احمەت بايتۇرسىن ۇلى مۋزەي-ءۇيىنىڭ داستۇرگە اينالعان كەزدەسۋلەرىنىڭ بۇل جولعى قوناعى – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پرەزيدەنت سىيلىعىنىڭ جانە حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى, جۋرناليست قايسار ءالىم بولدى. ول جينالعاندارعا حالقىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتتەرىنىڭ ءبىرى, امبەباپ عالىم, اقىن, اۋدارماشى, كوسەمسوز شەبەرى احاڭنىڭ سان قىرلى ءومىرى مەن كۇرەس جولدارىنان, شىعارماشىلىق, اعارتۋشىلىق ەڭبەكتەرىنەن سىر شەرتتى. سوناۋ قىسىلتاياڭ, قىتىمىر كەزدىڭ وزىندە م.اۋەزوۆ: «احاڭ – ەڭبەگى جانعان جاننىڭ ءبىرى. ىستەگەن ءىسىنىڭ جەمىسى – ارتىنان كەلە جاتقان جاستار... ونىڭ ارتى احاڭ مەكتەبىنە ءتىزىلىپ كىرىپ جاتقان جاس بۋىن... قالامىنان تامعان بال ەم بولۋدان اينىمايدى...», دەپ تامسانا باعالاعان ەكەن. ۇلىلاردىڭ ءبىرىن-ءبىرى اينىتپاي تانيتىنىنىڭ ايعاعى ىسپەتتى, بۇل اقجارما لەبىز.
– احاڭ تاقىرىبىنا اركىم ارقالاي كەلەتىنى ناقتى ىستەرمەن دالەلدەنىپ ءجۇر. سونىڭ ءبىر مىسالى, كەزىندە «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ قوستاناي وبلىسى بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشىسى بولىپ ۇزاق جىلدار جەمىستى قىزمەت اتقارعان, جۋرناليست, جازۋشى, اقىن بايتۇرسىن ءىلياستىڭ احاڭ تۋرالى «التىن بەسىك» («زولوتايا كولىبەل») اتتى كىتابى قازاق, ورىس تىلىندە عۇلامانىڭ 125 جىلدىعىنا تارتۋ رەتىندە جارىق كورگەن ەدى, – دەدى قالامگەر قايسار ءالىم. – «قوستاناي باسپا ۇيىنەن» نەبارى 600 دانا بوپ شىقتى. كىتاپ سول زاماتتا سول وڭىرگە تاراپ كەتتى. بۇگىندە مارقۇمنىڭ بۇل ەڭبەگى ەلىمىزدىڭ كىتاپحانالارىنان ەمگە دە تابىلمايدى. بۇل كىتاپتا احاڭنىڭ كىندىك قانى تامعان تۋعان جەرى, ونىڭ قادىر-قاسيەتى, ۇلتشىل بوزبالانى ۇلكەن ومىرگە جەتەلەپ اكەلگەن تۇما باستاۋلار ءسوز بولادى. احاڭ شىققان ورتانىڭ مىنەز-تىنىسى, سىرى شىنايى باياندالادى. سونداي-اق كىتاپ كوپتەگەن تىڭ دەرەكتەرىمەن دە قۇندى.
ءسوزىن وسىلايشا ءوربىتىپ, تۇيىندەگەن ق.ءالىم بۇل كىتاپتى مەرەيتوي قارساڭىندا مول تيراجبەن قايتا باسىپ شىعارۋعا مۇرىندىق بولاتىنىن ايتتى. سونداي-اق ول مۋزەي-ءۇيدىڭ ديرەكتورى رايحان يماحانبەتكە ۇلت ۇستازىنىڭ 150 جىلدىعىنا دايىندىق ءىس-شارالارى ءۇشىن ءبىر مىڭ دوللار سىي- تارتۋىن ۇسىندى جانە ءوزىنىڭ م.دۋلات ۇلى تۋرالى «قازاعىن وياتقان» كىتابىن تابىس ەتتى. احاڭ, جاقاڭ شىققان ءوڭىردىڭ تۇلەگى وسىلايشا, ولار جايلى, جالپى الاش ارىستارى تۋرالى ۇدايى قالام تەربەپ, رۋحانياتقا ۇلەس قوسۋىمەن قاتار, ناقتى, ونەگەلى ىسكە دە تۇرتكى بولعانداي. بيىل تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعى اتاپ وتىلەتىن كەزەڭدە سول قاستەرلى ەگەمەندىك ءۇشىن جاندارىن پيدا ەتىپ كۇرەسكەن تۇلعالارىمىزعا قانداي قۇرمەت, ءىلتيپات جاسالسا دا جاراستى ەمەس پە.
نۇربەك سابيت ۇلى
الماتى