تالعات امانگەلدى ۇلى – جان-جاقتى دارىندى ءارى كوپ قىرلى ازامات, ءبىرتۋار تۇلعا. ول جاستارعا ءوزىنىڭ العا ماقسات قويا بىلەتىندىگىمەن جانە سول ماقساتقا جەتۋدەگى تاباندىلىعىمەن, قايسارلىعىمەن جانە رۋحىنىڭ بەرىكتىگىمەن, بولاتتاي ەرىك-جىگەرىمەن, ءوز حالقىنا شەكسىز قىزمەت ەتۋىمەن ۇلگى بولىپ كەلەدى.
تالعاتتىڭ عارىش بيىگىنە سامعاۋ جولى مەكتەپ كەزىنەن باستالعان بولاتىن. 1961 جىلى 12 ساۋىردە مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىندا «يۋري گاگارين عارىشقا ۇشتى» دەپ تاڭعاجايىپ جاڭالىق جاريا ەتىلدى. بالالار سەكىرىپ ويناپ «الاقاي!», «مەن عارىشكەرمىن!» دەپ قۋانىپ جاتسا, كىشكەنتاي تالعات اشىق اسپانعا قاراپ تۇرىپ, «تالعات مۇساباەۆ عارىشتا!» دەپ ايقايلاپ جىبەرگەنى ەسىندە. راسىندا, بۇل ءسوز اۋزىنان شىعادى دەپ ءوزى دە كۇتكەن جوق ەدى. اتا-اناسى ونىڭ ەسىمىن كەڭەس وداعىنىڭ ەكى مارتە باتىرى تالعات بيگەلدينوۆتىڭ قۇرمەتىنە وراي قويعانى بەكەر ەمەس بولار, سول كۇنگە دەيىن ونىڭ تالعات بيگەلدينوۆ سياقتى ۇشقىش بولامىن دەگەن ويى ەسىنەن ءبىر شىققان ەمەس. بىراق يۋري گاگاريننىڭ عارىشقا ۇشقانىن ەستىگەن ساتتە عارىشكەر بولامىن دەگەن ارمان سانادا قىلاڭ بەردى.
تالعات مۇساباەۆ ريگا ازاماتتىق اۆياتسيا ينجەنەرلەرى ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ, 1974 جىلى بورالداي اۆياجاساعىندا اۆياتسيا راديوينجەنەرى بولىپ ەڭبەك جولىن باستادى. وسى لاۋازىمدا ءبىر جىل جۇمىس ىستەگەننەن كەيىن باسشىلارى ونىڭ باستاماشىلىعى مەن ۇيىمداستىرۋ قابىلەتىن باعالاي وتىرىپ, ونى بورالداي اۆياجاساعىنداعى اۋداندىق كوميتەت قۇقىعىنداعى كومسومول ۇيىمىنىڭ حاتشىسى بولۋدى ۇسىندى. كەيىن قااب ساياسي-تاربيە جۇمىسى ءبولىمىنىڭ نۇسقاۋشىسى, اعا نۇسقاۋشىسى, الماتى اۆياجاساعى كومانديرىنىڭ ساياسي-تاربيە جۇمىسى جونىندەگى ورىنباسارى قىزمەتتەرىن دە اتقاردى. ايتسە دە عارىشكەر بولۋ تۋرالى بالالىق ارمانى ەسىنەن شىققان ەمەس ەدى. وسى ارمانى ونى الماتى اەروكلۋبىنا الىپ كەلدى. اەروكلۋبتا جەتى جىل وقي ءجۇرىپ, ول اەرودرومدا دەمالىس كۇندەرىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەڭبەك دەمالىسىن دا وتكىزدى. بىرنەشە جىلدان كەيىن ول سپورتتىق ۇشقىش, سپورت شەبەرى جانە جوعارى پيلوتاج بويىنشا كسرو چەمپيونى بولدى. ازاماتتىق اۆياتسيانىڭ ۇشقىشى بولۋ جانە تۋ-134 جولاۋشىلار ۇشاعىمەن ۇشۋ ءۇشىن 1986 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ۋليانوۆسكىدە ازاماتتىق اۆياتسيانىڭ ۇشقىشتار قۇرامىن دايارلاۋ ورتالىعىندا قايتا دايارلاۋ كۋرسىن ءبىتىردى. الايدا 1986 جىلى الماتىدا بولعان جەلتوقسان وقيعالارى تۋرالى ءوز ۇستانىمىن اشىق بىلدىرگەنى ءۇشىن ۇشۋعا جولى جابىلىپ قالعانى بار. مۇساباەۆقا راپورت جازىپ, الماتى اۆياجاساعىنان كەتۋگە تۋرا كەلدى. بىراق ول ءوزىنىڭ ۇشۋ ماقساتىنا جەتۋ جولىندا ەشنارسەدەن تانبادى, سوندىقتان ول بورولداي اۆياجاساعىنا قايتا ورالىپ, ان-2 ۇشاعىنىڭ ەكىنشى ۇشقىشى بولىپ ۇشتى.
تۋ-134 ۇشاعىنا ورالۋ ءۇشىن ان-2 ۇشاعىنىڭ كومانديرى بولۋ كەرەك بولدى, بىراق ول ءۇشىن كومانديردىڭ ورىنباسارى رەتىندە ءبىر جارىم مىڭ ساعات ۇشۋى كەرەك ەدى. قىسقا مەرزىم ىشىندە ول ءبىر جارىم مىڭ ساعاتتان استام ۋاقىتقا ۇشىپ, ان-2 ۇشاعىنىڭ كومانديرى بولدى. مۇساباەۆ 1989 جىلى ۇشاقتاردىڭ بەس تۇرىمەن ەكى مىڭ ساعاتقا جۋىق ۇشىپ, ۋليانوۆسك دايىندىق ورتالىعىندا كەزەكتى ايلىق تاعىلىمداماسىن اياقتاعاننان كەيىن قااب-عا كەلگەندە, ونى الماتى اۆياجاساعىندا تۋ-134ا ۇشاعىنىڭ ەكىنشى ۇشقىشى رەتىندە بەلگىلەگەن بولاتىن. دەگەنمەن ۇشۋ جۇمىسىن رەتتەيتىن بارلىق قۇجاتتاردىڭ بولۋىنا قاراماستان, وعان ۇشۋعا رۇقسات بەرىلمەدى.
ول تۋ-134ا رۋلىنە ءبارىبىر وتىردى, وعان مىنا ءبىر جاعداي كومەكتەستى: كۇندەردىڭ بىرىندە ۇشۋ جوسپارى جاسالعان كەزدە ۇشۋ جاساعىنىڭ كومانديرى الماتىدا بولماي قالدى. مۇساباەۆ تاپسىرمانى وتە جاقسى ورىنداعان سوڭ قااب باسشىلىعى ونىڭ مارتەبەسىن تۋ-134ا ەكىنشى ۇشقىشى ەتىپ تاعايىنداۋ تۋرالى بۇيرىقتى رەسمي تۇردە بەكىتۋگە ءماجبۇر بولدى. سول كەزەڭدە اسپانداعى ۇشۋلارمەن قاتار ول عارىشكەر بولۋعا ىرىكتەۋدىڭ ۇزاق جولىنان ءوتتى, بۇل جولدا ايتارلىقتاي قيىندىقتاردى جەڭۋگە تۋرا كەلدى. ول كسرو عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعىنا العاشقى ۇندەۋىن 1981 جىلى جازدى, بىراق جاۋاپ العان جوق. تەك 1986 جىلى ۋليانوۆسك ورتالىعىندا وقىپ جۇرگەندە, ول عارىشكەرلەردى ىرىكتەۋ بويىنشا الدىن الا مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتۋگە ماسكەۋگە شاقىرتۋ الدى دا, ودان ەشقانداي ەسكەرتۋسىز ءساتتى ءوتتى. الايدا قااب باسشىلىعىنىڭ تەرىس ۇستانىمىنا بايلانىستى مۇساباەۆتىڭ عارىشكەرلەر جاساعىنا ىرىكتەۋگە قاتىسپاي قالۋ قاۋپى ءتونىپ تۇرعان بولاتىن. وعان سەبەپ – عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعىنىڭ مۇساباەۆتى كەزەكتى مەدكوميسسياعا شاقىرتۋ جەدەلحاتتارى تالعاتقا جەتپەي قالاتىن كەزدەرى بولدى. بىراق وعان تاعى ءبىر جاعداي كومەكتەستى. «ەنەرگيا» عىلىمي-وندىرىستىك بىرلەستىگىندەگى عارىشكەرلەر قىزمەتىنىڭ باستىعى, ەكى مارتە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, عارىشكەر الەكساندر الەكساندروۆ تىكە ونىڭ ۇيىنە قوڭىراۋ شالىپ: «نەلىكتەن مەديتسينالىق تەكسەرىستەن وتۋگە كەلمەيسىز؟» دەپ سۇرايدى.
