ءبىلىم • 13 قاڭتار، 2021

وفلاين وقۋ (وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ءداستۇرلى فورماتتا ءبىلىم الۋعا بىرتىندەپ كوشە باستايدى)

452 رەت كورسەتىلدى

مەكتەپتەردە وسى اپتادان باستاپ وقۋ جىلىنىڭ ءىىى توقسانى باستالدى. ال ستۋدەنتتەر ەكىنشى سەمەستردەگى وقۋلارىن جالعاستىرىپ جاتىر. وسى رەتتە اتا-انالاردى الاڭداتقان ماسەلە كوپ. سول ساۋالدارعا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە ءتيىستى مينيسترلىكتىڭ وكىلدەرى جاۋاپ بەردى.

سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار، «EQ»

ەلىمىزدە 1 ملن-نان اسا وقۋشى ءداستۇرلى فورماتتا وقيدى

بريفينگتە ءبىرىنشى بولىپ ءسوز العان ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى شولپان كارينوۆا 11 قاڭتاردان باس­­تالىپ، 20 ناۋرىزعا دەيىن جالعاساتىن نەگىزگى وقۋ توقسانىندا سانيتارلىق احۋالعا قاراي وقۋ پروتسەسى ءارتۇرلى فورماتتا جۇرگىزىلەتىنىن جەتكىزدى.

– ساباقتاردىڭ 70 پايىزى شتاتتىق رەجىمدە، قالعاندارى قاشىقتان وتەدى. بىراق مۇندا ەسكەرەتىن ءبىر جايت بار. قانداي پاندەردى شتاتتىق رەجىمدە، قايسىسىن قاشىقتان وقىتاتىنىن ءاربىر ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى قاجەتتىلىگىنە قا­راي وزدەرى دەربەس انىقتايدى. بۇدان بولەك ينتەرناتتاردا، ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتتاردا، جالپى ۇلگى­دە­گى مەكتەپ-ينتەرناتتاردا، مەكتەپ جانىنداعى ينتەرناتتاردا جانە دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتتاردا وقۋعا جانە تۇ­رۋعا رۇق­سات ەتىلەدى. بارلىق جاعدايدا شتات­­­تىق وقىتۋ بويىنشا شەشىم ءتيىس­تى اۋماقتىڭ باس مەملەكەتتىك ساني­تارلىق دارىگەرلەرىمەن بىرلەسىپ قابىلدانادى. قازاقستاندىق مەكتەپتەردە 3،4 ملن بالا وقيدى، ونىڭ 41،7 پايىزى ءداستۇرلى فورماتتا ءبىلىم الادى. اكىمدىكتەردىڭ مالىمەتىنشە، 1-5 سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ 24 پايىزى كەزەكشى سىنىپتاردا، 10،3 پايىزى شاعىن جيناقتالعان مەكتەپتەردە، 260 مىڭ 9-11 سىنىپ وقۋشىلارى شتاتتىق رەجىمدە وقۋىن جالعاستىرادى، – دەدى ش.كارينوۆا.

كارانتين كەزىندەگى قاشىقتان وقى­تۋ بارىسىندا اتا-انالار مەن قوعام بەلسەن­دىلەرى ءبىتىرۋشى سىنىپتار­دى قا­شىقتان وقىتۋ تۇلەكتەردىڭ بولا­شاعىنا جاسالعان قياناتپەن تەڭ ەكەنىن ايتىپ، دابىل قاققان ەدى. وسى وي ەسكەرىلدى مە ەكەن، مي­نيستر­لىك وكىلى مەنشىك نىسانىنا قارا­ماستان ەلىمىزدەگى بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دا­رىندا ءبىتىرۋشى سىنىپ وقۋ­شى­لا­رىنىڭ نەگىزگى پاندەردى ءداس­تۇر­لى فورماتتا وقيتىنىن مالىم­دەدى.

