قوعام • 02 اقپان، 2021

ەندىگى ءۇمىت – ەكپەدە

19 رەت كورسەتىلدى

كەشە ەل كولەمىندە ەرىكتى تۇردە ەكپە سالۋ باستال­عانى بەلگىلى. ەلور­دا­داعى №6 قالالىق ەمحانادا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى – باس مەم­لەكەتتىك سانيتار دارىگەر ەرلان قياسوۆ پەن دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اجار عينيات كورو­نا­ۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا سالدىردى. ۆيتسە-مي­نيس­ترلەرگە رەسەيلىك «سپۋت­­نيك V» ۆاكتسيناسى ەگىلدى. ەگۋدەن بۇرىن ولار تەك­سەرۋدەن ءوتتى جانە ۆاك­تسي­ناعا قارسى كورسەتىلىم جوق ەكەنى انىقتالدى.

سونىمەن بىرگە دارىگەرلەر ۆاكتسينالاۋدان كەيىن قانداي ساقتىق شارالارىن ۇستانۋ كەرەگىن ءتۇسىندىردى جانە ەگۋدەن كەيىن ۆيتسە-مينيسترلەر ەمحانادا جارتى ساعات دارىگەرلەر باقىلاۋىندا بولدى.

«مەن ۇنەمى ۆاكتسينا الامىن. بۇل – ەڭ ءتيىمدى قورعانىس قۇرا­لى، سوندىقتان ۆاكتسيناعا قول جەت­كىزگەن العاشقى ەلدەردىڭ ءبىرى بولعانىمىزعا قۋانۋىمىز كەرەك. جەكە ءوزىم ۆاكتسينا ارقىلى مەديتسينا ماماندارىن، تۇتاس حالىقتى قورعاي الاتىنىمىزعا سەنەمىن. رەسەيلىك، قازاقستاندىق ۆاكتسينالارعا كەلسەك، بارلىق ۆاكتسينانىڭ قورىتىندىسى ءبىر – اعزادا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيا­سىنا قارسى يممۋنيتەت/انتيدەنەلەر پايدا بولادى. ۆاكتسينا سالاردا ەش ۋايىمداعان جوقپىن. ويتكەنى مەن دارىگەرمىن جانە ۆاكتسينالىق پرەپاراتتاردىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەرى اسەرلەرىنەن حاباردارمىن»، دەدى ا.عينيات.

ايتا كەتەيىك، بۇگىن قازاق­ستان­دا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيا­سىن جۇقتىرۋ جانە تاراتۋ تاۋە­كەلى جوعارى ساناتتاردى كورو­نا­ۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينالاۋ باس­تالدى. قازاقستاندا ۆاكتسينا ەرىك­تى تۇردە سالىنادى. ودان كە­يىن 15 اقپاننان باستاپ، ۆاكتسي­نالاۋ پروتسەسىنە قاراعاندى فار­ماتسەۆتيكالىق كەشەنىنىڭ بازاسىندا وندىرىلگەن گام-كوۆيد-ۆاك ۆاكتسيناسى قوسىلادى. ال 2021 جىلدىڭ 2 توقسانىنان باستاپ ۆاكتسينالاۋ پروتسەسىنە قازاقستاندىق – QazCovid-In پرەپاراتىن قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل ۆاكتسينا قازىرگى ۋاقىتتا كلينيكالىق سى­ناقتىڭ 3-كەزەڭىنەن وتۋدە. 31 قاڭ­تاردا قاراعاندى فارما­تسەۆ­تي­كالىق كەشەنى ەلگە «سپۋتنيك V» ۆاك­تسينالارىنىڭ العاشقى پار­تيا­سىن جەتكىزدى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمي­نيسترى – باس مەملەكەتتىك سانيتار دارىگەر ەرلان قياسوۆ ەگۋدەن كەيىنگى حال-جاعدايىن ايتتى.