ءسويتىپ, مۇساباەۆ قازاقستاننىڭ جوعارى باسشىلىعىنا جۇگىنبەسە ونىڭ عارىشكەر بولۋ جوسپارى ورىندالماي قالۋى مۇمكىن ەكەندىگىن تۇسىنەدى. ول قازاقستان مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ وزىنە بارۋعا شەشىم قابىلدايدى. ۇكىمەت ۇيىندە ونى ەشكىم قابىلداعىسى كەلمەدى, بىراق ول تاباندىلىق تانىتىپ, مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ كومەكشىسى ۆ.ۆ.نيمەن كەزدەسەدى. ول ۇشقىشتى مۇقيات تىڭداپ, ن.ءا.نازارباەۆقا جاعداي تۋرالى باياندايدى. مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسىمەن كەزدەسۋ قىسقا, بىراق وتە ءتيىمدى بولادى. كەلەسى كۇنى قااب ۇشقىش مۇساباەۆتى كەڭەستىك عارىشكەرلەر جاساعىنا ىرىكتەۋ بويىنشا مەديتسينالىق كوميسسيادان ءوتۋ ءۇشىن ماسكەۋگە ىسساپارعا جىبەرۋ تۋرالى بورالداي اۆياجاساعىنا تاپسىرما بەردى. ماسكەۋلىك ماماندار ءبىر اي بويى قازاق ۇشقىشىن سىناقتان وتكىزىپ, دارىگەرلىك-ساراپتاۋ كوميسسياسى ونى عارىشكەرلەر جاساعىنا كىرۋگە تولىق جارامدى دەگەن قورىتىندى بەردى, ءارى 1988 جىلى وتكەن مەملەكەتتىك مەديتسينالىق كوميسسياعا ۇسىنىس جاسادى. عارىشكەرلەر جاساعىنا ەنگىزۋ تۋرالى سوڭعى شەشىمدى ۆەدومستۆوارالىق مەملەكەتتىك كوميسسيا قابىلدادى. ەگەر كوميسسيا وتىرىسى قارساڭىندا عارىشكەر الەكساندر الەكساندروۆتىڭ تاعى دا تىكەلەي قوڭىراۋى بولماسا ول وتىرىسقا مۇساباەۆ قاتىسا الماس ەدى. ويتكەنى قااب وعان كەلگەن شاقىرۋدى تاعى دا جاسىرىپ قالعان ەدى. تەك جاراتۋشىنىڭ شەكسىز قۇدىرەتى عانا مۇساباەۆقا الماتىدان ۆەدومستۆوارالىق مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىنا ول باستالاردان بىرنەشە مينۋت بۇرىن ۇلگەرۋگە كومەكتەستى. تالعات امانگەلدى ۇلى بۇل كۇندى, ياعني 1990 جىلدىڭ 20 مامىرىن, ءوزىنىڭ عارىش قىزمەتىنىڭ باستاۋى دەپ سانايدى.
ءبىر تاڭداي قاقتىراتىن جاعداي, كوميسسيا وتىرىسىندا كاسىبي جانە مەديتسينالىق دەرەكتەر بويىنشا ەشقانداي سۇراقتاردىڭ بولماعانى ەدى. تەك عارىشكەر ءارى كوميسسيا مۇشەسى ۆالەري ريۋمين ء«سىز ءۇشىن رەسپۋبليكانىڭ ءبىرىنشى ءۇش باسشىسى: قوناەۆ, كولبين, نازارباەۆ ءوتىنىش بەرگەنىن نەمەن تۇسىندىرۋگە بولادى؟» دەگەن ءبىر عانا سۇراق قويعانى قىزىق بولدى.
مۇساباەۆ يۋ.ا.گاگارين اتىنداعى عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعىندا ءوزىنىڭ العاشقى عارىشتىق ۇشۋىنا 4 جىلدىق دايىندىقتان ءوتتى. دەگەنمەن ول دايىندىق 1991 جىلدىڭ اياعىندا, تۇڭعىش قازاق عارىشكەرى توقتار اۋباكىروۆ عارىشقا ۇشىپ كەلگەنىنەن كەيىن ءۇزىلىپ قالا جازدادى. سەبەبى عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعىندا وعان: ء«سىز جينالىپ, ۇيگە قايتا بەرىڭىز. قازاق عارىشقا ۇشتى, باعدارلامانى ورىندادى, بارلىعى قاناعاتتاندىرىلدى» دەپ اشىق ايتىلدى. مۇساباەۆتىڭ توبەسىنە جاي تۇسكەندەي بولدى. بىراق جاراتۋشى تاباندى ۇشقىشتى قولداپ, عارىشكەر الەكسەي لەونوۆ وعان قورعان بولدى جانە عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعىنىڭ باستىعى ۆلاديمير شاتالوۆ ونى قۇپتادى. ت.اۋباكىروۆتىڭ عارىشقا ۇشىپ كەلگەنىنەن كەيىن ولار ەلباسى ن.نازارباەۆپەن بىرنەشە رەت كەزدەسىپ, مۇساباەۆتىڭ بويىندا كاسىبي عارىشكەرگە قاجەت بارلىق قاسيەتتەر بار ەكەندىگى جانە وعان مۇمكىندىك بەرۋ كەرەكتىگى تۋرالى اڭگىمە قوزعادى. ەلباسى بۇل ۇسىنىستى بىردەن قولدادى. سەبەبى ول ءوزى عارىشكەرلەردى دايارلاۋ ورتالىعىنا تۇسۋگە كومەكتەسكەن ۇشقىش مۇساباەۆتىڭ تاريحىن جاقسى ءبىلدى. ءسويتىپ, مۇساباەۆ عارىشكەرلەر جاساعىندا اسكەري رەتىندە قالادى جانە قىزمەت ەتۋ مەن ۇشۋعا دايىندالۋدى جالعاستىرادى دەگەن شەشىم قابىلداندى. بۇل شەشىمدى زاڭداستىرۋ ءۇشىن ەلباسى كسرو قورعانىس ءمينيسترى د.يازوۆقا زاپاستاعى وفيتسەر ت.مۇساباەۆتى اسكەرگە شاقىرۋدى سۇراپ حات جازدى.
كوسموناۆتتار جاساعىنا قوسىلعاندا مۇساباەۆ 41 جاستا ەدى, سوندىقتان ول جاس جىگىتتەرمەن سالىستىرعاندا عارىشقا ۇشۋعا مۇمكىندىگى از ەكەنىن ءتۇسىندى جانە تەز ءارى ساپالى دايىندالۋ كەرەكتىگىن ۇقتى. 1993 جىلدىڭ باسىندا بارلىق ەمتيحانداردى تاپسىرعاننان كەيىن مۇساباەۆ قازاقستان پرەزيدەنتىنە قازاقستاننىڭ عارىش باعدارلاماسىن ورىنداۋ ءۇشىن ەكيپاجعا قوسىلۋعا تولىق دايىن ەكەنىن باياندادى.
ت.ا.مۇساباەۆ عارىشقا ءۇش رەت ۇشتى. ءبىر رەت بورتينجەنەر (1994 جىل) جانە ەكى رەت عارىش كەمەسىنىڭ كومانديرى (1998 جانە 2001 جىلدار) بولدى. ونىڭ بورتينجەنەر بولىپ تا, عارىش كەمەسىنىڭ كومانديرى رەتىندە دە ۇشقان الەمدەگى جالعىز عارىشكەر بولىپ تابىلاتىنى ونىڭ كاسىبي دەڭگەيىنىڭ جوعارى ەكەنىن بىلدىرەدى. بورتينجەنەر رەتىندە العاشقى ۇشۋى كەزىندە ول وربيتادا 126 تاۋلىك بولدى. جالپى ۇزاقتىعى 11 ساعات 7 مينۋتتى قۇرايتىن ەكى رەت اشىق عارىش كەڭىستىگىنە شىقتى. كوماندير رەتىندە ەكىنشى ۇشۋى كەزىندە ول 208 تاۋلىكتى وربيتادا وتكىزىپ, جالپى ۇزاقتىعى 30 ساعات 8 مينۋتتى قۇرايتىن 5 رەت اشىق عارىشقا شىقتى. كوماندير رەتىندە 8 تاۋلىكتەن استام ۋاقىتقا سوزىلعان ءۇشىنشى ۇشۋى كەزىندە ول الەمدەگى العاشقى عارىشتىق ءتۋريستى حالىقارالىق عارىش ستانساسىنا جەتكىزدى.
عارىشقا العاشقى ەكى ۇشۋ كەزىندە ول توتەنشە جاعدايلاردان «مير» وربيتالىق ستانساسىن ەكى رەت ەرلىكپەن قۇتقارىپ قالدى.
ءبىرىنشى ۇشۋى كەزىندە پايدا بولعان العاشقى شتاتتان تىس جاعداي وتە اۋىر بولدى جانە ودان شىعۋ ستانسانىڭ ومىرگە قايتا كەلگەنىمەن تەڭ بولدى. وندا ستانساداعى اككۋمۋلياتورلىق باتارەيالاردىڭ كۇشى تولىق ءبىتىپ, جەلىدە كەرنەۋ جوعالىپ كەتكەن جاعدايعا تاپ بولدى. تەك قىزمەتتىك جۇيەلەر عانا جۇمىس ىستەمەي قالعان جوق, ەڭ قورقىنىشتىسى, جەرمەن, ۇشۋدى باسقارۋ ورتالىعىمەن بايلانىس بولمادى, ستانسانىڭ تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى جۇمىس ىستەمەدى, وتتەگى جەتىسپەدى. سوناۋ زەڭگىر كوكتىڭ ءبىر تۇكپىرىندە التى عارىشكەرى بار حالىقارالىق ەكيپاج بورتينجەنەر مۇساباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قاراڭعىدا جۇمىس ىستەي وتىرىپ, بەس تاۋلىك بويى بۇل جاعدايدان شىعا ءبىلدى. ستانسانىڭ وتىرىپ قالعان باتارەيالارىن اۋىستىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى, 36 ساعات بويى تىنىم تاپپاي, ۇيىقتامادى, سۋىق تاماقپەن قورەكتەندى. بۇل شىنىمەن «مير» وربيتالىق ستانساسىنىڭ ەكىنشى رەت ومىرگە كەلۋى بولاتىن.
1994 جىلدىڭ شىلدە-قاراشا ايلارىندا 126 تاۋلىكتىك عارىشتىق ۇشۋ كەزىندە مۇساباەۆ ەكيپاجى رەسەي-امەريكالىق «مير-ناسا», ەۋروپا عارىش اگەنتتىگى باعدارلامالارى مەن قازاقستاندىق ۇعا ون ينستيتۋتىنىڭ قاتىسۋىمەن 8 عارىشتىق ەكسپەريمەنت كىرگەن «پولەت-م» عىلىمي باعدارلاماسى بويىنشا عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ, مەديتسينالىق جانە تەحنيكالىق ەكسپەريمەنتتەردىڭ ۇلكەن باعدارلاماسىن ورىندادى. ت.مۇساباەۆتىڭ 1998 جىلعى قاڭتار-تامىز ايلارىنداعى ەكىنشى ۇشۋى كەزىندە ونىڭ ەكيپاج مۇشەلەرى رەسەي-امەريكالىق «مير-NASA», ەۋروپا عارىش اگەنتتىگى باعدارلامالارى جانە قازاقستاندىق 20-دان استام قازاقستاندىق عالىمدار مەن مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن كەشەندى 23 تاجىريبە جاسالۋى ءتيىس «پولەت-م2» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە تابيعي-رەسۋرستىق مونيتورينگتى, استروفيزيكالىق, گەوفيزيكالىق, بيولوگيالىق, تەحنيكالىق جانە تەحنولوگيالىق تاجىريبەلەردى, سونداي-اق مەديتسينالىق زەرتتەۋلەردى ورىندادى. 2001 جىلعى ساۋىردە ءۇشىنشى ۇشۋى كەزىندە قازاقستاننىڭ عارىشتىق تاجىريبەلەردىڭ ءتورتىنشى عىلىمي باعدارلاماسى شەڭبەرىندە رەسپۋبليكا اۋماعىنىڭ گەوفيزيكالىق, مەديتسينالىق جانە بيولوگيالىق ەكسپەريمەنتتەرى, تابيعي-رەسۋرستىق مونيتورينگى ورىندالدى.
ول جۇرگىزگەن عارىشتىق تاجىريبەلەردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا عارىش كەڭىستىگى فاكتورلارىنىڭ قورىتپالاردىڭ فيزيكالىق-تەحنيكالىق قاسيەتتەرىنە, بورتتىق اپپاراتۋرا ەلەمەنتتەرىنىڭ جۇمىسقا قابىلەتتىلىگىنە, كونسترۋكتسيالىق ماتەريالداردىڭ ەلەكتروفيزيكالىق قاسيەتتەرىنە اسەرى انىقتالدى. توپىراق-وسىمدىك جامىلعىسىنىڭ, سۋ جانە قار رەسۋرستارىنىڭ جاي-كۇيىن باعالاۋعا بايلانىستى جەرۇستى جانە عارىشتىق ەكسپەريمەنتتەر جۇرگىزىلدى. الىنعان ناتيجەلەر نەگىزگى استىق ەگەتىن وڭىرلەردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ونىمدىلىگىن باعالاۋ ءۇشىن پايدالانىلدى. عارىشتىق مەديتسينا سالاسىنداعى تاجىريبەلەردىڭ ناتيجەلەرى اۋە عارىشتىق, سپورتتىق, ەكسترەمالدى مەديتسينادا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا قولدانۋعا ۇسىنىلادى, عارىشقا ۇشۋدىڭ قولايسىز فاكتورلارىن, ونىڭ ىشىندە رادياتسيالىق اسەردى تومەندەتەتىن مامانداندىرىلعان ونىمدەر مەن بيولوگيالىق بەلسەندى قوسپالار ازىرلەندى.
ت.مۇساباەۆ – الەمدىك كوسموناۆتيكانىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان الەم ازاماتى. قازاقستاننىڭ پاتريوت ازاماتى رەتىندە ول رەسەيدەگى جوعارى لاۋازىمىن تاستاپ, ەلباسىنىڭ شاقىرۋىمەن ويلانباستان قازاقستانعا ورالدى. اۆياعارىش تەحنيكاسى سالاسى ونىڭ كاسىبي ءبىلىمى مەن مول تاجىريبەسىن قاجەتسىنىپ تۇرعان ەدى.
ەلباسىنىڭ 2007 جىلى ۇلتتىق عارىش اگەنتتىگىن (قازعارىش) قۇرۋ جانە ونىڭ توراعاسى بولىپ ت.مۇساباەۆتى تاعايىنداۋ تۋرالى شەشىمى قازاقستاننىڭ عارىش قىزمەتىن دامىتۋداعى بەتبۇرىس بولدى. 2007-2014 جىلدار ارالىعىنداعى كەزەڭدە قازاقستاندىق عارىش سالاسىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋى ەلباسىنىڭ وسى شەشىمىمەن جانە ت.مۇساباەۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. ماعان دا وسى كەزەڭدە قازعارىشتا ونىڭ قاراماعىندا جۇمىس ىستەۋ باقىتى بۇيىرعان بولاتىن.
شەتەلدىك ارىپتەستەردىڭ باعالاۋى بويىنشا قازعارىشتاعى قىزمەتىنىڭ 7,5 جىلى ىشىندە ت.ا.مۇساباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستان عارىش سالاسىن قۇرۋدا ءوزىنىڭ عارىش سالاسىن دامىتقان كوپتەگەن ەلدەر ءۇشىن بىرنەشە ونجىلدىققا تەڭ جولدى ءجۇرىپ ءوتتى. قازاقستان ەكونوميكانىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق جانە عىلىمدى قاجەتسىنەتىن سەكتورىن دامىتۋدا ۇلكەن قادام جاسادى – زاماناۋي عارىش ينفراقۇرىلىمى قۇرىلدى, عارىش تەحنيكاسى مەن تەحنولوگيالارىنىڭ وتاندىق ۇلگىلەرىن ازىرلەۋدە سەرپىلىس جاسالدى. تاجىريبەلىك ءوندىرىسى بار عارىش سالاسىنىڭ عىلىمي-تەحنولوگيالىق جانە جوبالىق بازالارى, جەردى قاشىقتان زوندتاۋ جانە بايلانىستىڭ ۇلتتىق عارىشتىق جۇيەلەرى, جوعارى دالدىكتى سپۋتنيكتىك ناۆيگاتسيا جۇيەسى قۇرىلدى. ەڭ باستىسى, نولدەن باستاپ بىرەگەي عارىش ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋمەن قاتار ەۋروپانىڭ جەتەكشى كاسىپورىندارىندا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرەتىن جاس مامانداردىڭ پراكتيكالىق تاعىلىمداماسى ۇيىمداستىرىلدى, ياعني عارىش سالاسىن ودان ءارى دامىتۋعا جانە ونى ەل ەكونوميكاسىنىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق سەكتورىنا اينالدىرۋعا قابىلەتتى كادرلار دايارلاۋدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدى مەملەكەتتىك مىندەتى شەشىلدى.
الەمدىك عارىش عىلىمىنىڭ دامۋىنا, سونداي-اق قازاقستاننىڭ بۇكىل عارىش سالاسىنىڭ ودان ءارى قالىپتاسۋىنا قوسقان زور ۇلەسى ءۇشىن ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ءوز شەشىمىمەن 2015 جىلى ت.مۇساباەۆ باستاعان قازعارىشتىڭ عىلىمي ۇجىمىنا ءال-فارابي اتىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىيلىعىن بەردى. ول عارىش سالاسىندا جاسامپازدىق اتموسفەراسىن قالىپتاستىردى جانە ارەكەتكە قابىلەتتى ۇيىمشىل كوماندانى قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. جاقىن دوستارى مەن ارىپتەستەرى ونى قيىن جاعدايدا قولداي الاتىن, كۇش-قۋات بەرەتىن, ادامنىڭ كوڭىلىنە قۋانىش سىيلاي بىلەتىن, ومىرگە قۇشتار, دوستىقتى جوعارى باعالايتىن, اينالاسىنداعىلارعا دەگەن مەيىرىمى ەرەكشە ادام رەتىندە جاقسى كورەدى جانە قۇرمەتتەيدى.
مەيىربەك مولدابەكوۆ,
ۇعا اكادەميگى, ءال-فارابي اتىنداعى عىلىم مەن تەحنيكا سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