– پاندەردىڭ 70 پايىزى ءداستۇرلى فور­ماتتا، ال 30 پايىزى قاشىقتان وقى­­تى­لادى. بيىل ەلىمىز بويىنشا ءبى­تىرۋ­­شى سىنىپتارداعى وقۋشى­لار­دىڭ سانى 440 مىڭنان اسادى. وقۋ پروتسەسىن ارالاس فورماتتا ۇيىمداستىرۋ كەزىندە سانيتارلىق-ەپيدەميالىق نورمالار ساقتالىپ، ساباقتاردىڭ ىڭعايلى كەستەسى قۇرىلادى. سونداي-اق الەۋمەتتىك اراقاشىقتىقتى ساق­تاۋ ءۇشىن اۋىسىمدار مەن كىشى اۋى­سىم­دار سانى ۇلعايتىلىپ، ءاربىر سىنىپ ءۇشىن ساباق اراسىنداعى ۇزى­لىس­تەر ءار­تۇرلى ۋاقىتتا بولادى. سا­ني­تارلىق تالاپ­تارعا سايكەس مەكتەپكە كىرۋ كە­زىندە ءبىلىم الۋشىلار مەن پەدا­گوگ­­تەردىڭ دەنە قىزۋىن كۇندە­لىك­تى ولشەۋ قاجەت. قاجەت بولعان جاع­داي­دا پەداگوگتەردىڭ، وقۋشى­لار­دىڭ جانە اتا-انالاردىڭ قالاۋى بويىنشا شتاتتىق فورماتتا ءبىلىم الىپ جاتقان وقۋشىلار ءۇشىن مەكتەپتە جەكە كونسۋلتاتسيالار وتكىزۋگە رۇق­سات بەرىلەدى. بىراق ءبىر توپتا 5 ادام­نان ارتىق بولماۋى ءتيىس، – دەدى ۆيتسە-مينيستر.

 

97 كوللەدج وفلاين ءبىلىم بەرەدى

ەلىمىزدە 796 كوللەدج جۇمىس ىس­تەي­دى. جالپى كوللەدجدەردە جاڭا سەمەستر 18 قاڭتاردا باستالادى. ەكىنشى سەمەستردەن باستاپ قازاقستاندىق كول­لەدجدەردە وقۋ پروتسەسى ءداستۇرلى، قاشىقتان جانە ارالاس فورماتتا جالعاسادى.

– كوللەدجدەردىڭ ءبىرىنشى كۋرس ستۋ­دەنتتەرى وقۋىن شتاتتىق رەجىمدە وقي­دى. ولاردىڭ سانى بۇگىندە 149 مىڭنان اسادى. اۋىلدىق جەرلەر مەن شاعىن قالالاردا ورنالاسقان 97 كوللەدج، سونداي-اق ىشكى ىستەر مينيس­ترلىگىنىڭ جانە قورعانىس مي­نيس­ترلىگىنىڭ جانىنداعى، بۇعان قوسا تاعى 14 جابىق كوللەدج ءوز ستۋدەنت­تەرى ءۇشىن وقۋدى ءداستۇرلى فور­مات­­تا ۇيىمداستىرادى. قازىرگى تاڭدا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار مەن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى مەكەمەلەردى دا­يىندايدى جانە وقىتۋ ءۇشىن قو­لاي­لى سانيتارلىق جاعداي جاسايدى. مۇندا دا 70/30 قاعيداتى قول­دا­نىلادى، سونداي-اق فورماتتى جانە پاندەردى ۇيىمداردىڭ وزدەرى تاڭدايدى. سونىمەن قاتار قالادان تىس جەرلەردەن كەلگەن ستۋدەنتتەر ءۇشىن جاتاقحانالاردا بارلىق جاعداي جاسالادى، – دەدى ش.كارينوۆا.