«ەشقانداي قولايسىزدىق سەزىپ تۇر­عان جوقپىن. ەڭ الدىمەن ۆاك­تسينا الاتىن ادامدى دارىگەر تەك­سەرەدى، انامنەز الىنادى. دەنە قىزۋى، قان قىسىمى، جۇتقىنشاق تەك­سەرىلەدى. سودان كەيىن دارىگەر ول ادامعا ۆاكتسينا سالۋعا رۇقسات بە­رەدى. پاتسيەنت ەرىكتى تۇردە ۆاكتسي­نا الاتىنى تۋرالى اقپاراتتىق كە­لى­سىمگە قول قويادى. ەگەر ول بار­لىق پرو­تسەدۋرالارمەن كەلىسسە، 21 كۇن­نەن كەيىن ۆاكتسينانىڭ ەكىنشى كەزە­ڭىنە دە كەلۋى كەرەك»، دەدى ە.قياسوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا، بارلىق كە­زەڭ­دە جاۋاپكەرشىلىك ەمدەۋ مە­كە­مەلەرىنە جۇكتەلەدى. بارلىق جاۋاپكەرشىلىك ورتاق بولادى. ارينە، دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيستر­لىگى ءار جاعدايدى دەربەس قاراس­تىرادى. ءاربىر وڭىرلىك دەن­ساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جانىنان ايرىقشا رەاكتسيا سەكىلدى جاعدايلاردى تەكسەرەتىن ارنايى كوميسسيالار قۇرىلادى.

كوپشىلىك اراسىندا «كورونا­ۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا العاندارعا شەتەلگە شىعۋ تالاپتارى وزگەرە مە؟ پتر انىقتاماسى سۇرالا ما؟» دەگەن سۇراقتار تۋىنداۋدا. بۇ­عان جاۋاپ بەرگەن ۆيتسە-مينيستر قازاق­ستاندا ەلدەن ۇشۋ ءۇشىن پتر انىقتاماسى سۇرالمايتىنىن، سونداي-اق مۇنداي جاعداي قاي ەلگە ۇشىپ بارا جاتقانعا دا بايلانىس­تى ەكەنىن ايتتى.

«ۆاكتسينالاۋدان كەيىن كوپ جاعداي وزگەرۋى مۇمكىن. ويتكەنى كوپتەگەن ەل ۆاكتسينا العاندارعا قاتىستى قانداي دا ءبىر ەرەكشە رەجىم مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ جاتىر. بۇل ماسەلە كۇن تارتىبىندە تۇر. وزدەرىڭىزگە ءمالىم، ۆاكتسينا­لاۋدى ەلەكتروندى قاداعالاۋ ۇعى­مىن – ەلەكتروندى پاسپورت­تى ەنگىزىپ جاتىرمىز. بۇل د­ە­رەك­­تەر ۆاكتسينالاۋ جۇرگىزۋ جولىن مونيتورينگىلەۋ ءۇشىن اقپا­رات­­­تىق جۇيەگە ورنالاستىرىلا­دى. ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت، امە­ري­­كا­لىق Pfizer ۆاكتسينا­سى قازاق­ستان­دىقتارعا ەكىنشى جارتى­جىل­دىق­تان كەيىن قولجەتىمدى بولۋى مۇم­كىن. Pfizer كومپانياسىمەن ال­دىن الا ۋاعدالاستىقتار بار، مەمو­راندۋم بەكىتىلگەن، ەگجەي-تەگ­جەيلى سۇراقتار كەلىسسوزدەر دەڭ­گەيىندە. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، وزدە­رىڭىز جاڭالىقتاردان بايقا­عان­­داي، Pfizer ۆاكتسينالارى جەتپەي جاتىر، كومپانيانىڭ وزگە ەل­دەر الدىنداعى مىندەتتەمەلەرى ءالى شەشىل­مەگەن ماسەلە بولىپ تۇر. ول ۆاكتسينا 70 گرادۋستا ساقتالۋى كەرەك، بارلىق تەتىكتەرى ءالى تالقى­لانادى»، دەپ اتاپ ءوتتى ە.قياسوۆ.

