قوعام • 08 اقپان, 2021

ماۋلەن اشىمباەۆ: گۋمانيتارلىق ءبىلىم بەرۋدىڭ كومپونەنتى – جۇيەلى ويلاۋدى قالىپتاستىرۋ

744 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ سەنات جانىنداعى جاس ساراپشىلار كلۋبىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىن دا گۋمانيتار مامانداردى دايارلاۋ جونىندە ءوزىنىڭ Facebook پاراقشاسىندا پىكىر ءبىلدىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz

ماۋلەن اشىمباەۆ: گۋمانيتارلىق ءبىلىم بەرۋدىڭ كومپونەنتى – جۇيەلى ويلاۋدى قالىپتاستىرۋ

«قازىرگى زاماناۋي الەمدە جاراتىلىستانۋ جانە ناقتى عىلىمداردىڭ باسىمدىعى ايقىن كورىنەدى. بۇل تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىمەن جانە ەكونوميكالىق دامۋعا تىكەلەي اسەر ەتەتىن عىلىمي ازىرلەمەلەرگە سۇرانىسپەن بايلانىستى. ال گۋمانيتارلىق عىلىمدار – فيلوسوفيا, تاريح, لينگۆيستيكا, الەۋمەتتانۋ, پسيحولوگيا جانە باسقالارى بىرقاتار سەبەپتەرمەن كەيىنگە ىسىرىلدى. بۇل اسىرەسە دامۋشى ەلدەرگە ءتان. بىراق تۇپتەپ كەلگەندە, گۋمانيتارلىق عىلىمدار ادامداردىڭ دۇنيەتانىمىن قالىپتاستىرادى, بولمىس پەن ءوتىپ جاتقان پروتسەستەرگە اۋقىمدى جانە دۇرىس كوزقاراس بەرەدى. پلاتون مەن اريستوتەل زامانىنان بەرى بۇكىل الەمدىك عىلىمي وي بارلىق عىلىمداردىڭ نەگىزى بولعان فيلوسوفيادان باستالدى», دەپ جازدى سەنات توراعاسى.

ماۋلەن اشىمباەۆ قازىرگى زامانعى ادامعا 21 عاسىردا قاجەت بولاتىن ءىلىم مەن داعدىلاردى گۋمانيتارلىق ءبىلىم ۇيرەتە الاتىنىن باسا ايتتى.

«بىرىنشىدەن, اڭگىمە اۋديتوريا الدىندا سويلەۋ, يدەيالارىن جەتكىزۋ جانە كوزقاراسىن قورعاي الۋ جونىندە بولماق. اشىق اقپاراتتىق قوعام جانە «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ جاعدايىندا دۇرىس پىكىرسايىس داعدىسى كۇننەن-كۇنگە ماڭىزدى بولا تۇسۋدە. ويدى جازباشا تۇردە تۇجىرىمداي الۋ, جۇيەلى جانە تۇسىنىكتى ماتىندەردى دايىنداۋ دا اسا ماڭىزدى. مەملەكەتتىك اپپاراتتا, باسقا ۇيىمدار ءتارىزدى اقپاراتتىڭ نەگىزگى كولەمى جازباشا تۇردە كەلىپ تۇسەدى جانە سونىڭ نەگىزىندە ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلدانادى. سوندىقتان ماتىندەردىڭ ساپاسىنا كوپ نارسە بايلانىستى», دەيدى م.اشىمباەۆ.

گۋمانيتارلىق ءبىلىم بەرۋدىڭ تاعى ءبىر نەگىزگى كومپونەنتى – جۇيەلى ويلاۋدى قالىپتاستىرۋ. ۋنيۆەرسيتەتتەر دەڭگەيىندە جاستاردى ستەرەوتيپتەردەن, دوگمالاردان جانە ءۇستىرت تولعامنان ارىلتۋ, اقپاراتتى دۇرىس تالداۋعا جانە تۇسىندىرۋگە ۇيرەتۋ ماڭىزدى. ودان بولەك, قوعام الدىندا تۇرعان مىندەتتەر ۇنەمى كۇردەلەنىپ جاتقاندا توپ ىشىندە جۇمىس ىستەي ءبىلۋ كەرەك.

«باسقا ادامدارمەن ءوزارا ارەكەت ەتىپ, ءتيىمدى بايلانىس ورناتۋ – قازىرگى الەمدەگى ماڭىزدى قاسيەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنى انىق. مۇنداي داعدىلار مەن قابىلەتتەردى قالىپتاستىرۋ ءبىلىم بەرۋ جۇيەمىزدىڭ, اتاپ ايتقاندا, ونىڭ گۋمانيتارلىق باعىتىنىڭ ماڭىزدى بولىگى بولۋى ءتيىس. گۋمانيتارلىق عىلىمدار قوعامدىق جانە الەۋمەتتىك پروتسەستەردىڭ ءمانىن كورۋگە, تۇتاس دۇنيەتانىم مەن دۇرىس قابىلداۋدى قالىپتاستىرۋعا ۇيرەتۋى كەرەك. سوندىقتان گۋمانيتارلىق عىلىمداردى قولداۋ مەن دامىتۋ, ولارعا جاستاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ ماڭىزدى دەپ سانايمىن. جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءتيىستى پاندەردى وقىتۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ قاجەت. مۇندا ءالى دە كوپتەگەن ماسەلەلەر بار. بىراق قازىرگى الەمنىڭ كوپتەگەن كۇردەلى سۇراقتارىنا گۋمانيتارلىق عىلىمدار جاۋاپ بەرە الاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

 

سوڭعى جاڭالىقتار