ۆيتسە-ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە، وقۋ ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا ادىستەمەلىك ۇسىنىمدار ازىرلەنىپ، بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنا جەت­كى­زىل­­دى. سوندىقتان دايىندىق تولىق جۇرگىزىلگەن. اۋديتورياداعى ساباق­تار­دىڭ ۇزاقتىعى 45 مينۋتتان اسپايدى، كوللەدج اكىمشىلىگى سوعان لايىقتى كەستە قۇرادى. اۋديتوريالاردى ساني­تار­لىق تازارتۋ ساباقتار اراسىن­داعى ۇزىلىستەر كەزىندە جانە ودان كەيىن دە جۇزەگە اسىرىلادى.

 

جوو ءداستۇرلى فورماتقا بىرتىندەپ كوشەدى

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ بويىنشا ورىنباسارى ميراس داۋلەنوۆ اتالعان بريفينگتە وتاندىق جوعارى وقۋ ورىن­دا­رىنىڭ الداعى سەمەستردە بىرتىندەپ ءداستۇرلى فورماتتا وقىتۋعا كوشەتىنىن ايتتى.

– ەلىمىزدە 128 جوعارى وقۋ ورنى جۇمىس ىستەيدى، وندا 600 مىڭنان اسا ستۋدەنت ءبىلىم الادى. 18 قاڭتار مەن 15 اقپان ارالىعىندا جوو-دا كوكتەمگى سەمەستر باستالادى. ءداستۇرلى وقىتۋعا بىرتىندەپ كوشۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر. ەل اۋماعىندا كوروناۆيرۋس ينفەك­تسياسىنىڭ پايدا بولۋى مەن تارا­لۋىنا جول بەرمەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ شەشىمى بويىنشا 1-كۋرس ستۋدەنتتەرى، ياعني 150 مىڭ ادام ءۇشىن وقۋ پروتسەسى ارالاس فورماتتا ۇيىمداستىرىلادى. دەمەك، دارىس­تەر ونلاين رەجىمدە، سەمينارلار، قولدانبالى سيپاتتاعى زەرتحانالىق جانە پراكتيكالىق ساباقتار كۇندىزگى فورماتتا وتەدى. 2-ءشى جانە 3-كۋرستاردا وقىتۋ كۇزگى سەمەستردەگىدەي دا­يىندىق باعىتتارىنا بايلانىس­تى قاشىقتان نەمەسە ارالاس فور­مات­تاردا جۇرگىزىلەدى. پەدا­گو­گي­كا­­لىق، گۋمانيتارلىق، الەۋمەتتىك عى­­لىمدار، جۋرناليستيكا، بيزنەس، باسقارۋ جانە قۇقىق، ت.ب. با­عىت­­تار بويىنشا قاشىقتان وقىتۋ ۇسى­نى­لادى. ال ونەر، جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى، ينجەنەرلىك سالالار، اۋىل شارۋاشىلىعى، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ت. ب. باعىتتار بويىن­شا ستۋدەنتتەر ارالاس فورماتتا ءبى­لىم الادى. جوو ستۋدەنتتەردى وسى فورماتتا قابىلداۋعا دايىن. قازىر­گى ۋاقىتتا ءتيىستى سانيتارلىق-ەپيدە­ميالىق تالاپتاردى ساقتاۋعا قا­جەتتى جاعدايلار جاسالعان، – دەدى م.داۋلەنوۆ.

مينيسترلىك وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، باسقا قالالاردان كەلگەن ستۋدەنتتەرگە جاتاقحانالاردان ورىن بەرىلەدى، بىراق بولمەلەردە ادام سانى 50 پايىزدان اسپاۋى ءتيىس. ال جوعارى بىلىمنەن كەيىنگى وقىتۋ جاعدايىندا تەوريالىق دارىستەر (قاجەت بولسا)، عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن ورىنداۋ، ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتاردى قورىتىندى اتتەستاتتاۋ جوعارى وقۋ ورنىنىڭ اكا­دە­ميالىق ساياساتى مەن كۇنتىزبەسىنە سايكەس قاشىقتان جانە ارالاس فورماتتا جالعاسادى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋليە اتا ءھام ۇلى جىراۋ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار