100 جىلدىق تاريحى بار «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 20 مىڭىنشى ءنومىرى تاۋەلسىزدىك تاڭىنا ءۇش اي قالعاندا, 1991 جىلدىڭ 28 قىركۇيەگىندە شىعىپتى. تاريحي ساننىڭ باستى بەتىندە اۋەلى وقىرمانعا ارناۋ ءسوز ايتىلعان, سودان سوڭ جۋرناليست قالي سارسەنبايدىڭ «قاسقالداق» ءانى قالاي ايتىلىپ ءجۇر؟» دەگەن ماتەريالى باسىلىپتى. بۇل تۋرالى ءبىرىنشى بەتكە بەرۋدىڭ ءوزى باتىلدىق بولعانى انىق. گازەتتىڭ وڭ جاق شەتىندەگى باعانادا شەتەلدىك باق-تىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارىن بەرگەن. سونىڭ ىشىندە «نەمىس اۋە تولقىنى», «امەريكا داۋىسى», «ازاتتىق» دەگەن تاقىرىپشالار وقىرمان تانىمىن قۇرلىقارالىق حابارلارمەن كەڭەيتكەنىن كورسەتەدى. باستى بەتتىڭ تومەنگى تۇسىندا گازەتتىڭ رەداكتسياسى «وسى نومىردەن وقيتىندارىڭىز» دەپ وقىرماندى تولىمدى تاقىرىپتارمەن قىزىقتىرعان.
گازەتتىڭ «الىستا جۇرگەن اعايىن» ايدارىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنان ارناۋلى ءتىلشى كەڭەسحان زاكەننىڭ «اتا قونىسقا كوش جەتتى» دەگەن ءسۇيىنشى حابارى ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەنى ءسوزسىز. وسى ماقالانىڭ جوعارى جاعىندا اتالعان ايدارمەن كەيىنگى 2-3 جىلدان بەرى تۇراقتى تۇردە ماقالالار شىعىپ كەلە جاتقانى جازىلعان. ءجۋرناليستىڭ ء«يا, ادام ءوز وتانىندا, قانداس باۋىرلارىنىڭ ورتاسىندا عانا باقىتتى سەزىنەدى. مۇنى ءبىز كەزىندە تاعدىردىڭ تالاي سوقپاقتى جولىنا ءتۇسىپ, قالىڭ ەلى قازاق جۇرتىنان ءبولىنىپ, باسقا ەلدە تۇراقتاپ قالعان قانداس باۋىرلارىمىزبەن اڭگىمەلەسكەندە انىق بايقادىق» دەگەنى تارىداي شاشىراعان قانداستارىمىزدىڭ ەلگە ورالۋىنا تۇرتكى بولعانداي. مىنە, بۇل كوش ءالى دە جالعاسىپ كەلەدى.
اتالعان نومىردەگى تاعى ءبىر ەلەمەي ءوتىپ كەتۋگە كەلمەيتىن دۇنيە «قونىسىندا ەل وتىر» دەگەن اتپەن شىققان ماقالا بولدى. «ارال تاعدىرى – ادام تاعدىرى» اتتى ايدارمەن شىققان ماتەريال تۋرالى رەداكتسيا «ارال ءوڭىرىنىڭ تاعدىرى – قاشاندا گازەتىمىزدىڭ نازارىندا. بۇل رەتتە گازەت بەتىندە عالىمدار, ماماندار, ەڭبەك ادامدارى, جۋرناليستەر كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەلەر جونىندە وي قوزعاپ, ناقتى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇرىندىق بولدى. وسى تاقىرىپتا كوپتەن قالام تارتىپ جۇرگەن اۆتورلارىمىزدىڭ ءبىرى شاكىزات دارماعانبەتوۆتىڭ بۇگىنگى ماقالاسىندا اپات ايماعىندا ەلگە قامقورلىق كورسەتىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ يگى ىستەرى ءسوز بولادى» دەپ تۇسىنىكتەمە بەرىپتى.
مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى, جازۋشى دۋلات يسابەكوۆتىڭ ء«جۇز جىلدىق ارمان» اڭگىمەسى وقىرمان قاۋىمنىڭ ءدال وسى ءنومىردى اسىعا كۇتۋىنە ىقپال ەتكەن شىعار. سەبەبى گازەتىمىزدىڭ 20 مىڭىنشى نومىرىندە اڭگىمەنىڭ سوڭى بەرىلگەن. تۋىندىدان ءوزىن كورگەندەي كۇي كەشكەن ءاربىر وقىرمان «قوياندى» كولحوزىنىڭ ءحالىن, جەلدىبايدىڭ جايىن بىلگىسى كەلەدى عوي.
«ەگەمەندى قازاقستاننىڭ» ءتىلشىسى كوپەن ءامىر «مۇيىزتۇمسىق» ايدارىنا فەلەتون جازىپتى. اۆتوردىڭ ءسوز باسىنداعى ء«اۋ باستا ابىر-دابىر, اپاي-توپاي, ۋلىعان-شۋلىعان بوپ باستالعان اۋىلدىڭ داۋى الماتىعا دەيىن الاقۇيىنداتىپ سوقسا امال نە؟» دەگەنى وقىعان جاندى ىلەستىرىپ اكەتەدى.
باس باسىلىمدا كوتەرىلگەن پروبلەمالىق ماقالالاردان, ونداعى اشىق ايتىلعان سىنداردان جاۋاپتى جاندار, ءتيىستى مەكەمەلەر قورىتىندى شىعارىپ وتىرادى. وعان 20 مىڭىنشى نومىردەگى «ەگەمەندى قازاقستاننىڭ سىنىنان كەيىن» دەگەن ايدارمەن شىققان ماتەريالداعى مىنا ءماتىن دالەل بولا الادى:
«قازاق كسر حالىققا ءبىلىم بەرۋ مينيسترلىگى گازەتتىڭ 10 تامىزداعى سانىندا جاريالانعان «تىلىمنەن جانىم ساداعا» اتتى ماقالانى مامانداردى قاتىستىرا وتىرىپ تالقىلادى. ماقالادا وقىتۋ مازمۇنىن جاڭارتۋ جونىندە ورىندى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن. وسى باعىتتا ى.التىنسارين اتىنداعى پەداگوگيكالىق عىلىمي زەرتتەۋ ينستيتۋتى جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن قازاق مەكتەبىنىڭ 5-11 كلاستارىنا ارنالعان قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ تۇجىرىمداماسىن جاساپ, قالىڭ كوپشىلىككە ۇسىنادى».
كۇنى بۇگىنگە دەيىن جالعاسقان جۋرناليستىك جول, باس باسىلىمنىڭ باعىتى – بۇل.