باس سانيتار دارىگەر ءوز سوزىن­دە ۋاقىت جوعالتىپ الماۋدى ايرىقشا اتاپ ءوتتى.

ء«دال قازىر ۋاقىت ءبىزدى كۇتپەي­تىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك، سوندىقتان قولدا بار مۇمكىندىكتى پايدالانۋ كەرەك. بارىنشا كوپ ادامدى قامتۋ ءۇشىن بۇل ناۋقاندى بارىنشا ەرتەرەك باستاعان ءجون. نازار سالاتىن تاعى ءبىر نارسە، رەسەيدەن جەتكىزىلگەن جانە قاراعاندىدان شىعارىلاتىن ۆاكتسينالاردىڭ وزىندىك قۇنى ءىس جۇزىندە شامالاس بولادى. بىراق ۆاكتسينانى قاراعاندىدا شىعاراتىن بولساق، ارينە ونىڭ ارتىقشىلىقتارى بار. بىرىنشىدەن، وندىرىسكە ءوزىمىز تىكەلەي قاتىسامىز، بۇكىل ءوندىرىس تسيكلىن قاداعالاي الامىز. بۇل بىزگە وسى تاجىريبەنى ودان ءارى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەنىڭ ويىمشا، لوگيستيكاعا بايلانىستى قانداي دا ءبىر شىعىندار بولۋى مۇمكىن»، دەدى ە.قياسوۆ.

ول كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاك­تسي­نا­لاۋدىڭ حالىققا تەگىن ەكەنىن ەسكە سالدى جانە ۆاكتسينا­نىڭ ەكى كومپونەنتتى دوزاسىنىڭ باعاسىن (وزىندىك قۇنىن) ايتتى.

«ەكى كومپونەنتتى دوزا بۇگىندە 26 دوللار (11021،4 تەڭگە) تۇرادى. بۇل – رەسەيلىك ۆاكتسينا. جالپى العاندا، ۆاكتسينانىڭ باعاسى قاي جەردە شىعارىلاتىنىنا قاراماس­تان، رەسەيدە نەمەسە قازاقستاندا وسىنداي بولادى. سونىمەن قاتار ۆاكتسينانىڭ ءبىرىنشى دوزاسىنان كەيىن كارانتينگە وقشاۋلانۋدىڭ قاجەتى جوق. كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانى 21 كۇندىك ارالىقپەن ەكى كەزەڭمەن ەنگىزۋ كەرەك. ءبىرىن­شى دوزا انتيدەنەلەردىڭ از مول­شەرىن وندىرۋگە بايلانىستى قىسقا قورعانىس اسەرىن بەرەدى. ەكىن­شى دوزا ءبىرىنشىسىنىڭ اسەرىن كۇ­شەيتەدى جانە نىعايتادى، ادام اعزا­سىنداعى انتيدەنەلەر سانى ار­تا­دى. ءبىرىنشى دوزانى العان سوڭ كا­رانتينگە وقشاۋلانۋدىڭ قاجەتى جوق. مەن كۇندەلىكتى جۇمىسقا بارا­مىن. ۆاكتسينادان كەيىنگى كۇتى­م­دى ۇستانۋعا تىرىسامىن. دەگەن­مەن بارشاڭىزدى كارانتين رەجىمىن ساقتاۋعا شاقىرعىم كەلە­دى، ويتكەنى ادام ۆاكتسينا السا دا، كەي­بىر جاعدايلاردا بەلگىلى ءبىر ۆيرۋس­تاردىڭ تاسىمالداۋشىسى بولۋى مۇمكىن. ۆاكتسينالاۋ ارقىلى ەڭ ال­دىمەن ءوزىڭىزدى قورعايسىز، ءوز اع­زاڭىزدىڭ ۆيرۋس جۇقتىرۋ مۇم­كىندىگىن ازايتاسىز. بىراق ءسىز اعزا­ڭىزدى وزىڭىزگە شابۋىل جاساي الا­تىن ۆيرۋستاردان بوساتپايسىز. بۇل ۆاك­تسينا ءسىزدىڭ دەنەڭىزدى اۋرۋلار­دان قورعايدى»، دەپ ءتۇسىندىردى ە.قياسوۆ.

باس مەملەكەتتىك سانيتار ەگەر حا­­لىق­تىڭ كەم دەگەندە 50%-ى ۆاك­­تسينا السا، يممۋندىق قابات پاي­دا بولاتىنىن، وسىلايشا، ەش شەك­تەۋسىز، كارانتينسىز، لوكداۋنسىز قا­لىپ­تى ومىرگە ورالا الاتىنىمىزدى جەتكىزىپ، ۆاكتسي­نالاۋدىڭ ەڭ باستى ناتيجەسى وسى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

«جالپى، ەگۋ جۇمىستارى ءۇشىن 10 ملن ازاماتقا دەيىن ەسەپتەل­گەن سانداردى الدىق. ءبارى­نىڭ ۆاكتسينا العانىن قالار ەدىك، ويتكەنى كوروناۆيرۋستىڭ قانداي قاۋىپتى ينفەكتسيا ەكەنىن بىل­ەسىز­دەر. بارلىعىن ۆاكتسينا الۋعا شاقى­رۋعا تىرىسامىز»، دەدى ە.قياسوۆ.

دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيستر­لىگىنىڭ مالىمەتىنشە، ۆاك­تسي­نالاۋ­دىڭ العاشقى كۇنى 2،5 مىڭ مەدي­تسينا قىزمەتكەرى ەكپە سالدىرادى دەپ جوسپارلانعان. بۇعان دەيىن ەلىمىزدە ەگۋ پۋنكتتەرىنىڭ دايىن­دىعى تەكسەرىلدى، پروفي­­لاك­تيكالىق ەگۋ جۇرگىزۋ ماسە­لە­لەرى بو­يىنشا ستاندارتتى وپەرا­تسيا­لىق راسىمدەر بەكىتىلدى، 2 مىڭ­نان استام مەديتسينا قىزم­ەت­كەرى وقى­تىل­­دى. ءارى قاراي قار­اعان­دى فار­ما­­تسەۆتيكالىق كەشەنى ۆاك­تسينانىڭ 112 مىڭ دوزاسىن، ناۋ­رىزدا 150 مىڭ، ساۋىردەن ماۋ­سىمعا دەيىن اي سايىن 600 مىڭ دوزا­نى جەت­كىزەتىن بو­لادى. الدىن الا مالىم­ەت بو­يىن­شا «سپۋتنيك V» ۆا­ك­تسينا­سى­نىڭ تيىمدىلىگى – 96%.

ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ جەكە­لەگەن توپتارى – مەديتسينا قىز­مەت­كەر­لەرى، پوليتسەيلەر، اس­كە­ري قىز­مەت­كەرلەر جانە ت. ب. ۆاك­­تسي­­نا­­لانا­دى. ۆاكتسينالاۋعا پرو­­في­لاكتي­­كا­لىق ەگۋگە قارسى كور­سەت­كىش­تەرى جوق، كامەلەتتىك جاسقا تولعان ادامدار جىبەرىلەدى. ۆاك­تسينالاۋ الدىندا دارىگەر پا­تسيەنت­تى مىندەتتى تۇردە تەكسەرەدى. كۆي-عا قارسى ۆاكتسينالاۋ 2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى، وعان 6 ملن ادام قاتىسادى دەپ جوسپارلانۋدا.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇستازى جاقسىنىڭ ۇستامى جاقسى

رۋحانيات • بۇگىن، 18:30

بالقاشتا قار جاۋىپ جاتىر

اۋا رايى • بۇگىن، 15:48

توي تويلاۋ تىيىلماي تۇر

قوعام • بۇگىن، 10:45

ۇقساس جاڭالىقتار