– قازاقستاندا ۆاكتسينالاۋ مىندەتتى ءارى ءماجبۇرلى مە؟
– قازاقستاندا ۆاكتسينالاۋ ەرىكتى بولىپ سانالادى. «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستىڭ 77-بابىنا سايكەس كەز كەلگەن مەديتسينالىق ەم-شارا, ونىڭ ىشىندە ۆاكتسينالاۋ ەگىلەتىن ادامنىڭ تەك اقپاراتتاندىرىلعان كەلىسىمىمەن عانا جۇرگىزىلەدى. قازاقستاندا ۆاكتسينالاۋدان باس تارتقانى ءۇشىن اكىمشىلىك نەمەسە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلمەگەن, كەز كەلگەن قىسىم كورسەتۋ – زاڭسىز.
– كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينا قاۋىپتى مە؟ ۆاكتسينانىڭ جاناما اسەرلەرى بار ما؟
– قارسى كورسەتكىشتەردى انىقتاۋ ءۇشىن ۆاكتسينانىڭ كورسەتىلىمدەرى, قارسى كورسەتىلىمدەرى, يممۋنداۋدان كەيىنگى ىقتيمال كورىنىستەرى, ۆاكتسينانى ەنگىزۋ, ساقتاۋ جانە تاسىمالداۋ شارتتارى تۋرالى تولىق مالىمەتتەرى بار ۆاكتسينانىڭ نۇسقاۋلىعى تالاپ ەتىلەدى. وسىعان بايلانىستى قارسى كورسەتكىشتەردى قازىرگى ۋاقىتتا ءتىزىپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس. ادامنىڭ اعزاسى كەز كەلگەن ۆاكتسينانى ەنگىزۋدە يممۋنيتەتتى قالىپتاستىراتىنىن, سونداي-اق يممۋنداۋدان كەيىن دەنە تەمپەراتۋراسىنىڭ قىسقا مەرزىمدى جوعارىلاۋى, ۆاكتسينا ورنىندا قىزارۋ مەن ءىسىنۋ سياقتى جاعىمسىز كورىنىستەردىڭ پايدا بولاتىنىن اتاپ ايتۋ ماڭىزدى.
– ۆاكتسينالاۋدىڭ ەلەكتروندى پاسپورتى دەگەنىمىز نە؟
– ۆاكتسينالاۋدىڭ ەلەكتروندى پاسپورتى دەگەنىمىز – ۆاكتسينانىڭ مەديتسينالىق تاريحى. بۇل ۆاكتسينا قابىلدايتىن حالىقتى باقىلاۋ جانە مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى نەگىزگى مودۋل. قازىرگى ۋاقىتتا ۆاكتسينالاۋدىڭ ەلەكتروندى پاسپورتىن ازىرلەۋ اياقتالىپ كەلەدى. پاسپورتتىڭ جۇمىس قابىلەتتىلىگى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق رەسۋرستارى ارقىلى, ال پاتسيەنتتەر ءۇشىن eGov موبيلدىك قوسىمشاسىن پايدالانۋ ارقىلى ىسكە اسىرىلادى. ۆاكتسينالاۋدىڭ ەلەكتروندى پاسپورتى ۆاكتسينالاۋ ەم-شاراسىنان كەيىن تىكەلەي eGov موبيلدىك قوسىمشاسىندا قولجەتىمدى بولادى. ۆاكتسينالاۋدىڭ ەلەكتروندى پاسپورتىندا ازامات تۋرالى, ول العان ۆاكتسينانىڭ ءتۇرى, ۆاكتسينالاۋ ەم-شاراسىنىڭ كەزەڭى, سونداي-اق ۆاكتسينالاۋدان كەيىنگى كەزەڭدەگى باقىلاۋ تۋرالى اقپارات قامتىلادى.
– ادامدا كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينادان اللەرگيالىق رەاكتسيانىڭ بولۋى مۇمكىن بە؟
– ۆاكتسينالاۋ – ىندەتكە قارسى تۇرۋدىڭ, ادامداردى كوروناۆيرۋس قاۋپىنەن ساقتاندىرۋدىڭ ەڭ وزىق امالدارىنىڭ ءبىرى. ەكپە ساۋ ادامدارعا سالىناتىندىقتان, حالىق اراسىندا قازىر ەگىلەتىن پرەپاراتقا كۇمانمەن قارايتىندار دا بار. ول تۇسىنىكتى. ساۋ ادامعا ۆاكتسينا سالىنعاننان كەيىن ونىڭ بويىنان جاعىمسىز اسەرلەر بايقالسا, البەتتە, حالىق ودان قورقا باستايدى. بۇل رەتتە ينفەكتسيانىڭ اسا ءبىر ۇرەيلى كەزەڭدەرى وتكەندەي بولعاندىقتان, حالىق ونىڭ قاۋپىنەن گورى ۆاكتسينانىڭ جاعىمسىز اسەرىنە كوبىرەك نازار اۋدارۋدا. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كەز كەلگەن ۆاكتسينانى سالماس بۇرىن ادامنىڭ اللەرگياسى بار-جوعىن انىقتايدى. ەگەر اۋىر اللەرگيالىق اۋرۋ بولسا, ادامعا ۆاكتسينا سالۋدان مەديتسينالىق تۇرعىدان باس تارتىلادى. بۇل رەتتە اللەرگيالىق رەاكتسيانى بولجاۋ مۇمكىن ەمەس, سەبەبى ءاربىر ادامنىڭ ورگانيزمى ءارتۇرلى. ۋاقتىلى دەن قويۋ ءۇشىن ادام ۆاكتسينالاۋ العاننان كەيىن العاشقى 30 مينۋت ىشىندە (مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ قابىرعاسىندا) دارىگەردىڭ باقىلاۋىندا بولۋى كەرەك. ءدال وسى ارالىقتا ۆاكتسيناعا اللەرگيالىق رەاكتسيا بولۋى مۇمكىن.
اڭگىمەلەسكەن
راۋان قايدار,
«Egemen Qazaqstan»
