تابىلمادى. ءۇي ورتالىق جى­لى­تۋعا قوسىلعان»، دەدى ەرمەك موم­­باەۆ. ال وبلىس اكىمىنىڭ ورىنبا­سارى ۇلان جازىلبەك زارداپ شەككەن وتباسىنا بارلىق قاجەتتى كومەك كور­سە­تى­لەتىنىن اتاپ ءوتتى. «وقيعانىڭ بار­لىق ءمان-جايىن انىقتاۋ ءۇشىن وبلىس اكى­مى­نىڭ وكىمىمەن كوميسسيا قۇرىلدى. ونىڭ قۇرامىنا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار­دىڭ، پروكۋراتۋرانىڭ، پوليتسيا دە­پارتامەنتىنىڭ، توتەنشە جاعدايلار  دە­پار­تامەنتىنىڭ جانە باسقا دا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى ەندى. كوميسسيا مۇشەلەرى قايعىلى وقيعا ور­نىندا بولىپ، جۇمىس جۇرگىزۋدە. ءبىز­دىڭ تاراپىمىزدان بارلىق قاجەتتى كومەك كور­سەتىلەدى. سونىڭ ىشىندە پسي­حو­لو­گيا­لىق كومەكتى جانە جەرلەۋ ءراسىمىن ۇيىمداستىرۋعا قولۇشىن بەرەمىز»، دەگەن ۇلان جازىلبەك قارا جامىلعان وتباسىنا كوڭىل ايتتى. اكىم ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا، وتباسى تولىققاندى. بالالاردىڭ اكەسى جاڭاتاس قالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن بولسا، اناسى مۇعالىم بولىپ ەڭبەك ەتەدى. الايدا قازىرگى ۋاقىتتا دەكرەتتىك دەمالىستا ەكەن. سونداي-اق ۇلان جازىلبەك الەۋمەتتىك جەلىلەردە تاراپ كەتكەن ورتتەن زارداپ شەككەن 60 جاستاعى ايەل تۋرالى قاۋەسەتتى جوققا شىعاردى. «بۇل اقپارات شىندىققا جاناسپايدى. باسقا زارداپ شەككەندەر جوق»، دەدى ول.

وقىستا ورىن العان قايعىلى وقيعا كوپشىلىكتىڭ قابىرعاسىن قايىستىرىپ، جۇرەگىن جىلاتتى. سەنبى كۇنى ورتتەن قازا بولعان بالالاردى تالاس اۋدانى، ءۇشارال اۋىلىندا جەرلەۋ ءراسىمى ءوتتى. قارالى جيىنعا ارنايى كەلگەن وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ ابدىمالىكوۆتەر وتباسىنا مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوڭىل ايتۋ جەدەلحاتىن جەتكىزىپ، قازا بولعان بالالاردىڭ اتا-اناسىنا، جاقىندارىنا باسۋ ايتتى. اكىم پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا وراي، بالالاردىڭ اتا-اناسىنا جان-جاقتى كومەك كورسەتىلەتىنىن جەت­كىز­دى. مارقۇمداردىڭ جانازاسىن قا­زاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقار­ما­سىنىڭ جامبىل وبلىسى بويىنشا وكىل يمامى بەيبىت مىرزاگەلديەۆ وقىپ، جۇرتشىلىقتى سابىرعا شاقىردى. بىراق باعا جەتپەس بايلىقتىڭ ورنىن ەشكىم تولتىرا الماسى انىق. ءتىلسىز جاۋ­دىڭ تۇتقىنىنا ءتۇسىپ، تىلسىم الەم­گە بەيۋاقىتتا كوشىپ كەتە بارعان بالا­لار­­دىڭ بەيكۇنا جانارى، كىرشىكسىز تاع­دىرى ءار قازاقتىڭ جۇرەگىندە وشپەس وكى­نىش، تارقاماس مۇڭ بولىپ قالدى. باقي­عا بەيمەزگىل بەت تۇزەگەن بەس بىردەي بال­دىر­عان­دى جوقتاعانداي، سول كۇنى اسپان دا جىلاپ تۇرىپ الدى...

 

جامبىل وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تاميلانىڭ تارتۋى

ونەر • كەشە

مۋتاتسيالانعان ۆيرۋس

مەديتسينا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار