كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
«تەرگەۋ بارىسىندا 17 مىڭنان استام جابىرلەنۋشى انىقتالسا, ونىڭ 3 مىڭنان استامى اقتوبە وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى بولىپ شىقتى. وسى ازاماتتار 30 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى سالعان. تەرگەۋ بارىسىندا 56 كۇدىكتى انىقتالدى. ونىڭ التاۋى حالىقارالىق ىزدەۋدە ءجۇر. قالعان 50 ادامنىڭ 33-ءى ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىندا, بەسەۋى ۇيقاماقتا, 12 كۇدىكتى ەشقايدا كەتپەۋ تۋرالى قولحاتپەن جىبەرىلدى. تەرگەۋ بارىسىندا بىرنەشە سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما تاعايىندالدى. كۇدىكتىلەردىڭ قىلمىستىق جولمەن ساتىپ العان مۇلكى انىقتالىپ, بارىنە تىيىم سالىندى», دەدى ءىىم تەرگەۋ دەپارتامەنتىنىڭ اسا ماڭىزدى ىستەر جونىندەگى اعا تەرگەۋشىسى جانبولات ابدراەموۆ.
قارجى پيراميداسى 2019 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ باسىندا «Gold» كومپانياسىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەلسەندى جارناما جۇرگىزۋىنەن باستالدى. ۇيىمداستىرۋشىلار «سالىمشىلار قارجىسى كاناداداعى التىن وندىرەتىن كومپانيانىڭ ينۆەستيتسياسىنا جۇمسالادى. قارجى قۇيعاندار الەمدىك نارىقتاعى التىن باعاسىنىڭ وسۋىمەن ءبىر ايدىڭ ىشىندە 50-60 پايىزدىق ۇستەماقىمەن ءوسىم الادى» دەپ سەندىرەدى. قابىلداناتىن ەڭ تومەنگى باستاپقى سالىم مولشەرى – 300 مىڭ تەڭگەدەن باستالعان. جارناماعا سەنگەن جۇرت قالانىڭ 12-شاعىن اۋدانىندا ورنالاسقان «Gold» كومپانياسىنىڭ كەڭسەسىنە قولما-قول اقشالارىن اكەلىپ تاپسىرعان.
ەكى اي وتەر-وتپەستەن, قاڭتاردىڭ العاشقى ونكۇندىگىندە ءبىر ايدا ۋادە ەتىلگەن پايىزدىق مولشەرلەمە تۇسپەگەسىن جۇرت الاڭداي باستايدى. بۇل كەزدە «Gold» كەڭسەسى جابىق تۇردى. سودان ولار وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە كەلىپ, الاياقتىق قۇربانى بولدىق دەپ ارىز جازۋدى باستاعان. 8 اقپاندا كومپانيانىڭ 12-شاعىن اۋدانداعى كەڭسەسىنە پوليتسيا ءتىنتۋ جۇرگىزىپ, كومپيۋتەرلىك تەحنيكا, نوۋتبۋك, سالىمشىلارمەن كەلىسىم-شارت قاعازدارى مەن سەيفتەگى بار قارجىنى تاركىلەدى. وسى كەزدە بۇل قۇرىلىمنىڭ ەشبىر بانكتە ەسەپشوتتارى بولماعانى, ۇستالعان ەكى رەسەيلىك ازاماتتىڭ دا جەكە ەسەپشوتتارى جوق ەكەندىگى انىقتالدى. شەتەلدىكتەر اقتوبەدە قوناقۇيدە تۇرعان جانە ءبىر پاتەردى جالعا العان. 10 اقپاندا اقتوبە وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ تەرگەۋ ءبولىمى «Gold» جشس-نا قاتىستى قك 217-بابىمەن «قارجىلىق (ينۆەستيتسيالىق) پيراميدانى قۇرۋ جانە باسقارۋ» بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعادى. وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى سامات ايسوۆ بريفينگتە «گولد» جشس-ى باس كەڭسەسى الماتى قالاسىندا تىركەلگەنىن, ونىڭ قۇرىلتايشىسى چەرنياەۆ دەگەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ازاماتى ەكەنىن مالىمدەدى. جەلتوقساننىڭ باس كەزىندە اقتوبەدە جۇمىسىن باستاعان سەرىكتەستىكتىڭ ەكى مەنەدجەرى ءبىر اي ىشىندە ەلىمىزدىڭ التى وبلىسىندا وكىلدىكتەرىن اشىپ ۇلگەرىپتى. سامات ايسوۆ كەڭسەگە قولما-قول اقشا اكەلىپ بەرگەن تۇرعىندار كەلىسىم-شارتقا مۇلدە نازار اۋدارماعانىن حابارلادى. جۇرت كاناداداعى التىن وندىرەتىن كومپانياعا ينۆەستيتسيا تۇرىندە قۇيىلعان قارجىلارىنان كول-كوسىر پايدا تاباتىندارىنا سەنىپ قالعان. «گولد» كەڭسەسىنەن تاركىلەنگەن كەلىسىم-شارتتاردا «قىمبات زەرگەرلىك بۇيىمداردى ساتۋ بويىنشا كەڭەس بەرەدى, زەرگەرلىك بۇيىمدارعا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەدى جانە ولاردى باعالايدى» دەپ قانا جازىلعان. ياعني زاڭدى تۇلعا رەتىندە تىركەلگەندە لومبارد قىزمەتىمەن اينالىساتىندارىن جاريالاعان.
– «گولد» جشس-نىڭ قۇرىلتايشىسى چەرنياەۆ دەگەن قازاقستاندا جوق. ول ومىردە بار ادام با, جوق پا ونى انىقتاۋ ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسىنا سۇراۋ جىبەردىك. جۇرتتان اقشا قابىلداعان تۇبىرتەكتەردە چەرنياەۆتىڭ قولى قويىلعان جەردە فاكستىڭ كوشىرمەسى تۇر, مۇندا اقتوبەدەگى وكىلدىكتىڭ باسقارۋشىلارى بولعان ەكى ازاماتتىڭ قولدارى جوق. تۇرعىندار كەلىسىم-شارتقا مۇلدە نازار اۋدارماعان, كىمنىڭ قولى قويىلعانىن دا تەكسەرمەي, اقشالارىن قولما-قول اكەلگەن. پوليتسيا كەڭسەگە ءتىنتۋ جۇرگىزىپ جاتقانىن كورىپ تۇرسا دا, ۇلكەن سومانى ءوز قولدارىمەن اكەلىپ جاتقاندار دا بولدى, – دەگەن س.ايسوۆ. كومپانيانىڭ بانكتەردە ەسەپشوتى اشىلماعانى, بۋحگالتەرلىك ەسەپ جۇرگىزبەگەنى بەلگىلى بولدى.
«الاياقتىق بەلگىلەرى بولىپ تۇرسا دا, نەگە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى دەر كەزىندە باقىلاۋعا المادى؟» دەگەن سۇراعىمىزعا سامات ايسوۆ: «قىمبات زەرگەرلىك بۇيىمداردى باعالايتىن كومپانيا رەتىندە باس كەڭسەسى الماتىدا تىركەلگەن, اتقاراتىن قىزمەتى لومبارد جۇمىسىمەن تىعىز بايلانىستى. تىركەۋ قۇجاتتارىندا زاڭبۇزۋشىلىق جوق. ولاردى بىردەن قۇرىقتاۋعا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى تەكسەرۋگە 3 جىل موراتوري جاريالانۋى دا كەدەرگى بولدى. ءارى جۇرتشىلىقتان ارىز تۇسپەسە, تەكسەرۋشى ورگاندار باقىلاي المايدى. ونىڭ ۇستىنە, ەلىمىزدىڭ ءبىر قالاسىندا تىركەلسە, باسقا قالالاردا كەدەرگىسىز جۇمىس ىستەۋگە بولاتىنى تاعى بار», دەپ جاۋاپ بەردى.
اقپان ايىنىڭ ورتا تۇسىندا الاياقتاردان الدانعان اقمولا, اتىراۋ, باتىس قازاقستان, قاراعاندى وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارى دا شىعا باستادى. تەرگەۋ باستالعاندا, «Gold» جالعىز ەمەس, باسقا قالالاردان اشىلعان فيليالدارىندا ءدال وسىنداي ارەكەت ەتكەندەرى بەلگىلى بولدى. وڭىرلەردە الدانعان ازاماتتاردىڭ سانى وسە باستاعاندا, باس پروكۋراتۋرا وسى قىلمىستىق ءىستىڭ جۇرگىزىلۋىن ءوز باقىلاۋىنا الدى. اقپان ايىندا التى وبلىستىڭ ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى ءبىر مەزگىلدە الاياقتىق, قارجىلىق پيراميداسىن قۇرۋ بويىنشا التى قىلمىستىق ءىس قوزعادى. كوپ كەشىكپەي, ءىرى كولەمدەگى الاياقتىق ءىسى ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ قۇرۋ بابىنا اۋىستىرىلىپ, تەرگەۋدى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ تەرگەۋ دەپارتامەنتى جۇرگىزدى.
الاياقتىق ارەكەتتەرى ەڭ ءبىرىنشى اشكەرە بولعان «Gold» جشس-ى مەن «گارانت 24 لومبارد», «Estate لومبارد», «ۆىگودنىي زايم» جشس-ى باسشىلارىنىڭ قانداي بايلانىستارى بار, جۇرتتىڭ 30 ميلليارد تەڭگەسى قايدا دەگەن سۇراقتاردىڭ ءالى كۇنگە دەيىن باسى اشىق. قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان كۇدىكتىلەردەن تاركىلەنگەن م ۇلىك قۇنى 2 ميلليارد تەڭگەدەن اسقان.
ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ شەتەلدە قاشىپ جۇرگەن باسشىلارى كىمدەر, ولاردى ەلگە قالاي قايتاراتىنى تۋرالى ازىرگە ەش مالىمەت جوق. دەگەنمەن قارجى پيراميداسىن قۇرىپ, ۇيىمداسقان قىلمىس جاسادى دەپ ايىپتالعان باستى كۇدىكتىلەردىڭ اقتوبە وبلىسىنىڭ ازاماتتارى ەكەندىگى بەلگىلى بولدى. سوت تا وسى قالادا وتەدى.
اقتوبە وبلىسى
